Arkusz maturalny
(2 pkt.) Masa atomowa pierwiastka stanowi średnią masę składu izotopowego tego pierwiastka.
Oblicz masę atomową magnezu, wiedząc że jest on mieszaniną trzech izotopów, których zawartość wynosi: 78,6% 24Mg, 10,1% 25Mg, 11,3% 26Mg.
(4 pkt.) I. Zapisz skróconą konfigurację elektronową (z rdzeniem gazu szlachetnego) atomu magnezu w stanie podstawowym.......................................................................................... II. Wybierz prawidłowy zapis klatkowy dla konfiguracji elektronowej atomu magnezu ↑↑ ↑↓↑↓ ↑↓ ↑↑ ↓↓ ↓↓ ↓↓ ↓↓ ↓↓ ↓↑ ↑↓↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ III. Ile całkowicie zapełnionych powłok elektronowych jest w jonie magnezu Mg2+ ........... IV. Elektrony walencyjne w atomie magnezu znajdują się w obszarze orbitalnym o kształcie A. B. C. D.
(1 pkt) Magnez może tworzyć sole: obojętne, hydroksosole, wodorosole, sole uwodnione oraz sole podwójne. Wybierz ten zestaw, w którym sole uporządkowane są poprawnie? Próbny egzamin maturalny z chemii 3 Arkusz egzaminacyjny II Sól podwójna Sól obojętna Wodorosól Hydroksosól Sól uwodniona A MgCO 3 Na SO .MgSO 2 4 4 MgCO 3 MgCl .H O 2 2 MgHSO 4 B Na SO .MgSO 2 4 4 MgCO 3 MgHSO 4 Mg(OH)Cl MgCl .H O 2 2 C MgHSO 4 Mg(OH)Cl Na SO .MgSO 2 4 4 Na SO .MgSO 2 4 4 Mg(OH)Cl D MgCl .H O 2 2 MgHSO 4 Mg(OH)Cl MgCO 3 Na SO .MgSO 2 4 4
## Zadanie 22 (2 pkt.) Magnez można otrzymać metodą elektrolityczną poddając elektrolizie stopiony chlorek naosd rn raod zz ə es s zesn es
## Zadanie 23 (1 pkt) W elektrolizerze (1) przeprowadzono elektrolizę wodnego roztworu Mg(NO3)2, natomiast w elektrolizerze (2), elektrolizę stopionego MgCl2. W obu naczyniach na anodzie otrzymano produkty gazowe. Jakie to gazy? W naczyniu 1. w naczyniu 2 . ## Informacja do zadań 24, i 25 Amoniak otrzymuje się w bezpośredniej syntezie z pierwiastków, zgodnie z równaniem stechiometrycznym: $$N2(g) + 3H2(g) ↔ 2NH3(g)$$ a jej szybkość określa równanie kinetyczne: v = k [N2] [H2]3.
(2 pkt.)
Oblicz, jak zmieni się szybkość syntezy amoniaku, jeśli stężenie wodoru zwiększymy dwukrotnie. Odpowiedź uzasadnij odpowiednimi obliczeniami.
## Zadanie 25 (2 pkt.) Podczas syntezy amoniaku stan równowagi został osiagnięty kiedy stężenia wynosiły: [N2] − 1,5 mol/dm3, [H2] − 4 mol/dm3, [NH3] − 6 mol/dm³.
Zapisz wyrażenie na stężeniową stałą równowagi tej reakcji i oblicz jej wartość.
(4 pkt.) Za pomocą równań reakcji przedstaw cykl przemian zilustrowanych schematem: A 1( ) NaOH → B ( 2 ) NaOH → Na3[Cr(OH)6] (3)↓H2SO4 C Jakie właściwości związku B potwierdzają reakcje oznaczone numerami (2) i (3)?
(3 pkt.) Magnez bardzo energicznie reaguje z rozcieńczonym kwasem azotowym(V). Produktem tej reakcji jest między innymi azotan(V) amonu. Stosując zapis w formie cząsteczkowej napisz równanie zachodzącej reakcji chemicznej. Współczynniki stechiometryczne dobierz metodą bilansu elektronowego.
(4 pkt.) Do 200g 5% NaOH dodano 500cm3 0,5 molowego roztworu kwasu solnego. Jaki jest odczyn otrzymanego roztworu. Odpowiedź uzasadnij odpowiednimi obliczeniami. Próbny egzamin maturalny z chemii 5 Arkusz egzaminacyjny II
(2 pkt.)
Oblicz stężenie molowe jonów H+ w roztworze HF o stężeniu 0,1 mol/dm3 i stopniu dysocjacji α = 10%. Jakie pH ma ten roztwór?
