Chemia · 2021
Matura CKE marzec, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 31.
(2 pkt)Reakcja aldolowa, przebiegająca w środowisku rozcieńczonej zasady, prowadzi do połączenia dwóch cząsteczek aldehydu lub ketonu i utworzenia wiązania między atomem węgla α jednej cząsteczki i karbonylowym atomem węgla drugiej cząsteczki. Produktem jest β-hydroksyaldehyd (aldol) lub β-hydroksyketon. Reakcji ulegają wszystkie aldehydy i ketony zawierające atomy wodoru α, czyli atom wodoru zlokalizowany przy atomie węgla połączonym z grupą aldehydową lub ketonową. Jeśli etanal zostanie poddany działaniu zasady, takiej jak etanolan sodu lub wodorotlenek sodu, wówczas zachodzi szybka, odwracalna reakcja: O C2H5ONa OH O 2 H3 C C H3 C CH CH2 C α H β α H C2H5OH
31.1. (0–1 pkt)
Napisz nazwę systematyczną produktu reakcji aldolowej etanalu.
31.2. (0–1 pkt)
Napisz równanie reakcji aldolowej propanalu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Odpowiedzi
31.1.
Poprawna odpowiedź
3-hydroksybutanal
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie nazwy systematycznej. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
31.2.
Poprawna odpowiedź
(NaOH) 2CH3CH2CHO ሱ⎯⎯⎯ሮ CH3CH2CH(OH)–CH(CH3)CHO
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań