Arkusz maturalny
Dwa pierwiastki E i X tworzą jony E+ i X – o takiej samej konfiguracji elektronowej 1s22s22p63s23p6 (stan podstawowy). W atomie jednego z trwałych izotopów pierwiastka E liczba nukleonów jest o 20 większa od liczby protonów.
Uzupełnij poniższy schemat. Wpisz w odpowiednie pola symbol pierwiastka E, jego liczbę atomową oraz liczbę masową opisanego izotopu.
Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu X w stanie podstawowym opisujący rozmieszczenie elektronów walencyjnych na orbitalach. Zastosuj graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbole podpowłok.
Pierwiastek E przyjmuje w związkach chemicznych jeden stopień utlenienia, a pierwiastek X tworzy związki, w których występuje na różnych stopniach utlenienia.
Określ charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy, amfoteryczny, obojętny) tlenku pierwiastka E. Napisz wzór sumaryczny tlenku pierwiastka X, w którym ten pierwiastek przyjmuje najwyższy stopień utlenienia.
39 K 19
1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ 3s 3p
rozwiązań zadań
1 pkt – poprawne napisanie fragmentu konfiguracji elektronowej w formie graficznej atomu w stanie podstawowym pierwiastka X opisującego rozmieszczenie elektronów walencyjnych na podpowłokach z uwzględnieniem numeru powłoki i symboli podpowłok. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Charakter chemiczny tlenku pierwiastka E: zasadowy Wzór sumaryczny tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia: Cl2O7
1 pkt – poprawne napisanie charakteru chemicznego tlenku pierwiastka E oraz wzoru sumarycznego tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Gal tworzy trihalogenki, np. chlorek galu(III). W fazie stałej chlorek galu(III) występuje głównie w postaci dimerów, a w fazie gazowej – jako mieszanina dimerów i monomerów. Monomer chlorku galu(III) jest płaską cząsteczką, w której wszystkie atomy chloru są równocenne. Model dimeru przedstawiono na rysunku.
Narysuj wzór elektronowy monomeru chlorku galu(III). Zaznacz kreskami wiążące i wolne pary elektronowe. Wzór monomeru chlorku galu(III)
Uzupełnij tabelę. Napisz, jaki typ hybrydyzacji (sp, sp2 albo sp3) przypisuje się orbitalom walencyjnym atomu galu w monomerze oraz w dimerze chlorku galu(III).
| Chlorek galu(III): | monomer | dimer |
|---|---|---|
| Typ hybrydyzacji |
Wzór monomeru chlorku galu(III) Cl ALBO Cl Ga Ga Cl Cl Cl Cl Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego (kreskowego lub kropkowego) monomeru chlorku galu(III). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Chlorek galu(III): monomer dimer Typ hybrydyzacji sp2 sp3
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – poprawne napisanie typu hybrydyzacji w monomerze oraz w dimerze chlorku galu(III). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające sposób powstawania wiązań, dzięki którym z monomeru chlorku galu(III) powstaje dimer. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań Przykładowe rozwiązanie W monomerze atom centralny (galu) nie osiągnął oktetu elektronowego, a atomy chloru mają wolne pary elektronowe. Atom chloru jest donorem pary elektronowej wiązania z atomem galu. Uwaga: Do uzyskania pozytywnej oceny wyjaśnienie musi zawierać 3 elementy: 1) informację o deficycie elektronowym atomu galu w monomerze 2) informację o wolnych parach elektronowych atomów chloru 3) sposób powstawania wiązania.
Tytan jest lekkim metalem odpornym na korozję. W zależności od stopnia utlenienia tytanu chlorki tego pierwiastka odznaczają się różnymi właściwościami fizycznymi. Wartości temperatury topnienia i temperatury wrzenia dwóch związków tytanu z chlorem zestawiono w poniższej tabeli. Reakcja tlenku tytanu(IV) – o wzorze TiO2 – z tetrachlorometanem w temperaturze 500 °C prowadzi do powstania chlorku tytanu(IV) oraz tlenku węgla(IV) (reakcja 1.). Z kolei chlorek tytanu(II) – jako jedyny produkt reakcji – można otrzymać w wyniku przepuszczania par chlorku tytanu(IV) w temperaturze 1040 °C nad metalicznym tytanem (reakcja 2.).
| Wzór związku tytanu z chlorem | Temperatura topnienia, °C | Temperatura wrzenia, °C |
|---|---|---|
| TiCl 2 | 1035 | 1500 |
| TiCl 4 | – 24 | 136 |
Uzupełnij poniższe zdania dotyczące tytanu i jego chlorków. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Sieć krystaliczna metalicznego tytanu składa się z (atomów / kationów) otoczonych chmurą zdelokalizowanych elektronów. W sieci krystalicznej chlorku tytanu(II) obecne są (atomy / jony). Wraz z obniżeniem stopnia utlenienia tytanu w chlorkach (maleje / rośnie) jonowy charakter wiązania.
