Arkusz maturalny
Chemia2012MAJformuła 2007POBIERZ
Zadanie 1.
1 pkt(1 pkt)
Przedstaw konfigurację elektronową atomu argonu w stanie podstawowym. Podkreśl fragment konfiguracji, który opisuje stan elektronów zewnętrznej powłoki.
Ładowanie…
Arkusz maturalny
(1 pkt)
Przedstaw konfigurację elektronową atomu argonu w stanie podstawowym. Podkreśl fragment konfiguracji, który opisuje stan elektronów zewnętrznej powłoki.
(1 pkt)
Napisz wzory jonów potasu i siarki, których konfiguracja elektronowa jest taka sama, jak konfiguracja atomu argonu w stanie podstawowym.
(1 pkt) Pierwiastek X tworzy jony o ładunku 2+, których konfiguracja elektronowa jest następująca: 1s2 2s22p6 (K2 L8)
Podaj symbol pierwiastka X i określ jego położenie w układzie okresowym pierwiastków. Symbol pierwiastka X Numer okresu Numer grupy
(2 pkt) Właściwości chlorowodoru wynikają z charakteru wiązania chemicznego występującego w jego cząsteczce. a) Określ charakter wiązania (kowalencyjne niespolaryzowane, kowalencyjne spolaryzowane, jonowe) w cząsteczce chlorowodoru. b) Uzupełnij poniższą charakterystykę chlorowodoru, podkreślając jedną z podanych w każdym nawiasie właściwości. 1. W temperaturze pokojowej i pod ciśnieniem atmosferycznym jest ( gazem / cieczą / ciałem stałym). 2. ( Dobrze / słabo ) rozpuszcza się w rozpuszczalnikach polarnych, np. w wodzie. 3
(4 pkt) Poniżej przedstawiono struktury elektronowe dwóch cząsteczek: X2 i Z2. a) Uzupełnij poniższe zdanie, podkreślając jeden wzór podany w każdym nawiasie. Wzór I ilustruje elektronową strukturę cząsteczki ( Br2 / H2 / N2 ), a wzór II strukturę cząsteczki ( Br2 / H2 / N2 ). b) Na podstawie struktury elektronowej cząsteczki X2 określ liczbę elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka X.
(2 pkt) Katalityczne utlenianie amoniaku przebiega zgodnie z równaniem Pt 4NH3 + 5O2 4NO + 6H2O a) Określ stosunek objętościowy i masowy substratów i produktów tej reakcji, jeżeli przebiega ona w warunkach, w których wszystkie reagenty są gazami. NH3 O2 NO H2O Stosunek objętościowy = : : : Stosunek masowy = : : : b) Ustal liczbę moli tlenu cząsteczkowego potrzebną do powstania 20 moli tlenku azotu(II). 4
(1 pkt)
Określ liczbę protonów i liczbę neutronów w jądrze izotopu oznaczonego numerem 1.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższy schemat, wpisując symbol i liczbę atomową pierwiastka, którego izotop oznaczono numerem 3, oraz liczbę masową tego izotopu.
(1 pkt)
Określ typ przemian jądrowych (α lub β–) oznaczonych strzałkami I i III. 5
(1 pkt)
Wskaż najtrwalszy izotop (1, 2 lub 3). Numer, którym oznaczono najtrwalszy izotop: ..................
(2 pkt) a) Oszacuj okres półtrwania izotopu oznaczonego numerem 2. Okres półtrwania izotopu oznaczonego numerem 2 wynosi około .................................... dni. b) Oszacuj, ile miligramów izotopu oznaczonego numerem 3 uległo rozpadowi w czasie 8 dni.
(1 pkt) W oddzielnych probówkach przygotowano wodne roztwory następujących substancji: Wzór C6H12O6 KBr C2H5OH HCOOH NH3 HBr HCHO Na2SO4 substancji (glukoza) Zbadano przewodnictwo elektryczne oraz odczyn otrzymanych roztworów.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Wpisz do tabeli literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli jest fałszywe. 7. 8. 9. 10. 11a) 11b) 1 1 1 1 1 1 1 6
| Zdanie | P/F |
|---|---|
| 1. Roztwory związków o wzorach KBr, HCOOH, NH , HBr i Na SO przewodzą 3 2 4 prąd elektryczny. Pozostałe roztwory nie przewodzą prądu. | |
| 2. Roztwory związków o wzorach C H OH, HCOOH, C H O (glukoza) i HCHO 2 5 6 12 6 mają odczyn obojętny. | |
| 3. Roztwór związku o wzorze NH jest jedynym roztworem o odczynie 3 zasadowym. |
(1 pkt) W 100 g wody rozpuszczono taką ilość bezwodnego siarczanu(VI) sodu, że otrzymano roztwór nasycony o temperaturze 10 ºC. Następnie do naczynia z roztworem dosypano jeszcze porcję 8 g tej soli, która nie uległa rozpuszczeniu. Oszacuj najniższą temperaturę, do której należałoby ogrzać roztwór, aby dodana porcja soli całkowicie się rozpuściła.
(2 pkt)
Dokończ poniższe zdania, wpisując odpowiednie wartości temperatury. 1. Rozpuszczalność Na2SO4 w temperaturze 100 ºC jest taka sama, jak w temperaturze .............................. ºC. 2. Najmniejszą rozpuszczalność Na2SO4 osiąga w temperaturze .............................. ºC. 3. Największą rozpuszczalność Na2SO4 osiąga w temperaturze .............................. ºC. 4. Ochładzanie nasyconego w temperaturze 100 ºC roztworu Na2SO4 aż do temperatury .............................. ºC nie powoduje wykrystalizowania części rozpuszczonej soli. 7
(2 pkt) Rozpuszczalność amoniaku w wodzie w temperaturze 20 ºC i pod ciśnieniem atmosferycznym wynosi 52 g w 100 g wody.
