Chemia · 2023
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 25.
(2 pkt)Podobny szereg reaktywności 3 > 2 > 1 dla monobromowania alkanów wyraża się stosunkiem znacznie większych liczb. Dla reakcji monobromowania w temperaturze 127 C współczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio:
25.1. (0–1 pkt)
• liczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi, które można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle • nazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą wydajnością.
25.2. (0–1 pkt)
Wyjaśnij, dlaczego główny produkt reakcji monobromowania 2,3-dimetylobutanu w temperaturze 𝟏𝟐𝟕 𝐂 jest praktycznie jedynym produktem tej reakcji.
Odpowiedzi
25.1.
Poprawna odpowiedź
Liczba monobromopochodnych: 5 Nazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan
Zasady oceniania
rozwiązań zadań
1 pkt – poprawne napisanie liczby monobromochodnych i nazwy systematycznej związku powstającego z największą wydajnością. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
25.2.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • W przypadku reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru związanego z trzeciorzędowym atomem węgla jest na tyle wysoki, że bez prowadzenia obliczeń można stwierdzić, że powstanie najwięcej tego izomeru, w którym podstawiony zostanie atom wodoru związany z tym atomem węgla. • Dla reakcji monobromowania współczynnik reaktywności dla atomu wodoru związanego z trzeciorzędowym atomem węgla jest bardzo wysoki.