Napisz w formie cząsteczkowej równania opisanych reakcji otrzymywania TiCl4 (reakcja 1.) i TiCl2 (reakcja 2.). Rozstrzygnij, czy dana przemiana jest reakcją utleniania-redukcji. Zaznacz TAK albo NIE. Równanie reakcji 1.: Rozstrzygnięcie: TAK NIE Równanie reakcji 2.: Rozstrzygnięcie: TAK NIE
Sieć krystaliczna metalicznego tytanu składa się z (atomów / kationów) otoczonych chmurą zdelokalizowanych elektronów. W sieci krystalicznej chlorku tytanu(II) obecne są (atomy / jony). Wraz z obniżeniem stopnia utlenienia tytanu w chlorkach (maleje / rośnie) jonowy charakter wiązania.
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Równanie reakcji 1: TiO2 + CCl4 → TiCl4 + CO2 Rozstrzygnięcie: TAK NIE Równanie reakcji 2: Ti + TiCl4 → 2TiCl2 Rozstrzygnięcie: TAK NIE
2 pkt – poprawne napisanie dwóch równań reakcji i dwa poprawne rozstrzygnięcia. 1 pkt – poprawne napisanie jednego równania reakcji i poprawne rozstrzygnięcie odnoszące się do tej reakcji. ALBO – poprawne napisanie dwóch równań reakcji i co najmniej jedno błędne rozstrzygnięcie lub brak rozstrzygnięcia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–1) Badano szybkość reakcji opisanej równaniem (CH3)3CCl (c) + H2O (c) → (CH3)3C(OH) (aq) + HCl (aq)
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Pomiar pH roztworu, w którym zachodzi opisana reakcja,
A2
1 pkt – poprawne dokończenie zdania. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–1) Poniżej przedstawiono równanie syntezy chlorowodoru. H2 (g) + Cl2 (g) ⇄ 2HCl (g) Δ𝐻𝑜< 0 Tę reakcję prowadzono w zamkniętym reaktorze i po pewnym czasie w układzie reakcyjnym ustaliła się równowaga.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Podwyższenie temperatury (w warunkach izobarycznych) skutkuje wzrostem wydajności tworzenia chlorowodoru. | ||
| 2 | Zmiana ciśnienia (w warunkach izotermicznych) nie wpływa na wydajność tworzenia chlorowodoru. |
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Podwyższenie temperatury (w warunkach izobarycznych) skutkuje wzrostem wydajności tworzenia chlorowodoru. | ✓ | ✓ |
| 2 | Zmiana ciśnienia (w warunkach izotermicznych) nie wpływa na wydajność tworzenia chlorowodoru. | ✓ |
(0–1)
Rozstrzygnij, czy reakcja tlenku węgla(IV) z wodorem jest procesem endoenergetycznym. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: tak Przykładowe uzasadnienie: • Ze wzrostem temperatury rośnie wydajność tej reakcji. • Im wyższa temperatura, tym wartość stałej równowagi tej reakcji jest większa.
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2) Do reaktora o stałej pojemności wprowadzono 10 moli tlenku węgla(IV) i 5 moli wodoru. Reaktor zamknięto i w temperaturze 800 K zainicjowano reakcję. Po pewnym czasie układ osiągnął stan równowagi.
