Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Ładowanie…
(0−1) Aldehydy, w których cząsteczkach nie ma atomów wodoru w położeniu α (atomy wodoru przy atomie węgla związanym z grupą aldehydową), reagują z mocnymi zasadami zgodnie ze 2RCHO + NaOH ⎯ ⎯→ RCOONa + RCH2OH Podczas tego procesu, zwanego reakcją Cannizzaro, następuje jednoczesne przejście aldehydu w produkty o niższym oraz o wyższym stopniu utlenienia węgla (dysproporcjonowanie lub dysmutacja).
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) lub uproszczonego aldehydu i podanie poprawnych stopni utlenienia atomów węgla. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór aldehydu CHO Stopień utlenienia atomu węgla w aldehydzie w benzoesanie sodu w alkoholu benzylowego (+)I lub (+)1 (+)III lub (+)3 –I lub –1
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1)
Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) cząsteczek dwóch związków będących izomerami metanianu etylu oraz podaj nazwy tych związków. Wzór I Wzór II Nazwa Nazwa
1 p. – za poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) i podanie nazw dwóch izomerów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór I Wzór II CH3–COOCH3 CH3–CH2–COOH Nazwa Nazwa etanian metylu kwas propanowy lub octan metylu lub kwas propionowy
Matura CKE maj, PP (F‑2007) · podstawowy · formuła 2007
(1 pkt) Pierwiastek E położony jest w 16. grupie układu okresowego pierwiastków. Liczba elektronów niewalencyjnych atomu pierwiastka E jest równa 10.
Uzupełnij tabelę. Podaj symbol pierwiastka E, konfigurację elektronową jego atomu w stanie podstawowym oraz wzór prostego anionu pierwiastka E.
| Symbol pierwiastka E | Konfiguracja elektronowa | Wzór prostego anionu pierwiastka E |
|---|---|---|
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Konfiguracja Wzór prostego anionu Symbol pierwiastka E elektronowa pierwiastka E 1s22s22p63s23p4 lub każdy inny poprawny S lub siarka S2− lub E2− zapis konfiguracji lub K2L8M6
Matura CKE maj, PP (F‑2007) · podstawowy · formuła 2007
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na rysunku. woda destylowana + fenoloftaleina Po wprowadzeniu substancji do probówek i dokładnym wymieszaniu ich zawartości stwierdzono, że w probówkach znajdowały się klarowne roztwory.
(1 pkt)
Podaj numery wszystkich probówek, w których po wprowadzeniu substancji do wody z dodatkiem fenoloftaleiny nie nastąpiła zmiana barwy ich zawartości. CaO (s) SO (g) CH COOH (c) CO (g) Ca (s) 2 3 I II III IV V Zmiana pH Numery probówek pH wzrosło pH się obniżyło
(1 pkt)
Uzupełnij tabelę. Podaj numery wszystkich probówek, w których po wprowadzeniu substancji do wody z dodatkiem fenoloftaleiny nastąpiła zmiana pH (pH wzrosło lub się obniżyło). 1. 2. 3. 4. 5.
1 p. – za poprawne podanie numerów wszystkich probówek spełniających warunki zadania. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź II, III, IV
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Zmiana pH Numery probówek pH wzrosło I, V pH się obniżyło II, III
Matura CKE maj, PP (F‑2007) · podstawowy · formuła 2007
(1 pkt)
Podaj nazwy systematyczne związków stanowiących parę oznaczoną numerem 1.
1 p. – za podanie poprawnych nazw systematycznych dwóch związków. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź butanon, 2-metylopropanal
Matura CKE maj, PP (F‑2007) · podstawowy · formuła 2007
(1 pkt) Poniżej przedstawiono opis dotyczący jednej z pięciu par związków. Związki te są cieczami dobrze rozpuszczalnymi w wodzie. Ich wodne roztwory mają odczyn obojętny. Związki te reagują z sodem, a jednym z produktów reakcji jest wodór.
Podaj numer tej pary związków, której dotyczy powyższy opis. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 2 2 1 1 1 1 1
1 p. – za podanie poprawnego numeru pary związków. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 5
Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
(1 pkt) Dwa pierwiastki oznaczono umownie literami X i Z. Dwuujemny jon pierwiastka Z ma konfigurację elektronową 1s22s22p63s23p6 w stanie podstawowym. Pierwiastki X i Z tworzą związek XZ2, w którym stosunek masowy pierwiastka X do pierwiastka Z jest równy 3 : 16. Cząsteczka tego związku ma budowę liniową.
Napisz wzór sumaryczny związku opisanego w informacji, zastępując umowne oznaczenia X i Z symbolami pierwiastków. Podaj typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu pierwiastka X tworzącego związek XZ2 oraz napisz liczbę wiązań typu σ i liczbę wiązań typu π występujących w cząsteczce opisanego związku chemicznego.
