Chemia · 2025
Matura CKE maj, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 28.
(2 pkt)W jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu karboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden z atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez atom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku, następuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa odpowiedniego aminokwasu. Przeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego) powstał związek B. Br2, P nadmiar NH3 (aq) kwas propanowy związek A związek B reakcja 1. reakcja 2.
28.1. (0–1 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
28.2. (0–1 pkt)
Związek A reaguje z amoniakiem w stosunku molowym 𝑛A ∶𝑛NH3 = 1 ∶3 (reakcja 2.).
Napisz w formie jonowej równanie reakcji 2.
Odpowiedzi
28.1.
Poprawna odpowiedź
Br (P) H3C CH2 COOH + Br2 H3C CH COOH + HBr
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
28.2.
Poprawna odpowiedź
Br NH2 I I – + –H3C–CH–COOH + 3NH3 → H3C–CH–COO + 2NH4 + Br ALBO Br NH2 I I – + – + –H3C–CH–COO + H + 3NH3 → H3C–CH–COO + 2NH4 + Br
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań