Arkusz maturalny
(1 pkt) Pierwiastek E położony jest w 16. grupie układu okresowego pierwiastków. Liczba elektronów niewalencyjnych atomu pierwiastka E jest równa 10.
Uzupełnij tabelę. Podaj symbol pierwiastka E, konfigurację elektronową jego atomu w stanie podstawowym oraz wzór prostego anionu pierwiastka E.
| Symbol pierwiastka E | Konfiguracja elektronowa | Wzór prostego anionu pierwiastka E |
|---|---|---|
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Konfiguracja Wzór prostego anionu Symbol pierwiastka E elektronowa pierwiastka E 1s22s22p63s23p4 lub każdy inny poprawny S lub siarka S2− lub E2− zapis konfiguracji lub K2L8M6
(1 pkt) Promieniotwórczy izotop pierwiastka X uległ przemianie α, której produktem jest między innymi pewien izotop pierwiastka Y. W wyniku emisji cząstki α z jądra tego izotopu pierwiastka Y powstał izotop ołowiu o liczbie masowej 212. Opisane przemiany zilustrowano poniższym schematem. 12 X ⎯⎯→ Y ⎯⎯→ Pb
| Symbol pierwiastka | Liczba atomowa pierwiastka | Liczba masowa izotopu | Liczba neutronów |
|---|---|---|---|
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Liczba atomowa Liczba masowa Symbol pierwiastka Liczba neutronów pierwiastka izotopu Rn 86 220 134
(1 pkt) Spośród substancji, których wzory przedstawiono poniżej, wybierz wszystkie substancje o budowie jonowej. Podkreśl ich wzory. CaCl2 (s) NH3 (g) O2 (g) KOH (s) HCl (g) Na2O (s)
1 p. – za wybór i podkreślenie wszystkich wzorów substancji jonowych. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź CaCl2 (s) NH3 (g) O2 (g) KOH (s) HCl (g) Na2O (s)
(1 pkt) Związki jonowe w odpowiednich warunkach mają zdolność do przewodzenia prądu.
Uzupełnij tabelę. Wpisz znak „+”, jeśli w danych warunkach chlorek potasu przewodzi prąd, albo znak „−”, jeśli w danych warunkach chlorek potasu nie przewodzi prądu.
| Przewodzenie prądu | |
|---|---|
| w stanie stałym | |
| stopiony | |
| rozpuszczony w wodzie |
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Przewodzenie prądu w stanie stałym – stopiony + rozpuszczony w wodzie +
(2 pkt)
Określ rodzaj wiązania występującego w cząsteczce azotu (jonowe, kowalencyjne niespolaryzowane, kowalencyjne spolaryzowane) i narysuj wzór elektronowy dwuatomowej cząsteczki azotu – zaznacz kreskami wiązania chemiczne i wolne pary elektronowe.
2 p. – za poprawne określenie rodzaju wiązania w cząsteczce azotu i poprawny wzór elektronowy cząsteczki azotu. 1 p. – za poprawne określenie rodzaju wiązania w cząsteczce azotu i błędny wzór elektronowy cząsteczki azotu. lub – za błędne określenie rodzaju wiązania w cząsteczce azotu i poprawny wzór elektronowy cząsteczki azotu. 0 p. – za błędne określenie rodzaju wiązania w cząsteczce azotu i błędny wzór elektronowy cząsteczki azotu albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Rodzaj wiązania: kowalencyjne (niespolaryzowane) Wzór elektronowy: │N≡N│
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na rysunku. woda destylowana + fenoloftaleina Po wprowadzeniu substancji do probówek i dokładnym wymieszaniu ich zawartości stwierdzono, że w probówkach znajdowały się klarowne roztwory.
(1 pkt)
Podaj numery wszystkich probówek, w których po wprowadzeniu substancji do wody z dodatkiem fenoloftaleiny nie nastąpiła zmiana barwy ich zawartości. CaO (s) SO (g) CH COOH (c) CO (g) Ca (s) 2 3 I II III IV V Zmiana pH Numery probówek pH wzrosło pH się obniżyło
(1 pkt)
Uzupełnij tabelę. Podaj numery wszystkich probówek, w których po wprowadzeniu substancji do wody z dodatkiem fenoloftaleiny nastąpiła zmiana pH (pH wzrosło lub się obniżyło). 1. 2. 3. 4. 5.
