Chemia · 2020
Matura CKE kwiecień, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 7.
(3 pkt)Przygotowano dwie identyczne próbki oznaczone numerami I i II: w każdej próbce zmieszano 2,8 g wiórków żelaznych i 2,4 g rozdrobnionej siarki. Próbkę I wprowadzono do probówki i ogrzano w płomieniu palnika. Stwierdzono, że żelazo całkowicie przereagowało z siarką, w wyniku czego powstał produkt, w którym stosunek masowy m Fe : m S 7 : 4 (reakcja 1.). Po zakończeniu reakcji zawartość probówki ostudzono, a następnie poddano działaniu kwasu solnego użytego w nadmiarze. Zaobserwowano, że mieszanina poreakcyjna częściowo roztworzyła się w kwasie, czemu towarzyszyło wydzielanie bezbarwnego gazu o nieprzyjemnym zapachu (reakcja 2.). Próbkę II wprowadzono – bez uprzedniego ogrzewania – do zlewki z kwasem solnym. Stwierdzono, że próbka częściowo roztworzyła się w nadmiarze kwasu z wydzieleniem bezbarwnego i bezwonnego gazu (reakcja 3.).
7.1. (0–1 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji, które zaszły po poddaniu obu próbek działaniu kwasu solnego użytego w nadmiarze (reakcja 2. i reakcja 3.). Równanie reakcji 2.: Równanie reakcji 3.:
7.2. (0–1 pkt)
Podaj nazwę substancji, która pozostała nieroztworzona w kwasie solnym w obu naczyniach, i podaj nazwę metody, którą należy zastosować, aby wyodrębnić tę substancję z mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej po dodaniu nadmiaru kwasu solnego do obu próbek.
Odpowiedzi
7.1.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie reakcji 2.: FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S Równanie reakcji 3.: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
7.2.
Uwagi
) pisze wzory sumaryczne soli: chlorków, […] siarczków […]. 7.4) pisze równania reakcji otrzymywania soli […].
7.3.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne ustalenie masy (wyrażonej w gramach) siarki w obu próbkach. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Próbka I: 0,8 (g) Próbka II: 2,4 (g)