Chemia · 2022
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 20.
(3 pkt)W tabeli zestawiono wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności chloranu(V) potasu w zakresie temperatury 0 ºC – 100 ºC.
| Temperatura, ºC | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rozpuszczalność, g na 100 g wody | 3 | 7 | 14 | 24 | 38 | 56 |
20.1. (0–1 pkt)
Narysuj krzywą rozpuszczalności chloranu(V) potasu w zakresie temperatury 0 ºC – 100 ºC. Rozpuszczalność tej soli w wodzie jest funkcją rosnącą w całym podanym zakresie temperatury. 60,0 50,0 potasu, wody 40,0 g chloranu(V) 100 na g 30,0 Rozpuszczalność 20,0 10,0 0,0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Temperatura, ºC
20.2. (0–1 pkt)
Rozstrzygnij, czy w temperaturze 20 ºC można otrzymać roztwór chloranu(V) potasu o stężeniu 7 % masowych. Odpowiedź uzasadnij.
20.3. (0–1 pkt)
Odpowiedzi
20.1.
Poprawna odpowiedź
60,0 50,0 potasu, 40,0 wody g chloranu(V) 100 30,0 na g 20,0 Rozpuszczalność 10,0 0,0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Temperatura, ºC Uwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzy łamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione tak, aby mieściły się między sąsiednimi liniami siatki. Oznacza to, że za prawidłowe uznaje się punkty naniesione na wykresie z dokładnością ±1 g na osi rzędnych i ±2 °C na osi odciętych.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie krzywej rozpuszczalności. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
20.2.
Poprawna odpowiedź
Rozstrzygnięcie: nie Uzasadnienie: (W temperaturze 20 ºC roztwór nasycony zawiera 7 g chloranu(V) potasu 7 g w 100 g wody, co oznacza, że jego) stężenie procentowe cp= ⋅100 % = 6,5 %. 107 g ALBO Maksymalne stężenie KClO3 w podanej temperaturze jest równe 6,5 %. ALBO Aby powstał roztwór o stężeniu 7 %, w 100 g wody powinno się rozpuścić ok. 7,5 g chloranu(V) potasu. ALBO Stężenie roztworu nasyconego jest niższe niż 7 %. Uwaga: Nie uznaje się rozstrzygnięcia: TAK, wynikającego z zaokrąglenia stężenia ok. 6,5 % do wartości 7 %.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania
20.3.
Poprawna odpowiedź
(𝑐𝑝 = 30% ⇒ rozpuszczalność jest równa 43 g soli w 100 g wody ⇒) 86 ºC ± 2 ºC Uwaga: Zapis obliczeń nie jest wymagany i nie podlega ocenie. W przypadku odczytania z wykresu wartości temperatury o większym odchyleniu niż ± 2 ºC, podana wartość musi dokładnie wynikać z narysowanego wykresu (dla rozpuszczalności 43g/100g).