Arkusz maturalny
Chemia2005MAJformuła starszaPOBIERZ
Zadanie 1.
1 pkt(1 pkt) Zapis 1s2 2s2 2p6 3s2 3p2 (K2L8M4) przedstawia konfigurację elektronową atomu
Zaznacz poprawną odpowiedź.
Ładowanie…
Arkusz maturalny
(1 pkt) Zapis 1s2 2s2 2p6 3s2 3p2 (K2L8M4) przedstawia konfigurację elektronową atomu
Zaznacz poprawną odpowiedź.
(2 pkt) Liczba atomowa pierwiastka jest cztery razy większa od liczby atomowej berylu, a liczba masowa jego izotopu jest równa liczbie atomowej selenu.
Podaj liczbę masową izotopu, liczbę atomową i symbol tego pierwiastka.
(2 pkt)
Określ, na podstawie różnicy elektroujemności pierwiastków, typ wiązania w związkach: KBr i HBr. Typ wiązania w KBr .................................................................................................................... Typ wiązania w HBr ...................................................................................................................
(3 pkt) 2N2O5(g) → 4NO2(g) + O2(g)
Przedstaw interpretację ilościową powyższego równania, uzupełniając wolne miejsca Ilość reagentów Uwaga: objętości przedstawionych w tabeli gazów mierzono w warunkach normalnych. nazwa reagenta tlenek azotu(V) tlenek azotu(IV) tlen liczba moli 2 mole cząsteczek 4 mole cząsteczek ...... mol(-e) cząsteczek masa 216 g ...... g 32 g objętość ...... dm3 89,6 dm3 22,4 dm3
(1 pkt)
Uszereguj tlenki: CaO, MgO i Na2O zgodnie ze wzrostem charakteru zasadowego. 3 Arkusz I
(3 pkt) Tlenek siarki(IV) można otrzymać na skalę przemysłową w wyniku spalania pirytu (FeS2): 4FeS2 + 11O2 → 2Fe2O3 + 8SO2
Oblicz, jaka objętość tlenku siarki(IV), zmierzona w warunkach normalnych, powstanie w wyniku spalania 30 gramów pirytu.
(1 pkt)
Podaj jedną przyczynę powstawania kwaśnych deszczów.
(2 pkt)
Wymień po dwie właściwości fizyczne sodu i siarki.
(1 pkt) I. rozpuszczanie go w wodzie jest procesem endoenergetycznym, II. jego stężony wodny roztwór działa parząco na skórę, III. jest higroskopijny, IV. jego roztwór jest słabym elektrolitem, V. chłonie tlenek węgla(IV) z powietrza, tworząc węglan sodu.
wybierz i zaznacz te, które są prawdziwe dla wodorotlenku sodu: 4 Arkusz I
(3 pkt) Uczeń przeprowadził doświadczenia, które ilustruje rysunek:
Przedstaw, w formie jonowej skróconej, równania reakcji zachodzących w probówkach I, II i III lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Probówka I ................................................................................................................................ Probówka II ................................................................................................................................ Probówka III ...............................................................................................................................
(2 pkt) Badano zachowanie cynku, miedzi i magnezu wobec rozcieńczonego kwasu solnego (chlorowodorowego), przeprowadzając doświadczenia przedstawione na poniższym rysunku: Korzystając ze skróconego szeregu aktywności wybranych metali: K, Ca, Mg, Zn, Pb, H, Cu, Ag, Au wskaż, w których probówkach przebiegały reakcje chemiczne. Wyjaśnij, dlaczego we wskazanych przez ciebie probówkach metale reagowały z kwasem solnym (chlorowodorowym). 5 Arkusz I
(1 pkt)
Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia przedstawionego na rysunku: HCl (stężony) Na2CO3(aq)
(1 pkt) Efekt energetyczny pewnej reakcji scharakteryzowano następująco: nastąpiło przekazanie energii z otoczenia do układu; energia wewnętrzna układu wzrosła. Analizując tekst określ, czy reakcja jest egzoenergetyczna czy endoenergetyczna.
