Chemia · 2026
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023)
Poziom rozszerzony · Formuła 2023
Zadanie 21.
(2 pkt)(0–2) Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne w projekcji Fischera trzech związków organicznych. Cząsteczki dwóch z nich nie są chiralne.
Uzupełnij tabelę. Wpisz numery związków, których cząsteczki nie są chiralne. Uzasadnij wybór w każdym przypadku. I II III C H 2 5 H C Br 3 H C Br 3 C H 2 5 CH 3 H OH H OH C H 2 5 H H Cl H Cl H Cl H
| Numer związku | Uzasadnienie wyboru |
|---|---|
Odpowiedzi
Zasady oceniania
rozwiązań zadań
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli (napisanie dwóch poprawnych numerów i dwóch poprawnych uzasadnień). 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (napisanie jednego poprawnego numeru i jednego poprawnego uzasadnienia). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Numer związku Uzasadnienie wyboru Cząsteczka tego związku ma płaszczyznę symetrii. ALBO Oba asymetryczne atomy węgla w tej cząsteczce skręcają płaszczyznę polaryzacji światła o taki sam kąt, ale w przeciwnych I kierunkach. ALBO W cząsteczce występują dwa takie same centra stereogeniczne o przeciwnej konfiguracji, czyli związek ten to odmiana mezo. Brak centrum stereogenicznego. ALBO Brak centrum chiralności. III ALBO Brak asymetrycznego atomu węgla. ALBO Ma płaszczyznę symetrii. Uwaga: Jeżeli zdający napisze poprawne numery związków bez uzasadnienia, to nie otrzymuje punktów. Za odpowiedzi: • Cząsteczka nie jest chiralna. • Cząsteczka ma element symetrii. • Cząsteczka jest symetryczna. • Cząsteczka ma oś symetrii. • Jest to forma mezo. nie przyznaje się punktu. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.