Chemia · 2020
Matura CKE lipiec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 22.
(2 pkt)(0–2) Jony etylenodiaminotetraoctanowe (EDTA) są jednym z najpopularniejszych czynników kompleksujących. Te jony – umownie oznaczone wzorem Y4– – tworzą kompleks z jonami 2 + 4 − 2 − Mg + Y MgY Równowagę reakcji kompleksowania opisuje stała trwałości tego kompleksu β, która wyraża [MgY 2 − ] β = 2 + 4 − [Mg ] ⋅ [Y ] 8 W temperaturze 25 ºC stała trwałości tej reakcji jest równa 5 ⋅ 10 .
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
I: Vroztworu 1dm 3 [MgY 2 ] β 2 4 [Mg ] [Y ] [MgY 2 ] 1,00 10 1 mol dm 3 i [Y 4 ] 0,05 10 1 mol dm 3 [Mg 2 ] x 1,00 10 1 8 β 1 i β 5 10 x 0,05 10
Rozstrzygnięcie: Tak, (twierdzenie, że praktycznie wszystkie jony Mg2+ użyte do sporządzenia roztworu występują w postaci kompleksu, jest prawdziwe.)
II: Vroztworu 1dm 3 [MgY 2 ] β 2 4 [Mg ] [Y ] [MgY 2 ] 1,00 10 1 mol dm 3 i [Y 4 ] 0,05 10 1 mol dm 3 2 2 [MgY 2 ] 8 [Mg ] c 0 Mg 2 [MgY ] β 2 4 i β 5 10 (c 2 [MgY ]) [Y ] 0 Mg 8 1,00 10 1 0,2 5 10 7 1 7 2 8 i 0,25 10 1 5 10 1 1 c 0 Mg (c 2 1,00 10 ) 0,05 10 0,25 10 0 Mg 0,25 10 7 1 2 c 8 10 [MgY ] 0 Mg 2 0,25 10 Rozstrzygnięcie: Tak, (twierdzenie, że praktycznie wszystkie jony Mg2+ użyte do sporządzenia roztworu występują w postaci kompleksu, jest prawdziwe.)
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku w jednostce stężenia molowego oraz poprawne rozstrzygnięcie. 1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub – niepodanie wyniku w jednostce stężenia molowego lub – sformułowanie błędnego rozstrzygnięcia lub brak rozstrzygnięcia. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązania
rozwiązań zadań 8 1,00 10 1 8 1 1 5 10 1 5 10 x 0,05 10 =1,00 10 0,05 10 x x = 4 10 8 mol dm 3 (4 10 8 mol dm 3 1,00 10 1 [Mg 2 ] [MgY 2 ] lub [Mg 2 ] 0 mol dm 3 )