Chemia · 2025
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 20.
(2 pkt)W celu otrzymania bromoalkanu o wzorze sumarycznym C5H11Br przeprowadzono reakcję alkoholu alifatycznego z halogenkiem fosforu(III). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem, w którym R to grupa alkilowa, a X – atom halogenu: R–OH + PX3 → 3R–X + H3PO3 W cząsteczkach otrzymanej bromopochodnej występują: • drugorzędowy asymetryczny atom węgla • trzeciorzędowy atom węgla.
20.1. (0–1 pkt)
Uzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał budowę obu enancjomerów opisanej bromopochodnej.
20.2. (0–1 pkt)
Związek Q to izomer opisanej powyżej bromopochodnej. W cząsteczce tego izomeru znajduje się jeden czwartorzędowy atom węgla. Związek Q poddano reakcji hydrolizy zasadowej.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji hydrolizy zasadowej związku Q.
Odpowiedzi
20.1.
Poprawna odpowiedź
lustro CH(CH3)2 CH(CH3)2 C C H H Br Br CH3 CH3 Uwaga: Zdający otrzymuje 1 pkt tylko za takie uzupełnienie schematu, w którym wzory enancjomerów są lustrzanymi odbiciami.
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnych wzorów obu enancjomerów. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
20.2.
Poprawna odpowiedź
CH3 H3C C CH2 OH CH3
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu reakcji hydrolizy. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.