(3 pkt) Zaprojektuj doświadczenie, za pomocą którego można wykazać charakter chemiczny tlenków P4O10 i Na2O, mając do dyspozycji wodę i papierek uniwersalny.
Narysuj schemat doświadczenia, podaj spostrzeżenia i wniosek. 6 Arkusz I
(2 pkt) W celu porównania aktywności wybranych fluorowców, wykonano doświadczenia zgodnie
Podaj, w których probówkach przebiegały reakcje chemiczne oraz sformułuj wniosek dotyczący aktywności chloru, bromu i jodu.
(2 pkt) Wiele proszków do prania zawiera w swoim składzie fosforany(V) sodu. Ich zadaniem jest zmiękczanie wody (usuwanie jonów wapnia i magnezu). Fosforany(V) sodu wraz ze ściekami komunalnymi dostają się do zbiorników wodnych.
Podaj nazwę zjawiska wywołanego wzbogacaniem zbiorników wodnych w związki fosforu i określ, jaki jest jego skutek.
(3 pkt)
Oblicz stężenie procentowe jodu w jodynie, jeżeli otrzymano ją w wyniku rozpuszczenia 8 gramów jodu w 72 gramach etanolu. 7 Arkusz I
(1 pkt) Czterech uczniów miało za zadanie przygotować 200 gramów 10% wodnego roztworu glukozy, mając do dyspozycji: glukozę, wodę destylowaną, wagę laboratoryjną techniczną z kompletem odważników, cylinder miarowy, szkiełko zegarkowe i zlewkę (gęstość wody d=1g·cm-3). Polecenie wykonali następująco:
Wskaż, który uczeń prawidłowo wykonał polecenie: A. I B. II C. IV D. III Uczeń I odważył glukozę na szkiełku zegarkowym, odważkę wsypał do cylindra miarowego, wlewał wodę destylowaną aż objętość roztworu osiągnęła 200cm3 i wymieszał, II odważył glukozę na szkiełku zegarkowym, odważkę wsypał do zlewki, dodał 200 gramów wody destylowanej i wymieszał, III obliczył potrzebną masę glukozy i masę wody, odważył obliczoną masę glukozy na szkiełku zegarkowym, wsypał odważkę glukozy do zlewki, dolał 180cm3 wody destylowanej i wymieszał, IV obliczył masę glukozy, odważył glukozę na szkiełku zegarkowym, odważkę glukozy wsypał do zlewki, dodał 200cm3 wody destylowanej i wymieszał.
(2 pkt) Z podanego poniżej zbioru kwasów wybierz i wpisz do tabeli te, które można zaliczyć do odpowiednich grup. Stężony kwas siarkowy(VI), kwas chlorowodorowy (solny), kwas siarkowodorowy, kwas etanowy (octowy), stężony kwas azotowy(V), kwas bromowodorowy. 8 Arkusz I
| Kwasy o właściwościach silnie utleniających | Kwasy słabe |
|---|---|
(3 pkt) Na podstawie równania reakcji zapisanego w formie cząsteczkowej podaj, w jakim stosunku molowym i masowym reaguje wodorotlenek sodu z kwasem ortofosforowym(V), jeżeli jedynymi produktami są sól obojętna i woda.
(1 pkt) W laboratorium uczeń chciał otrzymać trudno rozpuszczalne związki i wykonał doświadczenia NaOH (aq) HCl (aq) KI(aq) III I II FeCl3(aq) Na2S (aq) Pb(NO3)2(aq)
Wskaż, w której probówce nie wytrącił się osad?
