Chemia · 2020
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 23.
(2 pkt)Przeprowadzono reakcję addycji, w której związek X o wzorze sumarycznym C4H8 przereagował z chlorowodorem w stosunku molowym 1:1. W wyniku opisanej przemiany powstały dwa związki, z których jeden ma cząsteczki chiralne i występuje w postaci enancjomerów, a cząsteczki drugiego związku są achiralne.
23.1. (0–1 pkt)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) obu produktów reakcji związku X z chlorowodorem. Wzór związku, którego cząsteczki są chiralne: ........................................................................... Wzór związku, którego cząsteczki są achiralne: ...........................................................................
23.2. (0–1 pkt)
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X z chlorowodorem.
Odpowiedzi
23.1.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) dwóch związków. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór związku, którego cząsteczki są chiralne: CH3CH2CHClCH3 Wzór związku, którego cząsteczki są achiralne: CH3CH2CH2CH2Cl
23.2.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź CH3 CH3 H C Cl Cl C H H2C CH3 H2C CH3 Uwaga: • Jeżeli w zadaniu 23.1. zdający napisał wzory półstrukturalne obu produktów reakcji związku X z bromowodorem (zamiast z chlorowodorem), to w zadaniu 23.2. wzory przedstawiające budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X z bromowodorem należy oceniać jak wzory enancjomerów produktu reakcji związku X z chlorowodorem. • Grupa –CH2CH3 może być zapisana jako –C2H5. • Schematy muszą być uzupełnione tak, aby przedstawiały poprawne wzory półstrukturalne (grupowe) obu enancjomerów, np. grupa –CH2CH3 nie może być zapisana jako –CH3CH2.