1 p. – za poprawne podanie numerów wszystkich probówek spełniających warunki zadania. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź II, III, IV
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Zmiana pH Numery probówek pH wzrosło I, V pH się obniżyło II, III
Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem. Zn (granulki) HCl (aq) Do reakcji użyto 9 gramów cynku w postaci granulek oraz kwas solny, którego stężenie wyrażone w procentach masowych było równe cp. Zaobserwowano wydzielanie się gazu. Po pewnym czasie stwierdzono, że cynk całkowicie się roztworzył. Podczas doświadczenia przebiegła reakcja zilustrowana równaniem: Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2
(2 pkt)
Oblicz objętość, jaką zajął w przeliczeniu na warunki normalne gaz otrzymany podczas opisanego doświadczenia.
(1 pkt)
Wybierz i podkreśl wszystkie te zmiany, które należałoby wprowadzić do opisanego doświadczenia, aby skrócić czas potrzebny do roztworzenia 9 gramów cynku. 1. Użycie kwasu solnego o mniejszym stężeniu. 2. Użycie pyłu cynkowego. 3. Ogrzanie reagującej mieszaniny. 4. Ochłodzenie reagującej mieszaniny.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z poprawną jednostką. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. lub – podanie wyniku z błędną jednostką. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie 9 g Zn ––– x dm3 H2 65 g Zn ––– 22,4 dm3 H2 x = 3,1 dm3 H2
1 p. – za poprawne podkreślenie wszystkich zmian spełniających warunki zadania. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. Użycie kwasu solnego o mniejszym stężeniu. 2. Użycie pyłu cynkowego. 3. Ogrzanie reagującej mieszaniny. 4. Ochłodzenie reagującej mieszaniny.
(2 pkt) Sporządzono 350 cm3 wodnego roztworu chlorku potasu (KCl) o stężeniu 1 mol ⋅ dm − 3 .
Oblicz masę soli, która pozostanie po całkowitym odparowaniu wody z opisanego roztworu.
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z poprawną jednostką. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. lub – podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie V = 350 cm3 = 0,35 dm3 M KCl = 745, g ⋅ mol−1 n −3 3 c m = n = c m ⋅ V n = 1 mol ⋅ dm ⋅ 0,35 dm = ,035 mola V m 1n = m = 0,35 mol ⋅ 74,5 g ⋅ mol− m = 26,075 g m ≈ 26 g M
(2 pkt) Przygotowano dwa nasycone wodne roztwory KNO3 i Pb(NO3)2 o temperaturze 20°C, rozpuszczając w odpowiedniej ilości wody po 30 gramów każdej soli.
Uzupełnij opis dotyczący przygotowanych roztworów. Wybierz i podkreśl w każdym nawiasie poprawne uzupełnienia poniższych zdań. Roztwór (KNO3 / Pb(NO3)2) ma większe stężenie procentowe. Masa roztworu KNO3 jest (mniejsza / większa) niż masa roztworu Pb(NO3)2.
2 p. – za poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 1 p. – za poprawne uzupełnienie jednego zdania. 0 p. – za błędne uzupełnienie dwóch zdań albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Roztwór (KNO3 / Pb(NO3)2) ma większe stężenie procentowe. Masa roztworu KNO3 jest (mniejsza / większa) niż masa roztworu Pb(NO3)2.
(3 pkt) W pewnej temperaturze T stężenie procentowe (w procentach masowych) nasyconego wodnego roztworu KNO3 jest takie samo jak stężenie procentowe (w procentach masowych) nasyconego wodnego roztworu Pb(NO3)2. Odczytaj z wykresu wartość temperatury T. Oblicz stężenie procentowe (w procentach masowych) obu roztworów w temperaturze T.
1 p. – za poprawny odczyt z wykresu wartości temperatury T. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. oraz 2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku w procentach. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. lub – niepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką). 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie Wartość temperatury: w przedziale (45 °C; 50 °C) Uwaga: Należy ocenić pozytywnie każdy odczyt rozpuszczalności, który mieści się w przedziale (75; 85). m s c p = ⋅ 100 % m r 80 g c p = ⋅ 100 % cp = 44,44% 180 g cp ≈ 44(%)
Tlenek siarki(IV) można otrzymać przez redukcję anhydrytu (CaSO4) węglem. Reakcja ta zachodzi zgodnie ze schematem: CaSO4 + C ⎯ ⎯→ CaO + SO2 + CO2
(1 pkt)
Uzupełnij schemat – wpisz stopnie utlenienia siarki i węgla. CaSO4 + C ⎯ ⎯→ CaO + SO2 + CO2
(1 pkt) W puste pola wpisz liczbę elektronów pobranych (poprzedzoną znakiem „+”) oraz liczbę elektronów oddanych (poprzedzoną znakiem „−”). CaSO4 + C ⎯ ⎯→ CaO + SO2 + CO2
(1 pkt)
Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w podanym schemacie reakcji. ….... CaSO4 + ….... C ⎯ ⎯→ ….... CaO + ……. SO2 + ….... CO2
(1 pkt)
Wybierz i podkreśl w każdym nawiasie poprawne uzupełnienia poniższych zdań. W opisanej reakcji węgiel jest (reduktorem / utleniaczem), gdyż ulega (redukcji / utlenieniu). Stopień utlenienia tlenu (nie ulega zmianie / się zmniejsza / się zwiększa). 10. 11.
1 p. – za uzupełnienie schematu – poprawne wpisanie stopni utlenienia węgla i siarki. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź VI 0 IV IV CaSO4 + C ⎯⎯→ CaO + SO2 + CO2 Uwaga: Dopuszcza się zapis stopni utlenienia za pomocą cyfr arabskich.
1 p. – za uzupełnienie schematu – poprawne wpisanie liczby elektronów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź + 2e– CaSO4 + C ⎯⎯→ CaO + SO2 + CO2 – 4e– Uwaga: Zadanie 12.2. jest oceniane również wtedy, gdy zdający nie otrzymał pozytywnej oceny za rozwiązanie zadania 12.1.
1 p. – za poprawne uzupełnienie współczynników stechiometrycznych. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 2CaSO4 + C ⎯⎯→ 2CaO + 2SO2 + CO2 Uwaga: Zadanie 12.3. jest oceniane również wtedy, gdy zdający nie otrzymał pozytywnej oceny za rozwiązanie zadania 12.1. lub 12.2.
1 p. – za poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź W opisanej reakcji węgiel jest (reduktorem / utleniaczem), gdyż ulega (redukcji / utlenieniu). Stopień utlenienia tlenu (nie ulega zmianie / się zmniejsza / się zwiększa). Uwaga: Zadanie 12.4. jest oceniane również wtedy, gdy zdający nie otrzymał pozytywnej oceny za rozwiązanie zadania 12.1., 12.2. lub 12.3.
(1 pkt) Na podstawie powyższej informacji uzupełnij schemat – wpisz wzory odpowiednich odczynników. …..… …..… I KF (aq)
1 p. – za uzupełnienie schematu doświadczenia – poprawny wybór i wpisanie wzorów odczynników 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Br2 Cl2 I II KF (aq) KBr (aq)
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Aktywność fluorowców (rośnie / maleje) wraz ze wzrostem ich elektroujemności. Fluorowiec o (większej / mniejszej) liczbie atomowej wypiera z roztworu soli fluorowiec o (większej / mniejszej) liczbie atomowej.
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Aktywność fluorowców (rośnie / maleje) wraz ze wzrostem ich elektroujemności. Fluorowiec o (większej / mniejszej) liczbie atomowej wypiera z roztworu soli fluorowiec o (większej / mniejszej) liczbie atomowej.
(1 pkt)
Uszereguj probówki. Wpisz ich numery w kolejności rosnącej ilości rdzy, która powstała w trakcie trwania eksperymentu.
1 p. – za poprawne uszeregowanie probówek. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź III, I, II, IV
(1 pkt) Spośród wymienionych związków podkreśl wzory tych, które mogą stanowić składniki rdzy. FeBr2 Fe2(CO3)3 Fe(OH)3 FeSO4
1 p. – za poprawny wybór i podkreślenie wzorów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź FeBr2 Fe2(CO3)3 Fe(OH)3 FeSO4
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. 1. Żelazo w procesie korozji stali pełni funkcję (reduktora / utleniacza), ponieważ (przyjmuje / oddaje) elektrony, a jego stopień utlenienia (rośnie / maleje). 2. Miedź jest metalem (aktywniejszym / mniej aktywnym) niż żelazo. Kontakt stali z takim metalem (przyspiesza / hamuje) korozję.
