Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Ładowanie…
Chemia
(0–2) Wykonano doświadczenie. Próbkę 1,0 dm3 letniego LPG przeprowadzono w stan gazowy i spalono.
Oblicz energię, która wydzieli się do otoczenia w wyniku całkowitego spalenia 1,0 𝐝𝐦𝟑 letniego LPG. Wynik podaj w kilodżulach. Przyjmij, że wartości entalpii spalania węglowodorów są takie same jak w warunkach standardowych. Załóż, że powyższe wartości nie ulegają zmianie wraz ze zmianą temperatury oraz że energia jest wymieniana z otoczeniem wyłącznie na sposób ciepła.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB • podanie wyniku z jednostką inną niż kJ ALBO 1 pkt – poprawne obliczenie liczby moli C3H8 i C4H10 w 1 dm3 letniego LPG. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązania Sposób 1. 𝑀propan = 44 g ∙ mol–1 𝑀butan = 58 g ∙ mol–1 𝑚 = 560 g 𝑚 𝑑= 𝑉 44 ⋅𝑛propan + 58 ∙𝑛butan = 560 44 ∙ 3 { 3 ⇒ 560 = ∙𝑛butan + 58 ∙𝑛butan 𝑛propan = 𝑛butan ⋅ 7 7 𝑛butan = 7,286 mol 𝑛propan = 3,123 mol 𝐸= 7,286 ∙2878 + 3,123 ∙2219 = 27 899,05 ≈𝟐𝟕 𝟗𝟎𝟎 (𝐤𝐉) Sposób 2. Założenie: Mieszanina zawiera 0,3 mol C3H8 i 0,7 mol C4H10. Energia wydzielona ze spalenia takiej mieszaniny: 𝐸= 0,3 mol ∙(2219 kJ ∙mol−1) + 0,7 mol ∙(2878 kJ ∙mol−1) = 2 680 kJ Masa tej mieszaniny: 𝑚= 0,3 mol ∙44 g ∙mol−1 + 0,7 mol ∙58 g ∙mol−1 = 53,8 g Objętość tej mieszaniny: 53,8 g 𝑉= = 96,1 cm3 0,56 g ∙ cm−3 96,1 cm3 2 680 kJ 1000 cm3 𝑥 𝑥= 27 887,62 ≈𝟐𝟕 𝟗𝟎𝟎 (𝐤𝐉) Uwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny uznaje się każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń. Uwaga 2.: Podanie wyniku końcowego ze znakiem minus skutkuje utratą 1 pkt.
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) W celu zidentyfikowania wodnych roztworów trzech substancji: glicerolu (propano-1,2,3-triolu), kwasu mlekowego (kwasu 2-hydroksypropanowego) i alanyloglicyloalaniny, przeprowadzono doświadczenie. W trzech probówkach I–III przygotowano świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) i do każdej z nich wprowadzono po jednym z badanych roztworów w nadmiarze. Probówki, wraz z zawartością, energicznie wstrząśnięto i we wszystkich zaobserwowano roztworzenie wodorotlenku miedzi(II). Na poniższych zdjęciach przedstawiono zawartości probówek po zakończeniu doświadczenia.
Rozstrzygnij, do której probówki (I, II albo III) wprowadzono roztwór kwasu mlekowego. Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji, która zaszła w tej probówce podczas opisanego doświadczenia.
Rozstrzygnięcie: III Równanie reakcji: 2CH3CHCOOH + Cu(OH)2 → (CH3CHCOO)2Cu + 2H2O I I OH OH
1 pkt – poprawne napisanie rozstrzygnięcia (numeru probówki) i równania reakcji w formie cząsteczkowej. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Oktopamina jest hormonem występującym w organizmach bezkręgowców. Jej wzór przedstawiono poniżej. NH2
Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Grupy –OH w cząsteczce oktopaminy różnią się zdolnością odłączania protonu. | ||
| 2 | Oktopamina może być utleniona do ketonu. |
We wzorze cząsteczki oktopaminy literami A–C zaznaczono wybrane fragmenty jej struktury. W temperaturze 25 ᵒC przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek zawierających oktopaminę wprowadzono: do jednej rozcieńczony kwas solny, a do drugiej wodny roztwór chlorku żelaza(III).
Uzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Rozcieńczony kwas solny uległ reakcji z fragmentem struktury oktopaminy oznaczonym literą (A / B / C). Fragment struktury oktopaminy oznaczony literą A (uległ / nie uległ) reakcji z chlorkiem żelaza(III).
Próbkę oktopaminy wprowadzono do zakwaszonego roztworu azotanu(III) potasu. W wyniku reakcji wydzielił się bezbarwny, niepalny gaz o masie molowej równej 28 g ∙mol–1. Otrzymany w warunkach doświadczenia organiczny produkt X opisanej reakcji – wprowadzony do probówki zawierającej świeżo strącony osad wodorotlenku miedzi(II) i nadmiar zasady – spowodował roztworzenie osadu i powstanie klarownego roztworu barwy ciemnoniebieskiej (szafirowej).
Uzupełnij schemat tak, aby powstało w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w której otrzymano organiczny produkt X. Napisz wzory brakujących produktów. + ………………. + H3O+ produkt organiczny X gaz
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Grupy –OH w cząsteczce oktopaminy różnią się zdolnością odłączania protonu. | ✓ | ✓ |
| 2 | Oktopamina może być utleniona do ketonu. | ✓ |
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) Zbadano właściwości dwóch wodorotlenków (I i II) wybranych spośród wymienionych poniżej. Zn(OH)2 Mn(OH)2 Cu(OH)2 Cr(OH)3 W doświadczeniu użyto wodnego roztworu kwasu siarkowego(VI) oraz wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Stwierdzono, że: • wodorotlenek I roztworzył się zarówno w roztworze kwasu siarkowego(VI), jak i w roztworze wodorotlenku sodu. Powstały bezbarwne, klarowne roztwory • wodorotlenek II roztworzył się zarówno w roztworze kwasu siarkowego(VI), jak i w roztworze wodorotlenku sodu. Powstały klarowne roztwory o barwie zielonej. W reakcjach, w których powstają hydroksokompleksy, atom centralny w jonie kompleksowym ma liczbę koordynacyjną równą 4.
Wybierz i napisz wzór wodorotlenku I oraz napisz w formie jonowej równanie reakcji wodorotlenku II z wodorotlenkiem sodu.
Wzór wodorotlenku I: Zn(OH)2 Równanie reakcji wodorotlenku II z wodorotlenkiem sodu: Cr(OH)3 + OH– → Cr(OH)4–
2 pkt – poprawne napisanie wzoru wodorotlenku i poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 1 pkt – poprawne napisanie wzoru wodorotlenku. ALBO 1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) Przeprowadzono następujące doświadczenie: próbkę magnezu spalono w powietrzu i otrzymano 0,15 g mieszaniny tlenku i azotku magnezu. W reakcji tej mieszaniny z wodą wydzielił się gaz o objętości równej 4,7 cm3 w przeliczeniu na warunki normalne.
Oblicz, jaki procent masy mieszaniny tlenku i azotku magnezu stanowi MgO. Przyjmij, że reakcja wydzielania gazu zaszła z wydajnością równą 𝟏𝟎𝟎 %.
0,0047 dm3 𝑛NH3 = = 0,00021 mol 22,4 dm3 ∙ mol–1 1 mol Mg3N2 ------------------------- 2 mol NH3 𝑥 mol -------------------------- 0,00021 mol 𝑥 = 0,0001 mol Mg3N2 𝑚Mg3N2 = 0,0001 mol ∙ 100,95 g ∙mol−1 = 0,0101 g mMgO = 0,15 g −0,0101 g = 0,1399 g 0,1399 g % MgO = ∙100 % = 𝟗𝟑, 𝟑 (%) 0,15 g
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnej wartości liczbowej wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. ALBO 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i obliczenie wartości masy tlenku magnezu. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Węglan ołowiu(II) jest białym ciałem stałym. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek dodano niewielką ilość węglanu ołowiu(II) oraz wodę i otrzymano zawiesinę.
Przez zawiesinę znajdującą się w pierwszej probówce przepuszczono CO2 i zaobserwowano zanik osadu.
Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tej probówce.
Do drugiej probówki dodano niewielką ilość świeżo przygotowanego wodnego roztworu KI i nie zaobserwowano żadnych zmian. Następnie przez zawiesinę znajdującą się w tej probówce przepuszczono CO2. W probówce powstał osad o żółtej barwie.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną obserwowanych zmian.
PbCO3 + H2O + CO2 → Pb2+ + 2HCO3–
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Pb2+ + 2I – → PbI2
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) W temperaturze 𝑇 do zlewki zawierającej 50,0 g wodnego roztworu jodku potasu o stężeniu równym 2,00 % dodano 100 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) ołowiu(II) o stężeniu równym 0,0300 mol ∙dm−3. Przebiegła reakcja wytrącania PbI2. Otrzymany osad po odsączeniu i wysuszeniu ważył 1,24 g.
Oblicz wydajność reakcji otrzymywania jodku ołowiu(II) w doświadczeniu w temperaturze T.
