Chemia · 2022
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Fosfiny to fosforowe analogi amin zawierające w swoich cząsteczkach trójwartościowy atom fosforu. Fosforowym analogiem aniliny (fenyloaminy) jest fenylofosfina. Wzory uproszczone obu związków oraz wartości ich temperatury wrzenia zestawiono w poniższej tabeli:
| Wzór | Temperatura wrzenia, ºC | |
|---|---|---|
| fenyloamina | NH 2 | 184 |
| fenylofosfina | PH 2 | 160 |
Fosfiny są łatwopalne. Produktem całkowitego spalenia fosfiny jest między innymi tlenek fosforu(V) (P4O10).
Napisz równanie reakcji całkowitego spalania fenylofosfiny. Zastosuj wzory sumaryczne związków organicznych.
Fosfiny alifatyczne są bardzo nietrwałe. Trwałość fosfin jest tym większa, im więcej podstawników arylowych znajduje się przy atomie fosforu. Poniżej podano nazwy trzech fosfin. I difenylofosfina II metylofosfina III trifenylofosfina
Uszereguj wymienione fosfiny zgodnie z ich rosnącą trwałością. Napisz w odpowiedniej kolejności numery, którymi je oznaczono. najmniejsza trwałość największa trwałość
Rozstrzygnięcie: fenyloamina Wyjaśnienie, np.: Mała polarność (albo brak polarności) wiązania P–H w cząsteczkach fenylofosfina w przeciwieństwie do fenyloaminy – wiązania N–H cechują się dużo większą polarnością ALBO Fenylofosfina nie tworzy silnych wiązań wodorowych, a fenyloamina tworzy silne wiązania wodorowe.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne wyjaśnienie odnoszące się do budowy cząsteczek obu związków. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
4C6H7P + 36O2 → P4O10 + 24CO2 + 14H2O
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
II, I, III ALBO metylofosfina, difenylofosfina, trifenylofosfina
1 pkt – poprawne uszeregowanie związków. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.