Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Ładowanie…
Benzokaina to ester etylowy kwasu 4-aminobenzoesowego O O CH3 (4-aminobenzenokarboksylowego) o wzorze podanym obok. C CH2 Benzokaina jest ciałem stałym, słabo rozpuszczalnym w wodzie. NH2
Do probówki z benzokainą dodano kwas solny i zaobserwowano powstanie klarownego roztworu.
Wyjaśnij, dlaczego po dodaniu kwasu solnego zaobserwowano opisane zmiany. Załóż, że w warunkach prowadzenia doświadczenia nie zachodzi hydroliza estru.
W odpowiednich warunkach, w środowisku zasadowym, benzokaina ulega reakcji hydrolizy.
Uzupełnij poniższy zapis tak, aby powstało w formie jonowej skróconej równanie reakcji hydrolizy zasadowej benzokainy. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych. + NH2
Ze względu na obecność pierścienia aromatycznego w cząsteczce benzokainy może ona ulegać reakcji z bromem.
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Przemiana prowadzona w obecności FeBr3, w której substratami są benzokaina i brom, jest reakcją
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania • Po dodaniu kwasu solnego zachodzi reakcja i powstaje roztwór soli (benzokainy). Ta sól (ma budowę jonową i) jest rozpuszczalna w wodzie. • Grupa aminowa z benzokainy przyłącza H+, czego rezultatem jest utworzenie rozpuszczalnej w wodzie soli. Uwaga: Do uzyskania pozytywnej oceny wyjaśnienie musi zawierać 3 elementy: • wskazanie, że benzokaina reaguje z kwasem solnym • powstaje sól (związek jonowy) • produkt reakcji jest rozpuszczalny w wodzie.
- O O CH3 O O + OH- + CH3CH2OH C C CH2 + OH + CH3CH2OH NH2 NH2
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
B1
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Przeprowadzono doświadczenie, do którego użyto odczynnika Tollensa i roztworu pewnego cukru wybranego spośród podanych poniżej. glukoza fruktoza maltoza sacharoza Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu.
Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Wynik doświadczenia pokazany na zdjęciu zaobserwowano po dodaniu do odczynnika Tollensa roztworu maltozy. | ||
| 2 | Każdy z wymienionych cukrów wykazuje właściwości redukujące. |
PF
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1)
Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Wapń i potas w trakcie reakcji z wodą pływają po jej powierzchni, ponieważ gęstość każdego z nich jest mniejsza od gęstości wody. | ||
| 2 | Promień dwudodatniego jonu wapnia jest mniejszy od promienia jednododatniego jonu potasu. |
FP
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) W tabeli przedstawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku dla różnych wartości temperatury.
Jeżeli w układzie nastąpi obniżenie temperatury, to szybkość reakcji syntezy amoniaku A. Jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi nastąpi: ● wzrost temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡), to wydajność reakcji syntezy amoniaku A. ● wzrost ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡), to wydajność reakcji syntezy amoniaku B. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
W celu potwierdzenia zasadowego charakteru tlenku baru przeprowadzono doświadczenie. Do probówki zawierającej pewien odczynnik z dodatkiem czerwieni fenolowej dodano nadmiar stałego tlenku baru. Zawartość probówki dokładnie wymieszano. Zaobserwowano, że tlenek baru roztworzył się całkowicie, a klarowny roztwór w probówce zmienił zabarwienie.
| Barwa zawartości probówki | |
|---|---|
| przed wprowadzeniem BaO | po wprowadzeniu BaO |
a) nadmiar BaO (s) HCl (aq) / H2SO4 (aq) / H3PO4 (aq) / NaOH (aq) + czerwień fenolowa b) Barwa zawartości probówki przed wprowadzeniem BaO po wprowadzeniu BaO żółta czerwona Uwaga: Należy uznać barwę pomarańczową dla zawartości probówki po wprowadzeniu BaO. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
2 pkt – zaznaczenie wzoru poprawnie wybranego odczynnika oraz poprawne uzupełnienie tabeli. 1 pkt – zaznaczenie wzoru poprawnie wybranego odczynnika ALBO – poprawne uzupełnienie tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Wykonano doświadczenie. W probówce umieszczono 3 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) srebra(I) o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3. Następnie przygotowano trzy odczynniki: • A – wodny roztwór chlorku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3 • B – wodny roztwór bromku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3 • C – wodny roztwór jodku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3.
Wybierz odczynnik, którego dodanie do roztworu azotanu(V) srebra(I) w ilości stechiometrycznej spowoduje, że stężenie jonów Ag+ w roztworze po reakcji będzie najmniejsze. Napisz oznaczenie literowe A, B albo C tego odczynnika. Uzasadnij wybór.
Odczynnik: C (wodny roztwór jodku potasu o stężeniu 0,1 mol · dm–3) Uzasadnienie: Iloczyn rozpuszczalności AgI ma najmniejszą wartość.
1 pkt – poprawny wybór odczynnika i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Płytkę wykonaną z metalu X włożono do roztworu soli innego metalu – Q. Przez pewien czas obserwowano ten układ, ale nie zauważono w nim żadnych zmian, po czym wykonano zdjęcie pokazane poniżej. a) Na podstawie wyników doświadczenia rozstrzygnij, który z metali – X czy Q – ma wyższy potencjał redukcji. Uzasadnij wybór. b) Dokończ zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Płytka użyta w doświadczeniu była wykonana z (Mg / Fe / Ag / Cu). Sól, której roztwór był zastosowany w doświadczeniu, ma wzór (NaCl / AgNO3 / FeCl3 / CuSO4).