Oblicz stosunek molowy tlenku węgla(IV) do wodoru w reaktorze po ustaleniu się stanu równowagi w temperaturze 𝟖𝟎𝟎 𝐊.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnego wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. ALBO – poprawne obliczenie wartości liczby moli CO2 i H2 w stanie równowagi. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Przykładowe rozwiązanie nCO2 = 10 mol i nH2 = 5 mol W temperaturze 800 K stała równowagi 𝐾c = 0,237 V = const ⟹ stosunki molowe są równe stosunkom stężenia molowego. Początkowa Zmiana Równowagowa Substancja liczba moli liczby moli liczba moli CO2 10 – 𝑥 10– 𝑥 H2 5 – 𝑥 5– 𝑥 CO 0 +𝑥 𝑥 H2O 0 +𝑥 𝑥 [CO][H2O] 𝑥2 𝐾c = = = 0,237 ⟹ [CO2][H2] (10– 𝑥)(5– 𝑥) 𝑥 = 2,248 mol ⟹ liczba moli w stanie równowagi: 𝑛CO2r = 10 – 2,248 = 7,752 mol 𝑛H2r = 5 – 2,248 = 2,752 mol ⟹ 7,752 stosunek liczby moli nCO2: nH2= 2,752 = 2,8 ALBO 31 : 11 ALBO 14 : 5
(0–1) Nawozy stosowane do zasilania gleby w azot mogą powodować jej zakwaszanie i nie powinny być stosowane do nawożenia gleb kwaśnych. NaNO3 Ca(NO3)2 (NH4)2SO4
wybierz i zaznacz ten, który może spowodować dalsze zakwaszenie gleby kwaśnej. Napisz w formie jonowej równanie reakcji, której przebieg skutkuje zakwaszeniem gleby przez wybrany związek. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda. kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ +
kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + + + NH4 H2O ⇄ NH3 H3O+
rozwiązań zadań
1 pkt – poprawne napisanie – dla poprawnie wybranego związku – we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2) Zbadano właściwości dwóch wodorotlenków (I i II) wybranych spośród wymienionych poniżej. Zn(OH)2 Mn(OH)2 Cu(OH)2 Cr(OH)3 W doświadczeniu użyto wodnego roztworu kwasu siarkowego(VI) oraz wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Stwierdzono, że: • wodorotlenek I roztworzył się zarówno w roztworze kwasu siarkowego(VI), jak i w roztworze wodorotlenku sodu. Powstały bezbarwne, klarowne roztwory • wodorotlenek II roztworzył się zarówno w roztworze kwasu siarkowego(VI), jak i w roztworze wodorotlenku sodu. Powstały klarowne roztwory o barwie zielonej. W reakcjach, w których powstają hydroksokompleksy, atom centralny w jonie kompleksowym ma liczbę koordynacyjną równą 4.
Wybierz i napisz wzór wodorotlenku I oraz napisz w formie jonowej równanie reakcji wodorotlenku II z wodorotlenkiem sodu.
Wzór wodorotlenku I: Zn(OH)2 Równanie reakcji wodorotlenku II z wodorotlenkiem sodu: Cr(OH)3 + OH– → Cr(OH)4–
2 pkt – poprawne napisanie wzoru wodorotlenku i poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 1 pkt – poprawne napisanie wzoru wodorotlenku. ALBO 1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Uzupełnij tabelę. Uwzględnij stałą Avogadra i napisz, ile kationów magnezu i anionów azotkowych znajduje się w 1 molu azotku magnezu.
| Liczba kationów magnezu | Liczba anionów azotkowych |
|---|---|
Liczba kationów magnezu Liczba anionów azotkowych 18,07·1023 ALBO 3·6,02·1023 ALBO 3·NA 12,04·1023 ALBO 2·6,02·1023 ALBO 2·NA
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2) Przeprowadzono następujące doświadczenie: próbkę magnezu spalono w powietrzu i otrzymano 0,15 g mieszaniny tlenku i azotku magnezu. W reakcji tej mieszaniny z wodą wydzielił się gaz o objętości równej 4,7 cm3 w przeliczeniu na warunki normalne.
Oblicz, jaki procent masy mieszaniny tlenku i azotku magnezu stanowi MgO. Przyjmij, że reakcja wydzielania gazu zaszła z wydajnością równą 𝟏𝟎𝟎 %.
0,0047 dm3 𝑛NH3 = = 0,00021 mol 22,4 dm3 ∙ mol–1 1 mol Mg3N2 ------------------------- 2 mol NH3 𝑥 mol -------------------------- 0,00021 mol 𝑥 = 0,0001 mol Mg3N2 𝑚Mg3N2 = 0,0001 mol ∙ 100,95 g ∙mol−1 = 0,0101 g mMgO = 0,15 g −0,0101 g = 0,1399 g 0,1399 g % MgO = ∙100 % = 𝟗𝟑, 𝟑 (%) 0,15 g
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnej wartości liczbowej wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. ALBO 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i obliczenie wartości masy tlenku magnezu. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
rozwiązań zadań
(0–1)
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Wartość pH wody, w której rozpuszcza się CO2, (rośnie / maleje). Przy wzroście ciśnienia tlenku węgla(IV) w mieszaninie gazów nad roztworem, w układzie mającym temperaturę 𝑇, od wartości 0,0 kPa do wartości 1,0 kPa następuje ok. 100-krotny (wzrost / spadek) stężenia jonów Ca2+ w wodzie.
