Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
Ładowanie…
Chemia
(3 pkt) W tabeli podano wartości standardowej entalpii spalania metanu, wodoru i węgla. Δ H°, kJ·mol−1 sp metan* − 891 węgiel − 394 wodór* − 286
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w kJ·mol−1 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. lub – podanie wyniku z błędną jednostką. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. oraz 1 p. – za poprawną ocenę twierdzenia adekwatną do otrzymanego wyniku wraz z uzasadnieniem. 0 p.– za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawne rozwiązanie C (s) + 2H2 (g) → CH4 (g) Δtw H o ( CH 4 ) = Δsp H o ( C ) + 2 ⋅ Δsp H o ( H 2 ) − Δsp H o ( CH 4 ) ΔtwH o ( CH 4 ) = −394 kJ·mol−1 + 2 mole · (−286 kJ·mol−1) – (−891 kJ·mol−1) = –75 kJ·mol−1 Ocena wraz z uzasadnieniem, np.: Twierdzenie jest niepoprawne, ponieważ w reakcji tworzenia metanu z pierwiastków wydziela się energia (ΔH < 0), co oznacza że produkt ma energię niższą od substratów.
Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
(1 pkt) W temperaturze 25 °C iloczyn rozpuszczalności chlorku srebra w wodzie jest równy 1,8·10−10.
1 p. – za poprawną odpowiedź i poprawne uzasadnienie. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Osad chlorku srebra nie wytrąci się, ponieważ iloczyn stężeń jonów Ag+ i Cl− w przygotowanym roztworze jest mniejszy niż 1,8·10−10.
Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
W poniższej tabeli przedstawiono wybrane dane dotyczące trzech aminokwasów białkowych. Symbol pI oznacza punkt izoelektryczny. Jest on wartością pH roztworu, w którym stężenie jonu obojnaczego osiąga maksymalną wartość, a stężenia formy anionowej i kationowej mają jednakową, najmniejszą wartość.
| Nazwa aminokwasu | Wzór | pI |
|---|---|---|
| alanina | H N CH COOH 2 CH 3 | 6,11 |
| glicyna | H N CH COOH 2 2 | 6,06 |
| seryna | CH CH COOH 2 OH NH 2 | 5,68 |
(1 pkt) Z podanych powyżej aminokwasów otrzymano liniowy tripeptyd. W tworzeniu wiązań – grupa aminowa alaniny i seryny, – grupa karboksylowa glicyny i seryny.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) opisanego tripeptydu.
(1 pkt) Drobiny obdarzone ładunkiem mogą się poruszać w polu elektrycznym. Czy w roztworze o pH równym 9 alanina i seryna będą się poruszały w kierunku elektrody o tym samym ładunku? Odpowiedź uzasadnij.
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) tripeptydu. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź CH2(NH2)─CO─NH─CH─CO─NH─CH─COOH CH2OH CH3
1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Oba aminokwasy będą miały formę anionu i poruszać się będą do tej samej elektrody. lub pH roztworu jest większe od pI alaniny i seryny, dlatego aminokwasy będą poruszały się do anody.
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
W celu identyfikacji roztworów chlorków otrzymanych w kolbach I, II i III przeprowadzono dwa doświadczenia. W pierwszym z nich jako odczynnika użyto wodnego roztworu wodorotlenku sodu, a w drugim – wodnego roztworu amoniaku.
Podczas pierwszego doświadczenia próbki roztworów z kolb I, II i III umieszczono w probówkach oznaczonych tymi samymi numerami i do każdej z nich dodawano kroplami roztwór wodorotlenku sodu. We wszystkich probówkach zaobserwowano wytrącenie się białego osadu. Podczas dodawania kolejnych porcji odczynnika zaobserwowano roztworzenie się osadów w probówkach I i III, natomiast osad w probówce II pozostał niezmieniony.
Podkreśl symbol metalu, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego (pierwszego) doświadczenia. Uzasadnij swój wybór. Metal, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego doświadczenia, to (Al / Mg / Zn).
