Chemia – Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015)

Ładowanie…

Chemia – Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) | Biolchem

Zadanie 2.

1 pkt

Stechiometria Elektrony i układ okresowy Budowa atomu Roztwory i stężenia Zamknięte

(0–1) Atomy pewnego pierwiastka oznaczonego umownie symbolem X mają w stanie podstawowym 1 s s p 6 3 s 3 p 6 3 d 10 4 s 4 p 5

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Pierwiastek X tworzy związek z wodorem o wzorze ogólnym HX. Wodny roztwór wodorku HX o stężeniu równym 0,1 mol·dm –3 ma pH ≈1.
2	Rozcieńczony wodny roztwór wodorku HX ma pH wyższe niż stężony wodny roztwór tego wodorku.

Zadanie 4.

1 pkt

Elektrony i układ okresowy Budowa atomu Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

(0–1) Na poniższym diagramie przedstawiono zmiany elektroujemności w skali Paulinga pierwiastków grup 1.–2. oraz 13.–17. układu okresowego (wartości elektroujemności

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Pierwiastki, których elektroujemność przedstawiono na diagramie, należą do bloków konfiguracyjnych s, p i d układu okresowego.
2	W grupach 1.–2. oraz 13.–17. elektroujemność wszystkich pierwiastków wchodzących w ich skład maleje ze wzrostem numeru okresu.

Zadanie 6.

1 pkt

Wiązania chemiczne Roztwory i stężenia Uzupełnij tabelę / wykres / schemat

(0–1) Poniżej podano wzory pięciu rozpuszczalnych w wodzie związków chemicznych. Wypełnij tabelę – wpisz numery, którymi oznaczono wzory wszystkich związków wykazujących podane w tabeli właściwości. 1 2 3 4 5 CaCl 2 C H OH 2 5 CH COOH 3 HCl KOH

Właściwość związku	Numery wzorów
Jest związkiem jonowym.
Jego wodny roztwór dobrze przewodzi prąd elektryczny.

Zadanie 7.

3 pkt

Kwasy, zasady i pH Podaj / wymień

Przygotowano dwie identyczne próbki oznaczone numerami I i II: w każdej próbce zmieszano 2,8 g wiórków żelaznych i 2,4 g rozdrobnionej siarki. Próbkę I wprowadzono do probówki i ogrzano w płomieniu palnika. Stwierdzono, że żelazo całkowicie przereagowało z siarką, w wyniku czego powstał produkt, w którym stosunek masowy m Fe : m S ≈ 7 : 4 (reakcja 1.). Po zakończeniu reakcji zawartość probówki ostudzono, a następnie poddano działaniu kwasu solnego użytego w nadmiarze. Zaobserwowano, że mieszanina poreakcyjna częściowo roztworzyła się w kwasie, czemu towarzyszyło wydzielanie bezbarwnego gazu o nieprzyjemnym zapachu (reakcja 2.). Próbkę II wprowadzono – bez uprzedniego ogrzewania – do zlewki z kwasem solnym. Stwierdzono, że próbka częściowo roztworzyła się w nadmiarze kwasu z wydzieleniem bezbarwnego i bezwonnego gazu (reakcja 3.).

7.1. (0–1 pkt)

Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji, które zaszły po poddaniu obu próbek działaniu kwasu solnego użytego w nadmiarze (reakcja 2. i reakcja 3.). Równanie reakcji 2.: Równanie reakcji 3.:

Równanie / zapis:

7.2. (0–1 pkt)

Podaj nazwę substancji, która pozostała nieroztworzona w kwasie solnym w obu naczyniach, i podaj nazwę metody, którą należy zastosować, aby wyodrębnić tę substancję z mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej po dodaniu nadmiaru kwasu solnego do obu próbek.

Nazwa substancji:Nazwa metody:

7.3. (0–1 pkt)

Ustal, ile gramów substancji, która pozostała nieroztworzona w kwasie solnym w obu naczyniach, zawierały próbki.

Próbka I:Próbka II:

Zadanie 10.

1 pkt

Roztwory i stężenia Równowagi i kinetyka Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

Temperatura, K	1000	2000	3000	4000
K c	⋅10−9 6,8	⋅10−4 4,6	⋅10−2 1,7	⋅10−2 8,3

(0–1) N 2 (g) + O 2 (g)  2NO(g) W tabeli podano wartości stężeniowej stałej równowagi Kc reakcji syntezy NO w różnych temperaturach.

Reakcję syntezy tlenku azotu(II) ilustruje równanie:Numer sposobu zwiększenia wydajności tworzenia tlenku azotu(II):

Zadanie 21.

1 pkt

Budowa atomu Wiązania chemiczne Chemia organiczna Węglowodory Uzupełnij tabelę / wykres / schemat

(0–1) Dieny to węglowodory, w których cząsteczkach występują dwa podwójne wiązania węgiel – węgiel. W zależności od rozmieszczenia tych wiązań w cząsteczce dzielą się na trzy 1) ze sprzężonym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne węgiel – węgiel występują na przemian z wiązaniami pojedynczymi 2) z izolowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne węgiel – węgiel są oddzielone od siebie więcej niż jednym wiązaniem pojedynczym 3) ze skumulowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne węgiel – węgiel nie są oddzielone wiązaniem pojedynczym.

sprzężonym	izolowanym	skumulowanym

Zadanie 28.

1 pkt

Budowa atomu Kwasy, zasady i pH Chemia organiczna Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

Wzór kwasu	Stała dysocjacji K a
CH −CH −CH −COOH 3 2 2	⋅10−5 1,5
CH −CH −CHCl−COOH 3 2	⋅10−3 1,4
CH −CHCl−CH −COOH 3 2	⋅10−5 8,9
CH Cl−CH −CH −COOH 2 2 2	−5 3,0 ⋅10

(0–1) W poniższej tabeli zestawiono wartości stałej dysocjacji (w temperaturze 25 ºC) kwasu butanowego i jego monochloropochodnych.

Odpowiedź P/F zachowano w układzie oryginalnego arkusza.

Zadanie 30.

3 pkt

Elektrony i układ okresowy Budowa atomu Wiązania chemiczne Roztwory i stężenia Podaj i uzasadnij / wyjaśnij Zamknięte

Aldehydy i ketony ulegają reakcji z wodą, w wyniku czego tworzą diole. Ta reakcja – nazywana reakcją hydratacji – jest odwracalna, a jej wydajność zależy od struktury związku karbonylowego, np. wodny roztwór metanalu zawiera 0,1% aldehydu i 99,9% produktu jego hydratacji, ale wodny roztwór propanonu zawiera 99,9% ketonu i 0,1% diolu (w temperaturze około 20 ºC). Propanon reaguje z wodą zgodnie z równaniem: O OH H3 C C CH3 + H2O H3 C C OH H3 C Opisana reakcja w czystej wodzie zachodzi powoli, ale jest katalizowana zarówno przez kwas, jak i przez zasadę. Reakcja hydratacji katalizowana zasadą zachodzi etapami zilustrowanymi poniższymi równaniami (kropkami zaznaczono wolne elektrony walencyjne atomów tlenu). O O C C H3 C CH3 + OH H3 C OH H3 C H O O H3 C C OH + HOH H3 C C OH + OH H3 C H3 C

30.1. (0–1 pkt)

Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Hydratacja propanonu jest reakcją (addycji / eliminacji / substytucji). Mechanizm opisanej reakcji jest (elektrofilowy / nukleofilowy / rodnikowy). Przyłączenie jonu hydroksylowego do atomu węgla grupy karbonylowej w cząsteczce propanonu jest możliwe, ponieważ ten atom jest obdarzony cząstkowym ładunkiem (dodatnim / ujemnym) wskutek polaryzacji wiązania z atomem (tlenu / węgla / wodoru).

Odpowiedź:

30.2. (0–1 pkt)

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	W wyniku opisanej reakcji zmienia się hybrydyzacja orbitali walencyjnych drugiego atomu węgla z sp2 w cząsteczce ketonu na sp3 w cząsteczce diolu.

Zadanie 32.

2 pkt

Wiązania chemiczne Pochodne węglowodorów Chemia organiczna Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zamknięte

Poniżej przedstawiono wzory szkieletowe trzech związków organicznych.

Związek I	OH
Związek II	O OH NH 2
Związek III	H N O 2 N H OH O

32.1. (0–1 pkt)

Napisz wzór sumaryczny związku II o wzorze szkieletowym podanym w tabeli.

Nr	Stwierdzenie	P	F
1	Związek I jest fenolem.
2	W cząsteczce związku II występują grupa aminowa i grupa karboksylowa.

Zadanie 35.

2 pkt

Kwasy, zasady i pH Pochodne węglowodorów Roztwory i stężenia Chemia organiczna Uzupełnij tabelę / wykres / schemat Zaprojektuj doświadczenie

Do dwóch probówek wprowadzono bezbarwny wodny roztwór glicyny. Następnie do probówki I dodawano kroplami kwas solny z dodatkiem oranżu metylowego, a do probówki II dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu z dodatkiem fenoloftaleiny. Po dodaniu każdej kropli odczynnika zawartość probówek dokładnie mieszano. W obu probówkach zaobserwowano zmianę barwy użytych wskaźników. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie. HCl (aq) + oranż metylowy NaOH (aq) + fenoloftaleina I II glicyna (aq) W tabeli przedstawiono zakres pH, w którym następuje zmiana barwy oranżu metylowego i fenoloftaleiny oraz barwy tych wskaźników w roztworach o pH mniejszym od dolnej granicy zakresu zmiany barwy i o pH większym od górnej granicy tego zakresu.

35.1. (0–1 pkt)

Uzupełnij tabelę – napisz, jakie były barwy obu odczynników przed dodaniem ich do probówek oraz jakie barwy zawartości obu probówek zaobserwowano po dodaniu do nich odczynnika.

Numer probówki	Barwa
	odczynnika przed dodaniem do zawartości probówki	zawartości probówki po dodaniu odczynnika
I
II

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

5.1. (0–1 pkt)

5.2. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

7.1. (0–1 pkt)

7.2. (0–1 pkt)

7.3. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

11.1. (0–2 pkt)

11.2. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

14.1. (0–1 pkt)

14.2. (0–2 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

27.1. (0–1 pkt)

27.2. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

30.1. (0–1 pkt)

30.2. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

32.1. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

35.1. (0–1 pkt)

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

Odpowiedzi

30.3. (0–1 pkt)

32.2. (0–1 pkt)

35.2. (0–1 pkt)