Wartość pH wody, w której rozpuszcza się więcej CO2, (rośnie / maleje). Przy wzroście ciśnienia tlenku węgla(IV) w mieszaninie gazów nad roztworem (w temperaturze 𝑇) od wartości 0,0 kPa do wartości 1,0 kPa następuje ok. 100-krotny (wzrost / spadek) stężenia jonów Ca2+ w wodzie.
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Węglan ołowiu(II) jest białym ciałem stałym. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek dodano niewielką ilość węglanu ołowiu(II) oraz wodę i otrzymano zawiesinę.
Przez zawiesinę znajdującą się w pierwszej probówce przepuszczono CO2 i zaobserwowano zanik osadu.
Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tej probówce.
Do drugiej probówki dodano niewielką ilość świeżo przygotowanego wodnego roztworu KI i nie zaobserwowano żadnych zmian. Następnie przez zawiesinę znajdującą się w tej probówce przepuszczono CO2. W probówce powstał osad o żółtej barwie.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną obserwowanych zmian.
PbCO3 + H2O + CO2 → Pb2+ + 2HCO3–
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Pb2+ + 2I – → PbI2
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2) W temperaturze 𝑇 do zlewki zawierającej 50,0 g wodnego roztworu jodku potasu o stężeniu równym 2,00 % dodano 100 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) ołowiu(II) o stężeniu równym 0,0300 mol ∙dm−3. Przebiegła reakcja wytrącania PbI2. Otrzymany osad po odsączeniu i wysuszeniu ważył 1,24 g.
Oblicz wydajność reakcji otrzymywania jodku ołowiu(II) w doświadczeniu w temperaturze T.
Liczba moli KI: 𝑚KI 2 % = ∙100 % 50 g 𝑚KI = 1,00 g 1,00 g 𝑛KI = = 0,006 mol 166 g ∙mol–1 Liczba moli Pb(NO3)2: 𝑛 0,03 mol ∙dm–3 = => 𝑛Pb(NO3)2 = 0,003 mol 0,1 dm3 0,003 mol Pb(NO3)2 reaguje z 0,006 mol KI, dając 0,003 mol PbI2, czyli 1,38 g. 1,38 g − 100 % 1,24 g − 𝑥 => 𝑥 = 𝟗𝟎 % 𝐴𝐿𝐵𝑂 𝑥 = 0, 𝟗𝟎
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnej wartości wydajności reakcji (wyrażonej w % albo jako ułamek). 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB – podanie wyniku liczbowego z błędną jednostką. ALBO – poprawne obliczenie teoretycznej wartości masy PbI2. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
rozwiązań zadań
(0–2) Do zlewki zawierającej wodę destylowaną dodano stały wodorotlenek magnezu. Po pewnym czasie w zlewce ustalił się stan równowagi między osadem i roztworem, czyli powstał nasycony roztwór tej substancji. Osad oddzielono od roztworu, a otrzymany przesącz umieszczono w dwóch probówkach. Do jednej probówki wprowadzono stały wodorotlenek potasu, a do drugiej – rozcieńczony kwas solny, co zilustrowano na poniższym rysunku. Podczas doświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.
Rozstrzygnij, czy dodanie stałego wodorotlenku potasu do jednej próbki przesączu i kwasu solnego do drugiej próbki poskutkowało zmianą stężenia jonów Mg2+ w roztworze (w temperaturze 𝑻). Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Odpowiedzi uzasadnij. Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze.
Dodanie stałego wodorotlenku potasu do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Uzasadnienie: Wartość Ks jest stała w danej temperaturze. Jeżeli wzrosło stężenie jonów OH–, musiało zmaleć stężenie jonów Mg2+. Dodanie kwasu solnego do próbki przesączu (poskutkowało zmniejszeniem / poskutkowało zwiększeniem / nie wpłynęło na wartość) stężenia jonów Mg2+ w roztworze. Uzasadnienie: Liczba moli jonów Mg2+ w roztworze nie uległa zmianie, ale zwiększyła się objętość roztworu.
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla obu próbek. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie dla jednej próbki. ALBO – poprawne rozstrzygnięcie dla każdej próbki. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–2) Po wprowadzeniu tlenku chloru(IV) do wodnego roztworu wodorotlenku sodu zachodzi ClO2 + OH– ⟶ ClO2 – + ClO3 – + H2O
Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanego procesu. Uwzględnij środowisko reakcji.