(2 pkt)
Określ stopnie utlenienia azotu w podanych w tabeli cząsteczkach i jonie: NH 3 NO − 2 N O 2 stopień utlenienia azotu
(3 pkt) Dobierz współczynniki stechiometryczne metodą bilansu elektronowego w równaniu pierwszego etapu reakcji utleniania siarczku miedzi(II) kwasem azotowym(V): …... CuS + .….. HNO3 → .….. CuO + …... S + ...... NO + ...... H2O Bilans elektronowy ..................................................................................................................... 9 Arkusz I
(1 pkt)
Wskaż poprawną nazwę poniższego związku. Br CH3 C CH C CH CH2 CH3 CH3 A. 3-bromo-3,4-dimetyloheks-5-yn B. 4-bromo-4-etylo-3-metylopent-1-yn C. 4-bromo-3,4-dimetyloheks-1-yn D. 2-etylo-2-bromo-3-metylopent-4-yn
(2 pkt )
Napisz równanie reakcji związku A z bromem w stosunku molowym 1:1 i określ, jakiego typu jest to proces. Związki organiczne przedstaw w formie wzorów półstrukturalnych (grupowych).
(2 pkt )
Przedstaw schemat ciągu przemian (nie musisz pisać równań reakcji) prowadzących do otrzymania butanonu z węglowodoru B. Związki organiczne przedstaw w formie wzorów półstrukturalnych (grupowych). 10 Arkusz I
(3 pkt) W celu zbadania właściwości chemicznych amoniaku i alaniny (kwasu 2-aminopropanowego) przeprowadzono doświadczenia przedstawione na poniższym rysunku.
Podaj, który z badanych związków chemicznych reagował z kwasem i zasadą. Odpowiedź słowną uzasadnij, zapisując równania odpowiednich reakcji w formie cząsteczkowej. Z kwasem i zasadą reagował(-a) .................................................................................................
(2 pkt ) „(...) Przekonanie, że należy unikać wszelkich tłuszczów, w dużym stopniu wynikało z obserwacji społeczeństw bogatych krajów zachodnich, gdzie ich spożycie jest znaczne i odnotowuje się dużą zapadalność na chorobę wieńcową. Jednak zależność ta dotyczy jedynie tłuszczów nasyconych. W społeczeństwach, w których konsumuje się stosunkowo dużo tłuszczów jedno- i wielonienasyconych, na tę chorobę zapada z reguły mniej osób. Na przykład tradycyjna dieta Kreteńczyków zawiera duże ilości oliwy (będącej bogatym źródłem tłuszczów jednonienasyconych) i ryb (bogatych w tłuszcze wielonienasycone). (...)” Czasopismo „Świat nauki” WSiP, nr 3 marzec 2003, s.46, 47. Dokonaj analizy tego tekstu oraz • wymień jeden produkt spożywczy będący źródłem tłuszczów jednonienasyconych i jeden produkt spożywczy będący źródłem tłuszczów wielonienasyconych, • podaj nazwę przykładowego tłuszczu (jedno- lub wielonienasyconego), którego spożycie nie powoduje zwiększonej zapadalności na chorobę wieńcową. 11 Arkusz I
(2 pkt) Metylobenzen (toluen) może reagować z bromem, tworząc w zależności od warunków różne produkty. Analizując równania reakcji zapisane poniżej, określ warunki (A) reakcji I i podaj wzór jednego z możliwych produktów (B) reakcji II. CH3 CH2Br A I + Br2 → + HBr CH3 II + Br2 FeBr → 3 B + HBr Warunki (A) reakcji I ................................................................................................................ Wzór produktu (B) reakcji II (jednego z możliwych) ...............................................................
(3 pkt) Formalina jest wodnym roztworem metanalu (aldehydu mrówkowego) o stężeniu ok. 40%. Zaprojektuj doświadczenie pozwalające zidentyfikować metanal (aldehyd mrówkowy) w formalinie. Przedstaw schemat doświadczenia i oczekiwane obserwacje. Napisz równanie zachodzącej reakcji chemicznej. Równanie reakcji ......................................................................................................................... 12 Arkusz I