Chemia · 2022
Matura CKE maj, PR (F‑2015)
Poziom rozszerzony · Formuła 2015
Zadanie 21.
(3 pkt)Teflon jest odpornym termicznie i chemicznie polimerem o nazwie systematycznej poli(tetrafluoroeten). W procesie otrzymywania tego tworzywa można wyróżnić trzy etapy. 1. Trichlorometan reaguje z fluorkiem antymonu(III) SbF3 w stosunku molowym 1 : 1. W tym etapie powstają dwa produkty. Produkt organiczny tworzy się z trichlorometanu w wyniku podstawienia dwóch atomów chloru dwoma atomami fluoru. 2. Organiczny produkt powstający w etapie 1. w temperaturze 800 ºC przekształca się w związek nienasycony, a produktem ubocznym tej przemiany jest chlorowodór. 3. Organiczny produkt powstający w etapie 2. w odpowiednich warunkach ulega polimeryzacji.
21.1. (0–1 pkt)
Napisz równanie etapu 1.
21.2. (0–2 pkt)
Rozstrzygnij, czy otrzymany związek nienasycony może występować w postaci izomerów cis – trans. Odpowiedź uzasadnij. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) fragmentu polimeru utworzonego z dwóch cząsteczek monomeru.
Odpowiedzi
21.1.
Poprawna odpowiedź
CHCl3 + SbF3 → SbCl2F + CHClF2 Uwaga: Kolejność zapisu podstawników we wzorach reagentów nie podlega ocenie.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania etapu 1. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
21.2.
Poprawna odpowiedź
Rozstrzygnięcie: nie Uzasadnienie: Każdy atom węgla tworzący podwójne wiązanie ma identyczne podstawniki (– atomy fluoru). ALBO Przy atomie węgla przy wiązaniu podwójnym są dwa takie same podstawniki. Wzór fragmentu polimeru: CF2 CF2 CF2 CF2 ALBO CF2 CF2 2
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie oraz poprawne napisanie wzoru fragmentu polimeru. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie oraz błędne napisanie wzoru fragmentu polimeru. ALBO – błędne rozstrzygnięcie lub uzasadnienie oraz poprawne napisanie wzoru fragmentu polimeru. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania