Arkusz maturalny
Chemia2005INNEformuła starszaPOBIERZ
Zadanie 1.
1 pkt(1 pkt)
Podaj liczbę masową najtrwalszego izotopu polonu wybranego spośród wymienionych powyżej.
Arkusz maturalny
(1 pkt)
Podaj liczbę masową najtrwalszego izotopu polonu wybranego spośród wymienionych powyżej.
(2 pkt)
Podaj symbol, liczbę masową i liczbę atomową izotopu, który powstał z izotopu 218Po po emisji cząstki α.
(1 pkt)
Podaj liczbę protonów i liczbę elektronów w jonie 54 26Fe + .
(2 pkt) Korzystając z tabeli elektroujemności, oblicz różnicę elektroujemności między atomami fosforu i wodoru, a następnie na tej podstawie określ rodzaj wiązań pomiędzy atomami wodoru i atomem fosforu występujących w związku o wzorze PH3. Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 3 Chemia – grudzień 2005 r.
(2 pkt)
Oblicz zawartość procentową (w procentach masowych) bromu w bromku wapnia. Informacja do zadań 6. i 7. W tabeli przedstawiono rozpuszczalność w wodzie dwóch soli w zależności od temperatury. Temperatura, K 273 293 313 333 353 R KCl , g/100g wody 28 34 40 46 51 R KNO3 , g/100g wody 14 32 63 109 170 (wg J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Wyd. Podkowa bis, Gdańsk 2002, s. 222). Dla ułatwienia wartości rozpuszczalności zaokrąglono do liczb całkowitych.
(2 pkt)
Uzupełnij kolejne zdania I, II, III i IV, posługując się określeniami z poniższego zbioru: KCl, KNO3, nasycony, nienasycony, ochłodzić, ogrzać, dodać sól. I. Solą lepiej rozpuszczalną w wodzie, w temperaturze 293 K jest II. Rozpuszczając 60 g KNO3 w 100 g wody o temperaturze 313 K otrzymamy roztwór ................................................................................................................... III. W celu przeprowadzenia nasyconego roztworu KNO3 w roztwór nienasycony tej soli należy go ......................................................................................................... IV. Aby wytrącić osad KCl z nasyconego roztworu tej soli należy ten roztwór 4 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania Chemia – grudzień 2005 r.
(3 pkt)
Narysuj wykres zależności rozpuszczalności KCl w wodzie od temperatury i odczytaj wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 303 K.
(2 pkt) a) Korzystając z tablicy rozpuszczalności, zamieszczonej w dołączonej karcie wybranych tablic chemicznych podaj wzór sumaryczny związku chemicznego, którego wodny roztwór może być użyty do rozróżnienia roztworów KCl i KNO3 na drodze reakcji strącania osadów.
(3 pkt)
Podaj, w jakiej kolejności i przy pomocy jakich metod wydzielisz chlorek sodu i piasek z mieszaniny piasku i wodnego roztworu chlorku sodu. Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 5 Chemia – grudzień 2005 r.
(1 pkt) Badając wpływ różnych czynników na szybkość reakcji chemicznej przeprowadzono w tych samych warunkach ciśnienia i temperatury dwa doświadczenia. Doświadczenie I: Do 10 cm3 kwasu solnego o stężeniu 20% dodano 1 gram wiórków magnezu. Doświadczenie II: Do 10 cm3 kwasu solnego o stężeniu 5% dodano 1 gram wiórków magnezu.
Podaj numer doświadczenia, w którym reakcja przebiegała szybciej i wskaż czynnik, który to spowodował.
(2 pkt) Metodą bilansu elektronowego dobierz współczynniki stechiometryczne w równaniu ........ NH3 + ......... O2 → ........... N2 + .......... H2O
(1 pkt)
Wskaż substancję pełniącą rolę utleniacza i rolę reduktora w procesie opisanym Zn + S → ZnS
(2 pkt) Poniżej podano wybrane metody otrzymywania soli. I. Kwas + wodorotlenek metalu II. Kwas + tlenek metalu III. Kwas + metal IV. Tlenek niemetalu + wodorotlenek metalu Spośród podanych wyżej metod wybierz dwie, które można zastosować do otrzymania siarczku potasu. Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji ilustrujące wybrane metody. Równanie 1.: .............................................................................................................................. Równanie 2.: .............................................................................................................................. 6 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania Chemia – grudzień 2005 r.
(1 pkt)
Podaj numery probówek, w których papierek uniwersalny zmienił zabarwienie.
(1 pkt)
Podaj numer probówki (probówek), w której (których) otrzymano roztwór o odczynie kwasowym. Roztwór o odczynie kwasowym powstał w probówce (probówkach) .........................................
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdanie, wstawiając w miejsce kropek znak: „<” lub „=” lub „>”. Roztwory o odczynie kwasowym mają pH ...... 7.
(3 pkt) W miejsce kropek wstaw wzory brakujących reagentów i współczynniki stechiometryczne. ........... Al + ................ → 2 Al2O3 ............ K + ............. → ....... KOH + ............... ................ + .............. → H2SO4 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 7 Chemia – grudzień 2005 r.
(3 pkt)
Wybierz i zakwalifikuj do odpowiednich grup substancje o wzorach sumarycznych: HCl, HNO2, H2S, HNO3, Zn(OH)2, HBr, H2SO4, KOH, Ba(OH)2. 1. Kwasy beztlenowe: ............................................................................................................. 2. Mocne kwasy tlenowe: ........................................................................................................ 3. Wodorotlenki rozpuszczalne w wodzie: .............................................................................
(1 pkt) Przeprowadzono kilka doświadczeń z użyciem bezbarwnego gazu. Stwierdzono, że gaz ten: I. jest palny, II. nie odbarwia wody bromowej, III. w wyniku spalenia w tlenie daje tylko jeden produkt.
Wskaż gaz, który użyto do doświadczeń. A. Chlor B. Metan C. Acetylen D. Wodór
(1 pkt) Spośród podanych niżej substancji wybierz tę, którą można zastosować do wykrycia tlenku węgla(IV). A. Woda amoniakalna B. Woda bromowa C. Woda sodowa D. Woda wapienna
(2 pkt) Tlenek węgla(IV) powstaje m.in. w reakcjach fermentacji alkoholowej glukozy w obecności drożdży oraz podczas termicznego rozkładu wapienia.
Napisz równania obu reakcji w formie cząsteczkowej. 8 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania Chemia – grudzień 2005 r.
(1 pkt) Procesy chemiczne można zakwalifikować m.in. do poniższych grup reakcji: I. egzotermicznych II. endotermicznych III. spalania całkowitego IV. spalania niecałkowitego
Wskaż grupy reakcji, do których można zaliczyć proces opisany w informacji wstępnej. A. I i III B. I i IV C. II i III D. II i IV
(2 pkt)
Oblicz, ile dm3 tlenu odmierzonego w warunkach normalnych należy użyć do spalenia węglowodoru C4H8 (zgodnie z równaniem reakcji podanej w informacji wstępnej), aby otrzymać 10 moli CO2.
(2 pkt)
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) jednego izomeru węglowodoru o wzorze sumarycznym C4H8 i podaj jego nazwę systematyczną. Wzór półstrukturalny: Nazwa systematyczna: Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 9 Chemia – grudzień 2005 r. Informacja do zadań 25. - 27. Związek organiczny CH3CH2CHO ulega przemianom chemicznym opisanym za pomocą + H2 A 1 H2SO4 (stęż. ) + C CH3CH2CHO 3 + Ag2O B 2
(3 pkt)
Napisz równania reakcji oznaczonych numerami 1, 2 i 3, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) reagentów organicznych. Równanie 1.: .............................................................................................................................. Równanie 2.: .............................................................................................................................. Równanie 3.: ..............................................................................................................................
(1 pkt)
Napisz, jaką funkcję pełni stężony kwas siarkowy(VI) w reakcji 3.
(1 pkt)
Podaj nazwę grupy związków organicznych, do której należy związek wyjściowy CH3CH2CHO.
(1 pkt)
Wskaż prawidłowy wzór sumaryczny sacharozy. A. C6H12O6 B. C12H22O11 C. C12H24O12 D. C18H32O16 10 Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania Chemia – grudzień 2005 r.
(1 pkt) Spośród podanych poniżej opisów reakcji chemicznych wypisz numery tych, którym ulegają aminokwasy. I. Reakcja z kwasami prowadząca do otrzymania soli. II. Reakcja z wodorotlenkami prowadząca do otrzymania soli. III. Reakcja z wodą prowadząca do otrzymania polipeptydów. IV. Reakcja z aminokwasami prowadząca do otrzymania polipeptydów.
(1 pkt)
Wskaż nazwę procesu, który zajdzie, gdy do białka jaja kurzego dodamy alkohol etylowy. A. Kondensacja B. Denaturacja C. Peptyzacja D. Estryfikacja Materiał pomocniczy do doskonalenia nauczycieli w zakresie diagnozowania, oceniania i egzaminowania 11 Chemia – grudzień 2005 r.