Chemia · 2021
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 17.
(3 pkt)Do trzech probówek wprowadzono takie same objętości wodnego roztworu wodorotlenku sodu (Vz) o trzech różnych stężeniach molowych (𝑐1, 𝑐2, 𝑐3) i dodano do nich po 2 krople roztworu oranżu metylowego. Do probówek dodano następnie, mieszając, takie same objętości kwasu solnego (Vk) o znanym stężeniu molowym (𝑐k). Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie. roztwór HCl o objętości Vk i stężeniu molowym ck I II III roztwór NaOH roztwór NaOH roztwór NaOH o objętości Vz o objętości Vz o objętości Vz i stężeniu 𝑐1 i stężeniu 𝑐2 i stężeniu 𝑐3 z dodatkiem z dodatkiem oranżu z dodatkiem oranżu metylowego metylowego oranżu metylowego Po zakończeniu doświadczenia okazało się, że zmiana barwy roztworu nastąpiła tylko w probówce II.
17.1. (0–1 pkt)
Uzupełnij poniższą tabelę. Napisz, jaką barwę miał roztwór w probówce II przed reakcją i po zakończeniu reakcji. Barwa roztworu w probówce II przed reakcją po reakcji
17.2. (0–2 pkt)
Rozstrzygnij, czy na podstawie przeprowadzonego doświadczenia można jednoznacznie wskazać, w której probówce znajdował się: • roztwór NaOH o najwyższym stężeniu. Odpowiedź uzasadnij. • roztwór NaOH o najniższym stężeniu. Odpowiedź uzasadnij.
Odpowiedzi
17.1.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne opisanie zmiany barwy roztworu w probówce. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Barwa roztworu w probówce II przed reakcją po reakcji żółta czerwona ALBO pomarańczowa ALBO pomarańczowa czerwona
17.2.
Poprawna odpowiedź
Rozstrzygnięcie: NIE Uzasadnienie: Po reakcji w dwóch probówkach był nadmiar zasady. • roztwór NaOH o najniższym stężeniu Rozstrzygnięcie: TAK Uzasadnienie: W tej probówce NaOH zostało całkowicie zobojętnione przez HCl, a roztwór po reakcji miał odczyn kwasowy. ALBO W tej probówce użyto nadmiaru kwasu.
Zasady oceniania
rozwiązań zadań stechiometrycznych i niestechiometrycznych; 6) podaje przykłady wskaźników pH ([…] oranż metylowy […]) i omawia ich zastosowanie; bada odczyn roztworu.
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w dwóch przypadkach. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w jednym przypadku. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź • roztwór NaOH o najwyższym stężeniu