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. Żelazo w procesie korozji stali pełni funkcję (reduktora / utleniacza), ponieważ (przyjmuje / oddaje) elektrony, a jego stopień utlenienia (rośnie / maleje). 2. Miedź jest metalem (aktywniejszym / mniej aktywnym) niż żelazo. Kontakt stali z takim metalem (przyspiesza / hamuje) korozję.
(1 pkt)
Oblicz w procentach masowych zawartość tlenu w składniku rdzy – uwodnionym tlenku żelaza(III), którego wzór podano w informacji do zadań 15.–18. 13. 14. 15. 16. 17. 1 1 1 1 1 1
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku w procentach. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub niepodanie wyniku w procentach albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązanie M 2 Fe 2 O 3 ⋅3 H 2 O = 374 g ⋅ mol −1 374 g ––– 100% 9·16 g ––– x% x = 38,5% x = 38,5(%)
(2 pkt) Poniżej przedstawiono schemat ciągu reakcji zachodzących z udziałem związku organicznego i związków nieorganicznych. CH 4 ⎯ reakcja ⎯ ⎯ ⎯ .1 → CO 2 ⎯ reakcja ⎯ ⎯ ⎯ .2 → CaCO 3 ⎯ reakcja ⎯ ⎯ ⎯ .3 → CaO Ponadto wiadomo, że w każdej z opisanych przemian otrzymano dwa produkty.
Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji 1.–3. Równanie reakcji 1.: .................................................................................................................... Równanie reakcji 2.: ....................................................................................................................
2 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej trzech równań reakcji. 1 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji. 0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Równanie reakcji 1.: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O Równanie reakcji 2.: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O (T) Równanie reakcji 3.: CaCO3 → CO2 + CaO
(2 pkt) Próbkę pewnego alkenu o masie 2,1 g poddano reakcji addycji zgodnie z poniższym schematem. CnH2n + Br2 → CnH2nBr2 Opisana przemiana przebiegła z wydajnością równą 100%, a w jej wyniku otrzymano 10,1 g dibromopochodnej.
Oblicz masę molową alkenu poddanego opisanej reakcji addycji i napisz jego wzór półstrukturalny (grupowy).
1. CnH2n + Br2 → CnH2nBr2 Masa bromu przyłączonego przez alken: 10,1 g – 2,1 g = 8,0 g 160 g Br2 ––– x g alkenu 8 g Br2 ––– 2,1 g alkenu x = 42 g 12n + 2n = 42 14n = 42 n = 3 (Masa molowa alkenu jest równa) 42 g·mol−1 Wzór alkenu: CH2=CH‒CH3
2. CnH2n + Br2 → CnH2nBr2 14n ––– 14n + 160 2,1 ––– 10,1 n = 3 (Masa molowa alkenu jest równa) 42 g·mol−1 Wzór alkenu: CH2=CH‒CH3
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie masy molowej z poprawną jednostką i podanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – poprawne wykonanie obliczeń i podanie błędnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu lub brak wzoru. lub – poprawne wykonanie obliczeń, podanie masy molowej z błędną jednostką lub bez jednostki i podanie poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu. lub – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Poprawne rozwiązania
(1 pkt)
Uzupełnij tabelę. Wpisz numery, którymi oznaczono wzory odpowiednich par związków.
| Numer pary / Numery par | |
|---|---|
| Izomery | |
| Homologi |
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Numer pary / Numery par Izomery 1, 4 Homologi 2, 3
(1 pkt)
Podaj nazwy systematyczne związków stanowiących parę oznaczoną numerem 1.
1 p. – za podanie poprawnych nazw systematycznych dwóch związków. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź butanon, 2-metylopropanal
(1 pkt)
Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Aby odróżnić od siebie związki stanowiące parę oznaczoną numerem 1, należy przeprowadzić
1 p. – za poprawne dokończenie zdania. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź B
(1 pkt)
Oceń, czy do odróżnienia od siebie związków stanowiących parę oznaczoną numerem 4 można użyć wody bromowej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do budowy cząsteczek obu związków.
1 p. – za poprawną ocenę możliwości zastosowania wody bromowej do odróżnienia wskazanych związków i poprawne uzasadnienie. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Ocena: Nie można. Uzasadnienie, np.: Cząsteczki obu związków zawierają wiązania wielokrotne między atomami węgla, dlatego obydwa odbarwiają wodę bromową.
