Chemia · 2026
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 7.
(2 pkt)(0–2) W celu zbadania zawartości węglanu sodu w mieszaninie Na2CO3 i Na2SO4 próbkę tej mieszaniny o masie 12,5 g rozpuszczono w wodzie i dodano 150 cm3 kwasu solnego o stężeniu c = 1,75 mol · dm−3. Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O Otrzymany roztwór ogrzano w celu całkowitego usunięcia wydzielającego się tlenku węgla(IV). Do ostudzonego roztworu dodawano w obecności wskaźnika wodny roztwór wodorotlenku sodu, aby zobojętnić nadmiar kwasu solnego. Na zobojętnienie zużyto 42,0 cm3 roztworu NaOH o stężeniu c = 1,75 mol · dm−3. Na podstawie obliczeń ustal stosunek masy Na2CO3 do masy Na2SO4 w badanej próbce.
Odpowiedzi
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego ALBO 1 pkt – obliczenie poprawnych wartości masy składników mieszaniny. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązanie Kwas HCl reaguje z zasadą NaOH w stosunku molowym 1 : 1. Liczba moli zasady zużytej na zobojętnienie kwasu: 𝑛z = c ∙ V = 1,75 ∙ 0,042 = 0,0735 mol = 𝑛k Liczba moli kwasu dodanego do mieszaniny: 𝑛k1 = 0,15 ∙ 1,75 = 0,2625 mol Liczba moli kwasu, który uległ reakcji z węglanem sodu: 𝑛k2 = 0,2625 – 0,0735 = 0,189 mol Z równania reakcji: 1 mol Na2CO3 reaguje z 2 molami HCl. 𝑀Na2CO3 = 106 g · mol–1 106 g Na2CO3 —––– 2 mol HCl 𝑥 g Na2CO3 —––– 0,189 mol HCl ⇒ 𝑥 = 10 g Na2CO3 12,5 – 10 = 2,5 g 𝑚węglanu 10 4 = = 𝑚siarczanu 2,5 1
rozwiązań zadań