Liczba moli KI: 𝑚KI 2 % = ∙100 % 50 g 𝑚KI = 1,00 g 1,00 g 𝑛KI = = 0,006 mol 166 g ∙mol–1 Liczba moli Pb(NO3)2: 𝑛 0,03 mol ∙dm–3 = => 𝑛Pb(NO3)2 = 0,003 mol 0,1 dm3 0,003 mol Pb(NO3)2 reaguje z 0,006 mol KI, dając 0,003 mol PbI2, czyli 1,38 g. 1,38 g − 100 % 1,24 g − 𝑥 => 𝑥 = 𝟗𝟎 % 𝐴𝐿𝐵𝑂 𝑥 = 0, 𝟗𝟎
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnej wartości wydajności reakcji (wyrażonej w % albo jako ułamek). 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB – podanie wyniku liczbowego z błędną jednostką. ALBO – poprawne obliczenie teoretycznej wartości masy PbI2. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) Do zlewki zawierającej wodę destylowaną dodano stały wodorotlenek magnezu. Po pewnym czasie w zlewce ustalił się stan równowagi między osadem i roztworem, czyli powstał nasycony roztwór tej substancji. Osad oddzielono od roztworu, a otrzymany przesącz umieszczono w dwóch probówkach. Do jednej probówki wprowadzono stały wodorotlenek potasu, a do drugiej – rozcieńczony kwas solny, co zilustrowano na poniższym rysunku. Podczas doświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.
Rozstrzygnij, czy dodanie stałego wodorotlenku potasu do jednej próbki przesączu i kwasu solnego do drugiej próbki poskutkowało zmianą stężenia jonów Mg2+ w roztworze (w temperaturze 𝑻). Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Odpowiedzi uzasadnij. Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Uzasadnienie: Wartość Ks jest stała w danej temperaturze. Jeżeli wzrosło stężenie jonów OH–, musiało zmaleć stężenie jonów Mg2+. Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość roztworu.
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla obu próbek. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla jednej próbki. ALBO – poprawne rozstrzygnięcie dla każdej próbki. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Metale X i E tworzą jony proste – odpowiednio – X2+ i E2+. Blaszki o znanych masach, wykonane z metalu X i z metalu E, zanurzono w roztworach soli trzech różnych metali, zgodnie ze schematem: metal X metal E metal X I II III AgNO3 (aq) CuSO4 (aq) FeCl2 (aq) Objawy świadczące o zajściu reakcji chemicznych zaobserwowano w probówkach I i II. Po zakończeniu doświadczenia blaszki osuszono i zważono. Stwierdzono, że masa blaszki wykonanej z metalu X wzrosła, a masa blaszki wykonanej z metalu E zmalała.
Zastosuj symbol X i napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w probówce I.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. | ||
| 2 | Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. |
Poniżej podano nazwy czterech metali. magnez miedź kadm srebro
Wybierz i napisz nazwę metalu X i nazwę metalu E, które mogły być użyte w doświadczeniu.
X + 2Ag+ → X2+ + 2Ag
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. | ✓ | ✓ |
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) Przygotowano wodne roztwory soli sodowych kwasów: winowego i bursztynowego.
Uzupełnij schemat doświadczenia, które umożliwi rozróżnienie tych roztworów. Napisz nazwę odczynnika. Opisz obserwacje, które umożliwią identyfikację zawartości każdej probówki. − rozcieńczony kwas solny z oranżem metylowym − wodny roztwór wodorotlenku sodu z fenoloftaleiną − zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II) − mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI). roztwór winianu disodu roztwór bursztynianu disodu I II
roztwór winianu disodu roztwór bursztynianu disodu I II Nazwa odczynnika: zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II) Obserwacje: Probówka z winianem disodu: Powstaje (klarowny) roztwór barwy szafirowej. Probówka z bursztynianem disodu: Brak zmian (niebieska zawiesina).
2 pkt –poprawne wskazanie odczynnika i podanie obserwacji w obu probówkach. 1 pkt – poprawne wskazanie odczynnika i błędne opisanie obserwacji w jednej lub w dwóch probówkach albo brak opisu obserwacji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Grupy –OH w cząsteczce oktopaminy różnią się zdolnością odłączania 1. P protonu. 2. Oktopamina może być utleniona do ketonu. P
1 pkt – poprawna ocena dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozcieńczony kwas solny uległ reakcji z fragmentem struktury oktopaminy oznaczonym literą (A / B / C). Fragment struktury oktopaminy oznaczony literą A (uległ / nie uległ) reakcji z chlorkem żelaza(III).
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
OH HO CH + HNO2 + CH2 NH3 środowisko kwasowe OH HO CH + N2 + H3O+ gaz CH2 OH produkt organiczny X
1 pkt – poprawne napisanie wzoru produktu organicznego oraz wzoru gazu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
| 2 | Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. | ✓ | ✓ |
1. Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. P 2. Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. F
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Metal X: miedź Metal E: kadm
1 pkt – poprawne napisanie dwóch nazw metali. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.