Podczas drugiego doświadczenia próbki roztworów z kolb I i III umieszczono w probówkach oznaczonych tymi samymi numerami i do każdej z nich dodawano kroplami roztwór amoniaku. Najpierw w obu probówkach wytrącił się biały osad, ale przy dodawaniu kolejnych porcji odczynnika zaobserwowano roztworzenie się osadu w probówce I. • w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której w probówce III wytrącił się biały osad; • w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której nastąpiło roztworzenie białego osadu w probówce I.
1 p. – za poprawne podkreślenie symbolu metalu i poprawne uzasadnienie wyboru odwołujące się do właściwości wodorotlenku magnezu lub do właściwości wodorotlenku glinu i wodorotlenku cynku. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Metal, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego doświadczenia to (Al / Mg / Zn). Uzasadnienie wyboru, np.: Mg(OH)2 jako jedyny nie reaguje z NaOH. lub Powstały w reakcji Mg2+ + 2OH– → Mg(OH)2 wodorotlenek magnezu nie jest amfoteryczny i dlatego nie reaguje z nadmiarem NaOH. Natomiast wodorotlenki cynku i glinu to związki amfoteryczne. lub Mg(OH)2 ma charakter zasadowy.
: Uzasadnienie, w którym zdający odwoła się do możliwości tworzenia kompleksów z jonami OH– przez cynk i glin lub do braku takiej możliwości w przypadku magnezu, należy uznać za poprawne. Stwierdzenie, że magnez nie jest pierwiastkiem amfoterycznym, jest odpowiedzią niewystarczającą. Odwołanie się do reakcji metali z jonami OH– jest błędne.
2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji. 1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji. 0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź • równanie reakcji, w wyniku której w probówce III wytrącił się biały osad Al3+ + 3NH 3 ⋅ H 2 O → Al(OH)3 (↓) + 3NH +4 3+ + lub Al + 3NH 3 + 3H 2 O → Al(OH) 3 (↓) + 3NH 4 lub Al3+ + 3OH −→ Al(OH) 3 (↓) • równanie reakcji, w wyniku której nastąpiło roztworzenie białego osadu w probówce I Zn(OH)2 + 4NH3·H2O → [Zn(NH3)4]2+ + 2OH − + 4H2O lub Zn(OH)2 + 4NH3 → [Zn(NH3)4]2+ + 2OH − Uwaga: Brak nawiasu kwadratowego we wzorze jonu kompleksowego nie powoduje utraty punktu.
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Do wodnego roztworu kwasu HX dodano niewielką ilość wodnego roztworu mocnego kwasu. Temperatura roztworu nie uległa zmianie.
Oceń, czy zmieni się (wzrośnie, zmaleje) czy nie ulegnie zmianie wartość stopnia dysocjacji kwasu HX, jeśli do jego wodnego roztworu doda się niewielką ilość mocnego kwasu. Odpowiedź uzasadnij.
1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie odwołujące się do zmiany stężenia równowagowego kwasu HX. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Ocena: Stopień dysocjacji zmaleje. Uzasadnienie, np.: Dodatek mocnego kwasu powoduje wzrost stężenia jonów H3O+, co skutkuje przesunięciem równowagi dysocjacji kwasu HX „w lewo”. lub Maleje wydajność dysocjacji kwasu HX. lub Zgodnie z regułą przekory wzrośnie stężenie cząsteczek niezdysocjowanych kwasu HX. lub Nastąpi cofnięcie procesu dysocjacji kwasu HX, a więc wzrośnie stężenie cząsteczek HX. Uwaga: Uzasadnienie, w którym zdający stwierdza, że im większe jest stężenie kwasu, tym mniejszy jest stopień dysocjacji, jest błędne.
1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie odwołujące się do niezależności stałej dysocjacji od stężenia reagentów lub do braku zmiany temperatury, lub do warunków doświadczenia. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Ocena: Wartość stałej dysocjacji nie ulegnie zmianie. Uzasadnienie, np.: Wartość stałej dysocjacji nie zależy od składu roztworu. lub Wartość stałe dysocjacji nie zależy od stężenia kwasu HX lub jonów H+. lub Ponieważ nie zmieniła się temperatura.