1 p. – za poprawne napisanie wzoru sumarycznego związku, określenie typu hybrydyzacji oraz poprawne podanie liczby wiązań σ i liczby wiązań π w cząsteczce opisanego związku. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór sumaryczny: CS2 Typ hybrydyzacji: sp lub dygonalna Liczba wiązań typu σ: 2 Liczba wiązań typu π: 2
Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
Metanal jest najprostszym aldehydem. Jego cząsteczki łatwo łączą się w pierścienie o wzorze (CH2O)3 lub w formę łańcuchową HO–[CH2O]8-100–H powstającą samorzutnie w roztworach wodnych metanalu. Metanal należy do grupy aldehydów ulegających reakcji Cannizaro, która polega na jednoczesnym utlenianiu i redukcji aldehydu w środowisku zasadowym. Jednym z produktów tej reakcji jest sól kwasu karboksylowego.
(1 pkt)
Narysuj kreskowy wzór elektronowy cząsteczki metanalu. Zaznacz wszystkie wolne pary elektronowe.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Liczba wiązań σ w cząsteczce metanalu wynosi (1 / 2 / 3 / 4), natomiast liczba wiązań π jest równa (1 / 2 / 3 / 4). Orbitalom walencyjnym atomu węgla przypisuje się hybrydyzację sp2, dlatego cząsteczka metanalu ma kształt (liniowy / płaski / tetraedryczny). Zdolność cząsteczek metanalu do (polimeryzacji / polikondensacji) jest uwarunkowana obecnością w jego cząsteczce (wiązania σ / wiązania π / atomu tlenu).
(2 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji metanalu z wodorotlenkiem sodu. Podaj nazwy systematyczne organicznych produktów tej reakcji.
1 p. – za poprawne narysowanie wzoru elektronowego. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź O CH H Uwaga: Narysowanie wzoru HCHO, w którym elektrony par elektronowych przedstawione są kropkami, należy uznać za poprawne.
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Liczba wiązań σ w cząsteczce metanalu wynosi (1 / 2/ 3 / 4), natomiast liczba wiązań π jest równa (1 / 2 / 3 / 4). Orbitalom walencyjnym atomu węgla przypisuje się hybrydyzację sp2, dlatego cząsteczka metanalu ma kształt (liniowy / płaski / tetraedryczny). Zdolność cząsteczek metanalu do (polimeryzacji / polikondensacji) jest uwarunkowana obecnością w jego cząsteczce (wiązania σ / wiązania π / atomu tlenu).
2 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji i podanie dwóch poprawnych nazw systematycznych produktów. 1 p. – za poprawne zapisanie równania reakcji i podanie błędnych nazw lub brak nazw. lub – za błędne zapisanie lub brak równania reakcji i podanie dwóch poprawnych nazw systematycznych. 0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie reakcji: 2HCHO + NaOH → HCOONa + CH3OH Nazwy systematyczne organicznych produktów: metanian sodu, metanol
Matura CKE maj, PR (F‑2007) · rozszerzony · formuła 2007
(2 pkt) Pewien związek o wzorze ogólnym RCHO przekształcono w związek D w kilkuetapowym procesie przedstawionym na poniższym schemacie. RCHO Literami A, B, C, D oznaczono pochodne węglowodorów.
Podaj wzory ogólne tych pochodnych.
2 p. – za poprawne napisanie wzorów ogólnych czterech pochodnych węglowodorów. 1 p. – za poprawne napisanie wzorów ogólnych trzech pochodnych węglowodorów. 0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór związku A: RCH2OH Wzór związku B: RCH2Br Wzór związku C: RCH2NH3+Br− Wzór związku D: RCH2NH2
Matura CKE maj, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1) Dwa pierwiastki oznaczono umownie literami X i Z. Dwuujemny jon pierwiastka Z ma konfigurację elektronową 1s22s22p63s23p6 w stanie podstawowym. Pierwiastki X i Z tworzą związek XZ2, w którym stosunek masowy pierwiastka X do pierwiastka Z jest równy 3 : 16. Cząsteczka tego związku ma budowę liniową.
Napisz wzór sumaryczny związku opisanego w informacji, zastępując umowne oznaczenia X i Z symbolami pierwiastków. Podaj typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu pierwiastka X tworzącego związek XZ2 oraz napisz liczbę wiązań typu σ i liczbę wiązań typu π występujących w cząsteczce opisanego związku chemicznego.
1 p. – za poprawne napisanie wzoru sumarycznego związku, określenie typu hybrydyzacji oraz podanie liczby wiązań σ i liczby wiązań π w cząsteczce opisanego związku. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzór sumaryczny: CS2 Typ hybrydyzacji: sp lub dygonalna Liczba wiązań typu σ: 2 Liczba wiązań typu π: 2