Równanie reakcji redukcji: ClO2 + e– → ClO2– Równanie reakcji utleniania: ClO2 + 2OH– → ClO3– + H2O + e–
2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Metale X i E tworzą jony proste – odpowiednio – X2+ i E2+. Blaszki o znanych masach, wykonane z metalu X i z metalu E, zanurzono w roztworach soli trzech różnych metali, zgodnie ze schematem: metal X metal E metal X I II III AgNO3 (aq) CuSO4 (aq) FeCl2 (aq) Objawy świadczące o zajściu reakcji chemicznych zaobserwowano w probówkach I i II. Po zakończeniu doświadczenia blaszki osuszono i zważono. Stwierdzono, że masa blaszki wykonanej z metalu X wzrosła, a masa blaszki wykonanej z metalu E zmalała.
Zastosuj symbol X i napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w probówce I.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. |
X + 2Ag+ → X2+ + 2Ag
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. | ✓ | ✓ |
(0–1) W tabeli podano wartości standardowej entalpii uwodornienia: cykloheksenu, cykloheksa-1,3-dienu i benzenu: Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Gdyby wiązania 𝜋 w cząsteczce benzenu nie były zdelokalizowane, entalpia uwodornienia tego związku miałaby znacznie (niższą / wyższą) wartość niż −207,0 kJ ∙mol−1. Delokalizacja wiązań 𝜋 skutkuje (zwiększeniem / zmniejszeniem) trwałości cząsteczki benzenu. Równanie reakcji uwodornienia ΔH, kJ ∙mol−1 + H 2 −119,5 + 2H 2 −239,0 + 3H 2 −207,0
Gdyby wiązania 𝜋 w cząsteczce benzenu nie były zdelokalizowane, entalpia uwodornienia tego związku miałaby znacznie (niższą / wyższą) wartość niż −207,0 kJ ∙mol−1. Delokalizacja wiązań 𝜋 skutkuje (zwiększeniem / zmniejszeniem) trwałości cząsteczki benzenu.
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–1) Propan-1-ol oraz wyższe alkohole pierwszorzędowe można otrzymać w procesie hydroformylowania alkenów terminalnych. Reakcja przebiega w warunkach podwyższonego ciśnienia i temperatury, w obecności katalizatorów (Co lub Ru) według schematu: katalizator R–CH=CH2 + CO + 2H2 → R–CH2–CH2–CH2OH alken terminalny
CH CH2 CH2 CH2 + 2H2 + CO → CH2 OH
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
W zlewkach I, II i III umieszczono – w przypadkowej kolejności – wodne roztwory kwasów: mlekowego (2-hydroksypropanowego), migdałowego (2-fenylo-2-hydroksyetanowego) i galusowego (3,4,5-trihydroksybenzenokarboksylowego). Wzory kwasów przedstawiono poniżej. W celu zidentyfikowania substancji przeprowadzono dwie próby. W pierwszej próbie do trzech probówek z wodnym roztworem chlorku żelaza(III) wprowadzono po kilka kropel roztworów badanych substancji ze zlewek I, II i III. Do każdej probówki z chlorkiem żelaza(III) dodano roztwór jednego kwasu. W drugiej próbie w trzech probówkach umieszczono po jednej z identyfikowanych substancji, oznaczając je zgodnie z oznaczeniem zlewki z której zostały pobrane. Następnie do probówek wprowadzono stężony kwas azotowy(V) z dodatkiem stężonego kwasu siarkowego(VI) i probówki ogrzano.
Wyniki przeprowadzonych prób przedstawiono w poniższej tabeli.
Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy kwasów, które były obecne w zlewkach I, II i III.
| Probówka I | Probówka II | Probówka III | |
|---|---|---|---|
| FeCl (aq) 3 | żółty roztwór | niebieskoczarny roztwór | żółty roztwór |
| HNO (stężony) 3 + H SO 2 4 | żółty roztwór | żółty roztwór | bezbarwny roztwór |
| Nazwa kwasu |
Probówka I Probówka II Probówka III FeCl3 (aq) żółty roztwór niebieskoczarny żółty roztwór roztwór HNO3 (stężony) + żółty roztwór żółty roztwór bezbarwny roztwór H2SO4 Nazwa kwasu: (Kwas) migdałowy (Kwas) galusowy (Kwas) mlekowy
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – wpisanie nazw trzech kwasów. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Przemiany, które zaszły w drugiej próbie, są reakcjami (addycji / eliminacji / substytucji) przebiegającymi według mechanizmu (elektrofilowego / nukleofilowego / rodnikowego).