Oblicz stężenie procentowe nasyconego wodnego roztworu amoniaku w temperaturze 20 ºC i pod ciśnieniem atmosferycznym. Wynik podaj z dokładnością do pierwszego miejsca po przecinku.
(2 pkt) Do wody destylowanej wprowadzono chlorek baru i chlorek miedzi(II), otrzymując roztwór.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania, podkreślając jedno określenie z trzech podanych w każdym nawiasie. Roztwór o odczynie obojętnym ma pH ( mniejsze od / równe / większe od ) 7, a roztwór o odczynie zasadowym ma pH ( mniejsze od / równe / większe od ) 7. 8
(3 pkt) Tlenek srebra(I) w zetknięciu z roztworem nadtlenku wodoru reaguje zgodnie ze schematem: Ag2O + H2O2 → Ag + O2 + H2O a) Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w podanym wyżej schemacie reakcji, stosując metodę bilansu elektronowego. .......... Ag2O + .......... H2O2 → .......... Ag + .......... O2 + .......... H2O
(2 pkt) Reakcja miedzi z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) przebiega zgodnie z równaniem: 3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O W nadmiarze rozcieńczonego kwasu azotowego(V) uległo roztworzeniu 16 g miedzi.
Oblicz masę Cu(NO3)2 otrzymanego w wyniku opisanej reakcji. Wynik podaj z dokładnością do liczb całkowitych. Użyj następujących wartości mas molowych: M H = 1 g·mol–1, M N = 14 g·mol–1, M O = 16 g·mol–1, M Cu = 64 g·mol–1. 9
(1 pkt) Dysproporcjonowanie to reakcja utleniania i redukcji, w której część atomów tego samego pierwiastka na pośrednim stopniu utlenienia ulega redukcji, działając jako utleniacz, a część utlenia się, będąc reduktorem.
(2 pkt) Spośród przedstawionych poniżej wzorów wybierz wszystkie, które ilustrują budowę cząsteczek węglowodorów nienasyconych.
(2 pkt)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) i nazwy systematyczne dwóch izomerycznych węglowodorów, które należą do szeregu homologicznego etynu, a ich cząsteczki zawierają 4 atomy węgla. 10 Izomer 1. Izomer 2.
(3 pkt) a) Przeanalizuj poniższe schematy przedstawiające trzy reakcje chemiczne, którym ulegają węglowodory, i wpisz wzory brakujących substratów lub produktów oraz
uzupełnij współczynniki stechiometryczne. Związki organiczne przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych). 1. CH —CH —CH + CO + H O 3 2 3 2 2 ..................... .................. ................. 2. CH 3 światło + H C C CH + HCl 3 3 .............................................. .................... Cl 3. H+ H C C H + H O 2 2 2 ..............................................................
(2 pkt) Stwierdzono, że 6,5 g pewnego gazowego węglowodoru zajmuje w warunkach normalnych objętość równą 5,6 dm3.
Oblicz masę molową tego weglowodoru. 11
(2 pkt) Poniżej przedstawiono wzory sześciu jednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów. I II III CH3–CO–CH3 CH3–CH2–CO–O–CH2–CH2–CH3 CH3–CH2–NH2 IV V VI CH3–CH2–CH2–OH CH3–CH2–COOH CH3–CH2–CHO
Uzupełnij zdania, wpisując numery, którymi oznaczono wzory odpowiednich związków. 1. Związek I jest izomerem związku ............... . 2. Związek II powstaje w wyniku reakcji związku ............... ze związkiem ............... . 3. Wodny roztwór związku ............... ma odczyn zasadowy.
(2 pkt) Przeanalizuj poniższe schematy przedstawiające trzy reakcje chemiczne, którym ulegają pochodne węglowodorów, i wpisz wzory półstrukturalne (grupowe) produktów organicznych. 23a) 23b) 24. 25. 2 1 2 2 2 12 1. O katalizator H C C CH + H 3 3 2 .......................................................... 2. CH COOH + NaOH + H O 3 2 .......................................................... 3. H C CH COOH + HCl 3 NH 2 ....................................................
(1 pkt)
Uzupełnij poniższy schemat równania reakcji otrzymywania biopaliwa z trioleinianu glicerolu i metanolu, wpisując wzory półstrukturalne (grupowe) brakującego substratu i produktu. CH2OOCC17H33 CH2OH katalizator CHOOCC17H33 + 3 CHOH + 3
(1 pkt)
Napisz nazwę grupy jednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów, do której zalicza się główny składnik biopaliwa otrzymanego opisaną metodą.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższą charakterystykę glicerolu (propano-1,2,3-triolu), wybierając jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Wybrane określenia podkreśl. Glicerol reaguje z aktywnymi metalami, np. z sodem, tworząc alkoholany i ( wodór / wodę ), pod działaniem kwasów karboksylowych ( ulega / nie ulega ) reakcji estryfikacji, a w reakcji z wodorotlenkiem miedzi(II) tworzy ( czarny osad / pomarańczowy osad / szafirowy roztwór ). 13
(2 pkt) a) Spośród odczynników o podanych niżej wzorach wybierz ten, który należy dodać do probówki z kleikiem skrobiowym, aby potwierdzić obecność skrobi. Uzupełnij schemat doświadczenia, wpisując wzór wybranego odczynnika. NaCl (aq) Br2 (aq) I2 w KI (aq) CuSO4 (aq) kleik skrobiowy b) Opisz zmianę, jaką zaobserwuje się po wprowadzeniu do probówki wybranego odczynnika. 27. 28. 29. a) 30b) 1 1 1 1 1 14