Rozstrzygnięcie: X Przykładowe uzasadnienie: (W doświadczeniu) metal X nie zredukował kationów metalu Q. b) Płytka użyta w doświadczeniu była wykonana z (Mg / Fe / Ag / Cu). Sól, której roztwór był zastosowany w doświadczeniu, ma wzór (NaCl / AgNO3 / FeCl3 / CuSO4).
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie oraz poprawne dokończenie dwóch zdań. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie ALBO – poprawne dokończenie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r. Przykładowe rozwiązanie a)
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
W wysokiej temperaturze metan ulega rozkładowi na pierwiastki zgodnie z równaniem: CH4 (g) ⎯⎯ ⎯⎯→ C (s) + 2H2 (g) Miarą wydajności tej reakcji jest równowagowy stopień przemiany metanu 𝒙 opisany wzorem: 𝑛0[CH4] −𝑛[CH4] 𝑥= 𝑛0[CH4] W tym wzorze 𝒏𝟎[CH4] oznacza początkową liczbę moli metanu, a 𝒏[CH4] – liczbę moli tego gazu pozostałego po ustaleniu się stanu równowagi. Poniżej przedstawiono zależność równowagowego stopnia przemiany metanu 𝒙 od temperatury dla trzech wartości ciśnienia.
Rozstrzygnij, czy 𝚫𝑯 opisanej reakcji rozkładu metanu jest większa od zera, czy – mniejsza od zera. Uzasadnij odpowiedź. Uwzględnij informacje przedstawione na wykresie.
Wyjaśnij, dlaczego wydajność opisanej reakcji maleje ze wzrostem ciśnienia.
Rozstrzygnięcie: 𝚫𝑯 > 𝟎 Przykładowe uzasadnienie: Im wyższa jest temperatura, tym równowagowy stopień przemiany jest większy.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Ponieważ liczba moli gazowego substratu jest mniejsza od liczby moli gazowego produktu – zgodnie z regułą przekory: im niższe ciśnienie, tym powstaje więcej moli gazowych produktów. Uwaga: Jeżeli zdający porównuje liczbę moli (nie objętość) reagentów, to w wyjaśnieniu musi być adnotacja, że chodzi o reagenty gazowe. W wyjaśnieniu nie wymaga się podania nazwy reguły przekory, ale jej poprawnego zastosowania. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Zależność między mocą kwasu Brønsteda a mocą zasady sprzężonej z tym kwasem opisano równaniem: Ka ∙ Kb = Kw gdzie: Ka – stała dysocjacji kwasu Kb – stała dysocjacji sprzężonej zasady Kw – iloczyn jonowy wody.
CH3COOH CH3CH2COOH C6H5COOH
Uzupełnij zdania tak, aby powstały prawdziwe informacje. Wpisz wzory właściwych drobin. Spośród wymienionych związków najmocniejszym kwasem jest ............................................. Spośród zasad sprzężonych z tymi kwasami najsłabszą zasadą jest ......................................
W temperaturze 25 °C przygotowano roztwory trzech soli o tym samym stężeniu molowym: ● A – CH3COOK ● B – CH3CH2COOK ● C – C6H5COOK.
Rozstrzygnij, który roztwór soli – A, B albo C – miał najwyższą wartość pH. Uzasadnij odpowiedź. W uzasadnieniu porównaj wartości 𝑲𝐛.
Spośród wymienionych związków najmocniejszym kwasem jest C6H5COOH. Spośród zasad sprzężonych z tymi kwasami najsłabszą zasadą jest C6H5COO–.
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie: B (CH3CH2COOK) Przykładowe uzasadnienie: W podanych warunkach najwyższe pH będzie miał roztwór CH3CH2COOK, ponieważ sprzężona z kwasem zasada (CH3CH2COO–) ma największą wartość 𝐾b.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie
rozwiązań zadań
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–3) Przygotowano dwa wodne roztwory kwasu metanowego (mrówkowego): roztwór pierwszy o pH = 2,4 i roztwór drugi o nieznanym pH. Doświadczenie prowadzono w temperaturze 𝑡= 25 ᵒC. Stopień dysocjacji kwasu w roztworze pierwszym jest równy 4,15 %, a w roztworze drugim wynosi 1,33 %.
Rozstrzygnięcie: Nie (niższa wartość stopnia dysocjacji kwasu w roztworze nie oznacza, że stężenie H+ w tym roztworze jest mniejsze). Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku jako wielkości niemianowanej z poprawnym zaokrągleniem oraz poprawne rozstrzygnięcie. 2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń, podanie wyniku oraz poprawne rozstrzygnięcie, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego • podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością lub z błędnym zaokrągleniem • podanie wyniku z jednostką. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń, podanie wyniku, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego • podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością lub z błędnym zaokrągleniem • podanie wyniku z jednostką • błędne rozstrzygnięcie 2 ALBO 2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń oraz podanie stężenia H+ w roztworze kwasu mrówkowego dla 𝛼= 1,33 %. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązanie Ponieważ w obu przypadkach 𝛼 < 5 % ⇒ 𝐾 = 𝛼2 ∙𝑐0 𝑐H+ 𝐾 𝛼= ⇒ 𝑐H+ = 𝑐0 𝛼 1,78 ∙10–4 Roztwór II: = = 0,0134 mol ∙dm–3 𝑐H+ 0,0133 𝑐H+ = 1,34 ∙10–2 mol ∙dm–3 ⇒ pH = −log 1,34 ⋅10−2 ⇒ pH = 𝟏, 𝟗