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2) Przygotowano wodne roztwory soli sodowych kwasów: winowego i bursztynowego.
Uzupełnij schemat doświadczenia, które umożliwi rozróżnienie tych roztworów. Napisz nazwę odczynnika. Opisz obserwacje, które umożliwią identyfikację zawartości każdej probówki. − rozcieńczony kwas solny z oranżem metylowym − wodny roztwór wodorotlenku sodu z fenoloftaleiną − zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II) − mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI). roztwór winianu disodu roztwór bursztynianu disodu I II
roztwór winianu disodu roztwór bursztynianu disodu I II Nazwa odczynnika: zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II) Obserwacje: Probówka z winianem disodu: Powstaje (klarowny) roztwór barwy szafirowej. Probówka z bursztynianem disodu: Brak zmian (niebieska zawiesina).
2 pkt –poprawne wskazanie odczynnika i podanie obserwacji w obu probówkach. 1 pkt – poprawne wskazanie odczynnika i błędne opisanie obserwacji w jednej lub w dwóch probówkach albo brak opisu obserwacji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–1)
Napisz równanie reakcji kwasu winowego z alkoholem metylowym w obecności kwasu siarkowego(VI), w której powstaje produkt zawierający w cząsteczce sześć atomów węgla. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. COOH H C OH + ⇄ H C OH
COOH COOCH 3 H C OH H C OH + 2H3C–OH ⇄ H C OH H C OH + 2H2O COOH COOCH 3
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
(0–1)
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu wodorotlenku potasu i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach molowych powstaje osad. | ||
| 2 | Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu winianu potasu i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach molowych powstaje osad. |
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu wodorotlenku potasu i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach molowych powstaje osad. | ✓ | ✓ |
| 2 | Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu winianu potasu i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach molowych powstaje osad. | ✓ |
(0–1)
Napisz w formie jonowej równanie reakcji, która zachodzi podczas roztwarzania wodorowinianu potasu w wodnym roztworze wodorotlenku potasu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
KOOC–CH(OH)–CH(OH)–COOH + OH– → K+ + – OOC–CH(OH)–CH(OH)–COO– + H2O ALBO KOOC-CH(OH)-CH(OH)-COOH + K+ + OH– → 2K+ + –OOC-CH(OH)-CH(OH)-COO– + H2O
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
(0–2)
Napisz nazwę systematyczną monomeru o budowie łańcuchowej, z którego można otrzymać polimer o powyższym wzorze. Rozstrzygnij, czy ten polimer powstał w reakcji polikondensacji. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Nazwa systematyczna związku: kwas 3-hydroksypropanowy Rozstrzygnięcie: tak Uzasadnienie: Produktem ubocznym tej reakcji jest woda.
2 pkt – poprawne podanie nazwy systematycznej monomeru oraz poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 1 pkt – poprawne podanie nazwy systematycznej monomeru ALBO – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–2) Próbkę związku X o masie 3,01 g poddano analizie spaleniowej i otrzymano 3,92 dm3 CO2 (w przeliczeniu na warunki normalne) oraz 3,15 g wody. O związku X wiadomo, że: • może utworzyć dwie monochloropochodne • nie odbarwia wody bromowej i nie reaguje z odczynnikiem Tollensa • jego cząsteczki mają nierozgałęziony łańcuch węglowy. Ustal wzór empiryczny, który jest jednocześnie wzorem rzeczywistym, związku X.
Napisz jego wzór półstrukturalny (grupowy).
3,92 dm3 𝑛CO2 = = 0,175 mol CO2 = 0,175 mol C 22,4 dm3 ∙mol−1 𝑚C = 0,175 mol ∙12 g ∙mol−1 = 2,1 g 3,15 g 𝑛H2O = = 0,175 mol H2O ⟹ 0,35 mol H 18 g ∙mol−1 𝑚H = 0,35 mol ∙1 g ∙mol−1 = 0,35 g 𝑚O = 3,01 g – (2,1 g + 0,35 g) = 0,56 g 0,56 g 𝑛O = = 0,035 mol O 16 g ∙mol−1 𝑛C : 𝑛H: 𝑛O = 0,175 ∶ 0,35 ∶ 0,035 = 5 ∶10 ∶1 ⟹𝐂𝟓𝐇𝟏𝟎𝐎 O Wzór związku X: H3C CH2 C CH2 CH3
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie wzoru elementarnego (sumarycznego) i wzoru półstrukturalnego (grupowego). 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do ustalenia błędnego wzoru. ALBO – podanie błędnego wzoru lub brak wzoru półstrukturalnego (grupowego) ketonu. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań
Poniżej przedstawiono wzór cząsteczki pewnego związku: H2 C O CO C17H35 H C O CO C17H33 H2 C O CO C17H35
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. | ||
| 2 | W wyniku hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze powstaje, oprócz glicerolu, mieszanina kwasów tłuszczowych. |
Rozstrzygnij, czy cząsteczki tego związku są chiralne. Odpowiedź uzasadnij.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. | ✓ | ✓ |
| 2 | W wyniku hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze powstaje, oprócz glicerolu, mieszanina kwasów tłuszczowych. | ✓ |
Poniżej przedstawiono wzór pirydoksalu – jednego ze składników witaminy B6. a CH2 H O N CH3 Atom azotu ma wolną parę elektronową, dlatego pirydoksal – podobnie jak inne aminy – reaguje z kwasami.
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą 𝒂 oraz atomu węgla oznaczonego literą 𝒃 we wzorze pirydoksalu.
| Stopień utlenienia | Hybrydyzacja | |
|---|---|---|
| Atom węgla a | ||
| Atom węgla b |
Uzupełnij poniższe schematy. Wpisz wzory organicznych produktów przemian, tak aby powstały zapisane w formie jonowej skróconej równania reakcji pirydoksalu: • z wodorotlenkiem sodu (reakcja 1.) • z kwasem solnym (reakcja 2.). Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych. Równanie reakcji 1.:
Stopień utlenienia Hybrydyzacja Atom węgla a – I sp3 Atom węgla b I sp2
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli ALBO 4 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Równanie reakcji 1.: Równanie reakcji 2.: O H O H C C CH2 OH CH2 OH HO HO + H3O+ N+ CH3 N CH3 H + H2O
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów – poprawne napisanie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu – poprawne napisanie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
(0–2)
Rozstrzygnij, który związek (nitrobenzen albo anilina) został wprowadzony do wody w opisanym doświadczeniu. Uzasadnij swoją odpowiedź. Spośród wymienionych niżej substancji wybierz tę, która mogła być użyta w drugim etapie doświadczenia, i zaznacz jej wzór. Wyjaśnij przyczynę zaobserwowanych zmian. KOH HCl NaCl NH3
Rozstrzygnięcie: anilina Uzasadnienie: Wodny roztwór aniliny ma odczyn zasadowy. W drugim etapie doświadczenia można było użyć: KOH HCl NaCl NH3 Wyjaśnienie: Powstała sól o budowie jonowej, której rozpuszczalność w wodzie jest większa niż rozpuszczalność aminy.
2 pkt – poprawne rozwiązanie zawierające dwa elementy: poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie (element 1.) ORAZ poprawny wybór i zaznaczenie wzoru substancji i wyjaśnienie (element 2.). 1 pkt – poprawne rozwiązanie zawierające jeden element: poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie (element 1.) ALBO 1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzoru substancji oraz wyjaśnienie (element 2.). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie
(0–2) W temperaturze 25 °C w 100 g wody rozpuszcza się 3,5 g aniliny.
Oblicz pH wodnego roztworu aniliny nasyconego w temperaturze 𝟐𝟓 °𝐂. Przyjmij, że masa molowa tego związku jest równa 𝟗𝟑 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏, a gęstość otrzymanego roztworu jest równa gęstości wody.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i napisanie poprawnej wartości pH nasyconego roztworu aniliny. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB • napisanie wyniku z jednostką. ALBO – obliczenie wartości stężenia jonów OH – w roztworze. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań Przykładowe rozwiązanie W 100 g wody znajduje się 3,5 g aniliny; masa roztworu jest równa 103,5 g, a przy założeniu, że gęstość roztworu jest równa 1 g·cm–1 objętość roztworu jest równa 0,1035 dm3. 𝑀aniliny = 93 g · mol–1 ⇒𝑛aniliny = 0,0376 mol ⇒𝑐aniliny = 0,363 mol · dm–3 𝐾b = 4,3 · 10–10 (wartość odczytana z tablic) (Ponieważ spełniony jest warunek 𝑐0/𝐾𝑏 > 400, to można zastosować uproszczony wzór. Stężenie jonów OH– w roztworze:) [OH–] = √𝐾𝑏∙𝑐0 ⇒ [OH– ] = 1,25 · 10–5 pOH = 4,89 ⇒ 𝐩𝐇= 𝟗, 𝟏𝟏
(0–1)
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. | ||
| 2 | Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne. |
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. | ✓ | ✓ |
| 2 | Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne. | ✓ |
Próbkę lecytyny ogrzewano z wodnym roztworem wodorotlenku sodu. Zaszła reakcja chemiczna, zgodnie ze schematem: O O C H2 C O R1 C CH3 R2 O C H O + NaOH (aq) CH2 CH2 N CH3 H2 C O P O T - CH3 O O O H2 C OH O CH3 - - + C + C - + H C OH + O P O + CH2 CH2 N CH3 R1 O- R2 O H2 C OH O - H O CH3
Uzupełnij zdanie. Określ stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny w opisanej reakcji. Stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny jest równy ……..… : ……...… Numer probówki Obserwowany efekt reakcji Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu 1 odbarwienie roztworu 2 3 3- - PO LUB C H COO 4 17 35
W celu potwierdzenia obecności wybranych produktów reakcji mieszaninę poreakcyjną podzielono na trzy części i umieszczono w ponumerowanych probówkach. Do probówki 1. dodano wodę bromową, do 2. – zalkalizowaną świeżo strąconą zawiesinę wodorotlenku miedzi(II), natomiast do probówki 3. dodano kilka kropel wodnego roztworu chlorku wapnia.
Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie miejsca: • obserwowane efekty reakcji • wzory produktów (cząsteczki lub jednego wybranego jonu), których obecność była przyczyną obserwowanych efektów (w miejsce grup –R1 albo –R2 wpisz wzór odpowiedniej grupy węglowodorowej).
Stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny jest równy 4 : 1
1 pkt – napisanie poprawnej wartości stosunku molowego. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wzór wykrytej cząsteczki Numer probówki Obserwowany efekt reakcji lub jonu C17H33COO – 1 odbarwienie roztworu ALBO C17H31COO –; ALBO C17H29COO – wytworzenie szafirowego 2 C3H5(OH)3 roztworu 3 strącenie (białego) osadu PO43- LUB C17H35COO –
2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól w tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
(0–1) Poniżej przedstawiono wzór pewnego tripeptydu.
Napisz nazwę lub trzyliterowy kod aminokwasu C-końcowego, czyli tego którego reszta w cząsteczce tego tripeptydu zawiera wolną grupę karboksylową połączoną z atomem węgla 𝛂 aminokwasu.
Walina ALBO Val
1 pkt – poprawne napisanie nazwy lub kodu aminokwasu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnij, dlaczego monomery chlorku galu(III) mają zdolność łączenia się w dimery. Uwzględnij sposób powstawania wiązań, dzięki którym z monomeru chlorku galu(III) powstaje dimer.
| ✓ |
Podwyższenie temperatury (w warunkach izobarycznych) skutkuje wzrostem 1. F wydajności tworzenia chlorowodoru. Zmiana ciśnienia (w warunkach izotermicznych) nie ma wpływu na 2. P wydajność tworzenia chlorowodoru.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
| 2 | Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. |
Poniżej podano nazwy czterech metali. magnez miedź kadm srebro
Wybierz i napisz nazwę metalu X i nazwę metalu E, które mogły być użyte w doświadczeniu.
| 2 | Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. | ✓ | ✓ |
1. Metal X jest silniejszym reduktorem niż srebro. P 2. Jony żelaza(II) są silniejszym utleniaczem niż jony metalu X. F
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Metal X: miedź Metal E: kadm
1 pkt – poprawne napisanie dwóch nazw metali. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Podczas drugiej próby w dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej.
Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Przemiany, które zaszły w drugiej próbie, są reakcjami (addycji / eliminacji / substytucji) przebiegającymi według mechanizmu (elektrofilowego / nukleofilowego / rodnikowego).
| ✓ |
Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu wodorotlenku 1. potasu i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach P molowych powstaje osad. Po zmieszaniu jednakowych objętości wodnego roztworu winianu potasu 2. i wodnego roztworu kwasu winowego o takich samych stężeniach molowych P powstaje osad.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1. Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. P W procesie hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze oprócz 2. F glicerolu powstaje mieszanina kwasów tłuszczowych.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie: nie
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania
: W cząsteczce nie ma • centrum stereogenicznego ALBO • asymetrycznego atomu węgla ALBO • atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami). Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.
1. Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. F Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka 2. P zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.