(4 pkt.) Korzystając z szeregu napięciowego metali zaproponuj dwa ogniwa, tak aby miedź w pierwszym ogniwie pełniła rolę katody, a w drugim rolę anody. Zapisz schematy obu ogniw lub narysuj schematyczne rysunki. Napisz, jak będą przebiegały reakcje na obu elektrodach w obu zaprojektowanych ogniwach.
| Probówka | Wynik próby na obecność halogenów | Reakcja z: | ||
|---|---|---|---|---|
| Br 2(aq) | KMnO 4(aq) | H 2(g) | ||
| I | - | - | - | - |
| II | - | + | + | addycja 44,8 dm3/mol |
| III | + | - | - | - |
| IV | - |
(4 pkt.) W czterech naczyniach znajdują się: etan, eten, etyn i chloroetan. Aby zidentyfikować zawartość probówek przeprowadzono szereg doświadczeń, których wyniki zapisano w tabeli: – oznacza negatywny wynik doświadczenia, + oznacza pozytywny wynik doświadczenia. 6 Próbny egzamin maturalny z chemii Arkusz egzaminacyjny II Na podstawie opisanych wyników doświadczeń podaj jakie związki organiczne znajdowały się w probówkach. Każdorazowo wyjaśnij na czym opierasz swój wniosek. Probówka I. Probówka II. Probówka III. Probówka IV.
(3 pkt.) Jedną z metod otrzymywania alkanów jest redukcja ich chlorowcopochodnych magnezem. Powstają wówczas przejściowo związki magnezoorganiczne zwane związkami Grignarda. R − X + Mg → R − Mg − X R − Mg − X + H 2 O → RH + Mg ( OH )X Posługując się wzorami półstrukturalnymi napisz równania reakcji otrzymywania etanu opisaną wyżej metodą. Podaj nazwę nieorganicznego produktu reakcji. Próbny egzamin maturalny z chemii 7 Arkusz egzaminacyjny II
(5 pkt.) Kwas szczawiowy, to najprostszy kwas dikarboksylowy, któremu można przypisać uproszczony wzór (COOH)2. Szczawian srebra jest jedyną wybuchową solą kwasu karboksylowego. Powstaje w reakcji kwasu szczawiowego i azotanu(V) srebra. Sucha sól wybucha podczas ogrzewania lub uciskania (rozcierania). Tworzy się przy tym srebro i dwutlenek węgla. A. Stosując zapis w formie cząsteczkowej i jonowej napisz równania reakcji otrzymywania szczawianu srebra B. Oblicz, jaką objętość 0,2 molowego roztworu kwasu szczawiowego należy użyć, aby całkowicie wytrącić osad (COO)2Ag2 z roztworu zawierającego 17g azotanu(V) srebra?
(2 pkt.) Aminy, to pochodne amoniaku, w którym jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą węglowodorową (alkilową lub arylową). Aminy, podobnie jak amoniak, wykazują właściwości zasadowe. Aminy alifatyczne można otrzymać w reakcji halogenów alkilowych z amoniakiem. Powstaje wówczas sól aminy, z której wolną aminę wydziela się działaniem mocnej zasady. RX + NH3 → RNH3X RNH3X + NaOH → RNH2 + NaX + H2O
Napisz równania reakcji otrzymywania metyloaminy z chlorometanu i amoniaku. 8 Próbny egzamin maturalny z chemii Arkusz egzaminacyjny II
(4 pkt.) Pewien nasycony związek organiczny posiada dwie różne grupy funkcyjne, z których obie reagują z sodem, ale tylko jedna z zasadą sodową. Ułóż wzór półstrukturalny opisanego związku zawierającego 4 atomy węgla w cząsteczce,
podaj jego nazwę systematyczną i napisz równania reakcji zgodne z opisanymi procesami.
(1 pkt) Właściwości toksyczne jonów metali ciężkich wynikają z faktu wiązania ich przez grupy: A. karbonylowe występujące w tłuszczach B. siarczkowe występujące w białkach C. hydroksylowe występujące w białkach D. karbonylowe występujące w ketonach
(1 pkt) Wiele substancji występujących w materiale biologicznym to związki optycznie czynne. Spośród podanych przykładów wybierz te, które wykazują czynność optyczną:
(1 pkt) Aspiryna jest estrem kwasu octowego i salicylowego. Wiedząc, że kwas salicylowy jest kwasem o-hydroksybenzoesowym napisz równanie reakcji otrzymywania aspiryny. Próbny egzamin maturalny z chemii 9 Arkusz egzaminacyjny II
(4 pkt.) Czas połowicznego rozpadu jodu – 131 wynosi 8 dni. Narysuj wykres ilustrujący zmiany masy jodu, jakie następują w ciągu 40 dni w próbce zawierającej początkowo 200 mg jodu – 131. Na podstawie tego wykresu oblicz, ile procent izotopu ulegnie rozpadowi w ciągu 24 dni. 10 Próbny egzamin maturalny z chemii Arkusz egzaminacyjny II
(4 pkt.) Izotopy promieniotwórcze naturalne i sztuczne mają ogromne znaczenie dla człowieka. Stosowane są w wielu dziedzinach. Niestety, istnieje również „ciemna” strona izotopów promieniotwórczych.
Podaj dwa praktyczne zastosowania izotopów i dwa przykładowe zagrożenia jakie dla człowieka niesie stosowanie pierwiastków promieniotwórczych.
| + |
| addycja 22,4 dm3/mol |