Chemia · 2023
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 12.
(2 pkt)Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek z wodnym roztworem Na2SO3 dodano: • do probówki 1. – kilka kropel roztworu fenoloftaleiny • do probówki 2. – nadmiar stężonego HCl (aq).
12.1. (0–1 pkt)
Zawartość probówki 1., po dodaniu do niej roztworu fenoloftaleiny, zabarwiła się na kolor czerwonoróżowy (malinowy). Wpisz do schematu wzory odpowiednich drobin tak, aby powstało równanie procesu decydującego o odczynie roztworu w probówce 1. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda. kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ +
12.2. (0–1 pkt)
Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanych zmian.
Odpowiedzi
12.1.
Poprawna odpowiedź
kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + 2− − + − H2O SO3 ⇄ OH HSO3
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania procesu decydującego o odczynie roztworu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
12.2.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Obserwacje: Wydziela się (bezbarwny) gaz. ALBO Widoczne są pęcherzyki gazu. ALBO U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach. Równanie reakcji: 2H3O+ + SO32− → 3H2O + SO2 ALBO 2H+ + SO32− → H2O + SO2 ALBO H3O+ + HSO3− → 2H2O + SO2 ALBO H+ + HSO3− → H2O + SO2 Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający otrzymuje 0 pkt.