4 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora i sumarycznej liczby moli gazów, poprawne obliczenie równowagowych
stężeń reagentów oraz poprawne obliczenie wartości stałej równowagi reakcji.
3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora i sumarycznej liczby moli gazów oraz poprawne obliczenie równowagowych
stężeń reagentów
ALBO
4 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, wykonanie obliczeń, ustalenie objętości reaktora
i sumarycznej liczby moli gazów, poprawne obliczenie równowagowych stężeń
reagentów oraz obliczenie wartości stałej równowagi reakcji, ale popełnienie błędu
rachunkowego
ALBO
4 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora i sumarycznej liczby moli gazów, poprawne obliczenie równowagowych
stężeń reagentów ale błędne obliczenie wartości stałej równowagi reakcji.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora i sumarycznej liczby moli gazów
ALBO
3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, wykonanie obliczeń, ustalenie objętości reaktora
i sumarycznej liczby moli gazów oraz obliczenie równowagowych stężeń reagentów,
ale popełnienie błędu rachunkowego
ALBO
4 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora i sumarycznej liczby moli gazów oraz błędne obliczenie równowagowych
stężeń reagentów.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną wartością objętości, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie objętości
reaktora
ALBO
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, wykonanie obliczeń, ustalenie objętości reaktora
i sumarycznej liczby moli gazów, ale popełnienie błędu rachunkowego
ALBO
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu
a szukaną liczbą moli gazów, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie objętości
reaktora ale błędne wyznaczenie sumarycznej liczby moli gazów.
0 pkt – rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Przykładowe rozwiązanie
Obliczenie objętości reaktora (mieszaniny reakcyjnej) w stanie równowagi:
𝑚 25,0 g
𝑉reaktor = = = 9,51 dm3 𝑑 2,63 g · dm‒3
Obliczenie, korzystając z równania Clapeyrona, sumarycznej liczby moli gazów w układzie
w stanie równowagi:
𝑝∙𝑉 1013 hPa ∙ 9,51 dm3
𝑛k = 𝑅∙𝑇= hPa ∙ dm3 = 0,217 mol
83,14 ∙ (273 + 260) K
mol ∙ K
Obliczenie równowagowych ilości/stężeń reagentów:
PCl5 (g) ⇄ PCl3 (g) Cl2 (g)
𝑛0 0,12 0 0
∆𝑛 – 𝑥 + 𝑥 + 𝑥
𝑛k 0,12 – 𝑥 𝑥 𝑥
𝑛k = 0,12 – 𝑥 + 𝑥 + 𝑥 = 0,12 + 𝑥 = 0,217 mol stąd 𝑥 = 0,097 mol
Obliczenie wartości stałej równowagi reakcji:
(0,097 ) ∙ (0,097 ) [PCl3] ∙ [Cl2] 9,51 9,51
𝐾 = = = 0,043 (𝐦𝐨𝐥 ∙ 𝐝𝐦–𝟑)
[PCl5] (0,12 – 0,097 )
9,51
rozwiązań zadań