Chemia · 2023
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 24.
(2 pkt)(0–2) Pewien alkan, którego achiralne cząsteczki mają rozgałęziony łańcuch węglowy, w temperaturze 𝑇 i pod ciśnieniem 𝑝 jest gazem i ma gęstość 50 razy większą od gęstości wodoru wyznaczonej w tych samych warunkach. W reakcji chlorowania tego alkanu może powstać 6 różnych monochloropochodnych, będących izomerami konstytucyjnymi (bez uwzględniania stereoizomerów).
Oblicz liczbę atomów węgla w cząsteczce opisanego alkanu oraz napisz jego wzór półstrukturalny (grupowy).
Odpowiedzi
Poprawna odpowiedź
𝑀H2 50𝑀H2 𝑑H2 = i 𝑑alkanu = i 𝑀alkanu = 𝑑alkanu ⋅𝑉mol ⇒ 𝑉mol 𝑉mol 50𝑀H2 𝑀alkanu = ⋅𝑉mol = 50𝑀H2 ⇒ 𝑀alkanu = 50 ⋅2 g ⋅mol–1 = 100 g ⋅mol–1 ⇒ 𝑉mol Ogólny wzór alkanu : CnH2n + 2 ⇒ 12n + 2n + 2 = 100 ⇒ 𝐧= 𝟕 Wzór alkanu: CH3 H3C CH CH2 CH2 CH2 CH3 ALBO H3C CH(CH3) CH2 CH2 CH2 CH3
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu oraz poprawne napisanie jego wzoru półstrukturalnego (grupowego). 1 pkt – poprawne obliczenie liczby atomów węgla w cząsteczce alkanu, ale napisanie błędnego wzoru półstrukturalnego lub brak wzoru alkanu. ALBO – brak obliczeń i napisanie poprawnego wzoru alkanu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.