Chemia · 2022
Test diagnostyczny CKE grudzień, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 10.
(2 pkt)(0–2) Chlorek, bromek i jodek ołowiu(II) są solami trudno rozpuszczalnymi w wodzie. Chlorek i bromek mają barwę białą, a jodek jest żółty. Do 5,0 cm3 nasyconego roztworu chlorku ołowiu(II) dodano 2,5 cm3 roztworu pewnej soli i zaobserwowano efekt pokazany na zdjęciu. Spośród poniższych soli wybierz tę, której roztwór mógł być użyty w tym doświadczeniu, i zaznacz jej wzór. Oblicz, jakie powinno być minimalne stężenie molowe użytego roztworu tej soli, żeby wystąpił zaobserwowany efekt. NaCl AgI KBr NaI Pb(NO3)2
Odpowiedzi
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne zaznaczenie wzoru soli, zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z jednostką. 1 pkt – poprawne zaznaczenie wzoru soli, zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych. LUB • podanie wyniku z błędną jednostką albo bez jednostki. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Za samo poprawne wskazanie wzoru soli zdający otrzymuje 0 pkt.
rozwiązań zadań Przykładowe rozwiązanie Sól: NaI Wartości iloczynu rozpuszczalności chlorku i jodku ołowiu(II): 𝐾sPbCl2 = 1,7 10–5 𝐾sPbI2 = 9,8 10–9 Obliczamy stężenie jonów Pb2+ w nasyconym roztworze chlorku ołowiu(II): 𝐾sPbCl2 = [Pb2+][Cl–]2 [Cl–] = 2[Pb2+] 𝐾sPbCl2 = 4 [Pb2+]3 3 1,7 3[Pb2+]1 = √( )∙10–5 = √42,5∙10–7 = 0,0162 mol·dm–3 4 0,0162 5 [Pb2+]2 (po zmieszaniu roztworów) = mol·dm–3 = 0,0108 mol·dm–3 7,5 Obliczamy stężenie jonów jodkowych, przy którym wytrąca się osad po zmieszaniu roztworów: 9,8𝐾sPbI2 = [Pb2+][I–]2 więc [I–]2 = √ ∙10–9 = 9,53 10–4 mol·dm–3 0,0108 Stężenie jonów jodkowych przed zmieszaniem roztworów wynosiło: 9,53 7,5 10–4 [I–]1 = mol·dm–3 = 2,86 10–3 mol·dm–3 2,5 Minimalne stężenie molowe soli (NaI): 2,86 10–3 mol·dm–3. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.