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Zdolność autoprotolizy charakteryzuje nie tylko wodę, lecz także inne rozpuszczalniki, np.: ciekły amoniak (skroplony pod zwiększonym ciśnieniem), metanol i kwas mrówkowy.
Napisz trzy równania reakcji autoprotolizy: ciekłego amoniaku, metanolu i kwasu mrówkowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) organicznych produktów reakcji. 2NH3 ..................................................................................................................................... 2CH3OH ................................................................................................................................ 2HCOOH ..............................................................................................................................
Wyjaśnij, dlaczego cząsteczki amoniaku, metanolu i kwasu mrówkowego mają zdolność odszczepiania i przyłączania protonu w procesie autoprotolizy. Odnieś się do budowy tych cząsteczek. Cząsteczki wymienionych związków mają zdolność odszczepiania protonu, ponieważ Cząsteczki wymienionych związków mają zdolność przyłączania protonu, ponieważ
1 p. – za poprawne napisanie trzech równań reakcji – z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) produktów organicznych. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 2NH 3 NH 4+ + NH −2 2CH 3 OH CH 3 OH 2+ + CH 3 O − 2HCOOH HC(OH) +2 + HCOO − lub 2HCOOH HCO 2 H +2 + HCOO − lub 2HCOOH HCOOH +2 + HCOO − Uwaga: Wzory CH4OH+ i H2COOH+ są błędne.
1 p. – za poprawne wyjaśnienie – podanie dwóch cech budowy cząsteczek wymienionych związków: 1) (w pierwszym akapicie) istnienie atomu wodoru połączonego z atomem o wysokiej elektroujemności lub występowanie polaryzacji wiązań i 2) (w drugim akapicie) istnienie (ujemnie naładowanego) atomu z wolną parą elektronową. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Cząsteczki wymienionych związków mają zdolność odszczepiania protonu, ponieważ istnieje w nich atom wodoru stanowiący biegun dodatni lub atom wodoru połączony z (silnie) elektroujemnym atomem. Cząsteczki wymienionych związków mają zdolność przyłączania protonu, ponieważ istnieje w nich atom pierwiastka o dużej elektroujemności lub stanowiący biegun ujemny, który ma co najmniej jedną wolną parę elektronową.
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
W laboratorium pod wyciągiem przeprowadzono reakcję manganianu(VII) potasu z nadmiarem kwasu solnego. Do wykrycia gazowego produktu zastosowano papierek jodoskrobiowy zwilżony wodą. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie. nadmiar HCl (aq) papierek jodoskrobiowy (pasek bibuły nasycony KMnO4 (aq) mieszaniną jodku potasu i skrobi)
Opisz zmiany możliwe do zaobserwowania podczas przebiegu doświadczenia. Uzupełnij poniższą tabelę. przed dodaniem HCl(aq) po zajściu reakcji Barwa roztworu w probówce Barwa papierka jodoskrobiowego biała
Wyjaśnij przyczynę zmiany barwy papierka jodoskrobiowego.
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź przed dodaniem HCl (aq) po zajściu reakcji Barwa roztworu w probówce fioletowa bezbarwna ciemnoniebieska lub Barwa papierka jodoskrobiowego biała niebieska lub granatowa lub czarna Uwaga: Barwa papierka jodoskrobiowego: fioletowa lub ciemnofioletowa, lub fioletowogranatowa, lub inna wskazująca na fioletowy odcień jest błędna.
1 p. – za sformułowanie poprawnego wyjaśnienia uwzględniającego powstawanie jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Powstający podczas reakcji zachodzącej w probówce po zmieszaniu roztworów chlor wypiera jod z roztworu jodku potasu. (Skrobia w obecności jodu przyjmuje granatowe zabarwienie.) lub W reakcji jodku potasu z chlorem powstał jod (który ze skrobią tworzy związek o zabarwieniu granatowym).
: Wyjaśnienie nieuwzględniające nazwy gazu reagującego z jodkiem potasu jest niewystarczające. Wyjaśnienie nieuwzględniające powstania jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu jest niewystarczające.