Chemia · 2024
Test diagnostyczny CKE grudzień, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 30.
(2 pkt)(0–2) W celu zidentyfikowania aminokwasów białkowych, których reszty wchodzą w skład pewnego dipeptydu X, przeprowadzono dwuetapową analizę. Etap 1. Próbkę dipeptydu X poddano reakcji całkowitego spalania, której produktami były tlenek węgla(IV), azot i para wodna. Stosunek molowy substratów i produktów biorących 𝑛dipeptyd X ∶𝑛O2 ∶𝑛CO2 ∶𝑛N2 ∶𝑛H2O = 4 ∶43 ∶32 ∶6 ∶34 Etap 2. Drugą próbkę badanego dipeptydu poddano hydrolizie i ustalono, że jeden z aminokwasów był związkiem achiralnym. Wykonaj obliczenia i ustal wzór sumaryczny dipeptydu X. Napisz nazwę chiralnego aminokwasu, którego reszta wchodzi w skład dipeptydu. Wzór sumaryczny dipeptydu X: C.....H.....N.....O.....
Odpowiedzi
Zasady oceniania
rozwiązań zadań
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz poprawne podanie nazwy aminokwasu chiralnego. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie nazwy aminokwasu, ale: • popełnienie błędu w zapisie wzoru sumarycznego dipeptydu X LUB • błędne podanie nazwy aminokwasu chiralnego. 0 pkt – rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie 4CxHyNzOq + 43O2 → 32CO2 + 6N2 + 34H2O Bilans atomów C: 32 ∙ 1 = 32 indeks x: 32 : 4 = 8 x = 8 Bilans atomów H: 34 ∙ 2 = 68 indeks y: 68 : 4 = 17 y = 17 Bilans atomów N: 6 ∙ 2 = 12 indeks x: 12 : 4 = 3 z = 3 Bilans atomów O: 34 ∙ 2 + 34 ∙ 2 = 98 indeks q: (98 – 86) : 4 = 3 q = 3 Wzór sumaryczny dipeptydu X: C8H17N3O3 Nazwa aminokwasu chiralnego: lizyna ALBO Lys