(1 pkt) Poniżej przedstawiono opis dotyczący jednej z pięciu par związków. Związki te są cieczami dobrze rozpuszczalnymi w wodzie. Ich wodne roztwory mają odczyn obojętny. Związki te reagują z sodem, a jednym z produktów reakcji jest wodór.
Podaj numer tej pary związków, której dotyczy powyższy opis. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 2 2 1 1 1 1 1
1 p. – za podanie poprawnego numeru pary związków. 0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 5
Benzen reaguje ze stężonym kwasem azotowym(V) w obecności stężonego kwasu siarkowego(VI).
(1 pkt)
Napisz równanie reakcji benzenu z kwasem azotowym(V), jeśli substraty przemiany zmieszano w stosunku molowym 1 : 1. Nad strzałką w równaniu reakcji zapisz warunki, w jakich zachodzi ta przemiana. Zastosuj wzory półstrukturalne lub uproszczone związków organicznych.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. W reakcji benzenu ze stężonym kwasem azotowym(V) w obecności stężonego kwasu siarkowego(VI) powstaje (aminobenzen / nitrobenzen). Kwas siarkowy(VI) pełni w tej reakcji funkcję (inhibitora / katalizatora). Reakcja jest przykładem reakcji (addycji / substytucji / eliminacji).
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji – z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych związków organicznych. 0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź NO2 H2SO4 + HNO3 + H2O
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź W reakcji benzenu ze stężonym kwasem azotowym(V) w obecności stężonego kwasu siarkowego(VI) powstaje (aminobenzen / nitrobenzen). Kwas siarkowy(VI) pełni w tej reakcji funkcję (inhibitora / katalizatora). Reakcja jest przykładem reakcji (addycji / substytucji / eliminacji).
(2 pkt)
Dokończ poniższe zapisy, tak aby powstały dwa równania reakcji w formie cząsteczkowej. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. ..... CH3CH2COOH + ..... Mg → .................................................................................................. ..... CH3(CH2)16COOCH3 + ..... KOH → .................................................................................... Informacja do zadań 28.–29. Poniżej podano wzory dwóch aminokwasów białkowych: glicyny i alaniny. Glicyna (Gly) Alanina (Ala) H2 N CH COOH H2 N CH2 COOH CH3
2 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji – z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych. 1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji. 0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 2CH3CH2COOH + Mg → (CH3CH2COO)2Mg + H2 CH3(CH2)16COOCH3 + KOH → CH3(CH2)16COOK + CH3OH
W wyniku działania kwasu azotowego(III) HNO2 na aminokwas dochodzi do podstawienia grupy aminowej grupą hydroksylową. W przemianie tej oprócz dwufunkcyjnego związku organicznego powstaje także woda i wydziela się azot.
(1 pkt)
Napisz równanie reakcji alaniny z kwasem azotowym(III). Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
(1 pkt)
Napisz wzory obu grup funkcyjnych związku organicznego, który powstał w reakcji alaniny z kwasem azotowym(III). Oceń, czy każda z tych grup może – w reakcji z odpowiednim reagentem – uczestniczyć w tworzeniu wiązania estrowego.
(1 pkt)
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A. albo B. i jej uzasadnienie 1. albo 2. Wydzielający się w wyniku opisanej reakcji gaz
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji – z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych związków organicznych. 0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź H2N─CH─COOH + HNO2 → HO─CH─COOH + N2 + H2O │ │ CH3 CH3
1 p. – za poprawne napisanie wzorów grup funkcyjnych i poprawną ocenę. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Wzory grup funkcyjnych: –OH i –COOH Ocena: Tak
1 p. – za poprawne dokończenie zdania. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź B1
(1 pkt)
Oceń prawdziwość poniższych informacji. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Po dodaniu świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) do wodnego roztworu glukozy i wymieszaniu zawartości probówki obserwuje się powstanie szafirowego roztworu, które świadczy o obecności w cząsteczkach glukozy więcej niż jednej grupy hydroksylowej. | ||
| 2 | Glukoza, fruktoza i maltoza są cukrami prostymi, które posiadają właściwości redukujące. | ||
| 3 | Sacharoza jest cukrem złożonym o wzorze sumarycznym C H O . 12 22 11 |
1 p. – za poprawną ocenę trzech zdań. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. – P, 2. – F, 3. – P