Chemia · 2023
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 1.
(3 pkt)O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami A i X wiadomo, że: • należą do tego samego bloku konfiguracyjnego • liczba masowa jednego z izotopów pierwiastka A jest dwa razy większa od jego liczby atomowej i jest równa liczbie atomowej niklu • suma elektronów, neutronów i protonów w atomie jednego z izotopów pierwiastka X jest równa 114, a liczba nukleonów jest równa 79.
1.1. (0–1 pkt)
Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.
| Symbol pierwiastka | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
|---|---|---|
| Pierwiastek A | ||
| Pierwiastek X |
Odpowiedzi
1.1.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie symboli lub nazw pierwiastków oraz symbolu bloku konfiguracyjnego. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Symbol pierwiastka Symbol bloku konfiguracyjnego Pierwiastek A Si LUB krzem p Pierwiastek X Br LUB brom
1.2.
Poprawna odpowiedź
↑↓ ↑ ↑ 3s 3p Uwaga: Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.
Zasady oceniania
rozwiązań zadań
1 pkt – poprawne napisanie w formie graficznej fragmentu konfiguracji elektronowej atomu krzemu w stanie podstawowym, opisującego rozmieszczenie elektronów walencyjnych na podpowłokach, z uwzględnieniem numeru powłoki i symboli podpowłok. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1.3.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne obliczenie masy cząsteczki AX4 o określonym składzie izotopowym. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Sposób 1. 28 u + 4 ∙ 79 u = 344 u 344 u 6,02 ∙ 1023 g = 𝑥 g 1 u 𝑥 = 𝟓, 𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟐 (𝐠) ALBO 𝟓𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟑 (𝐠) Sposób 2. 28 u + 4 ∙ 79 u = 344 u 1 u = 1,661 ∙ 10−24 g 1 u 1,661 ∙ 10−24 g = 344 u 𝑥 g 𝑥 = 𝟓, 𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟐 (𝐠 ) ALBO 𝟓𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟑 (𝐠) Sposób 3. 𝑚 = (𝑀A + 4 ∙ 𝑀X) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = (28 + 4 ∙79) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = 344 ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = 𝟓, 𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟐 (𝐠) ALBO 𝟓𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟑 (𝐠)