Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Ładowanie…
Chemia
Erytrytol jest naturalnym związkiem organicznym stosowanym jako substancja słodząca (E968). Wzór erytrytolu w projekcji Fischera podano poniżej. CH2OH H OH H OH CH2OH Utlenienie grupy –OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu prowadzi do powstania cząsteczki monosacharydu o nazwie D-erytroza.
Rozstrzygnij, czy cząsteczka erytrytolu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.
Napisz wzór – w projekcji Fischera – formy łańcuchowej D-erytrozy, czyli produktu utlenienia grupy –OH przy pierwszym atomie węgla w cząsteczce erytrytolu.
Rozstrzygnięcie: Nie
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
: • Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii. • Jest to forma mezo więc jest optycznie nieczynna.
CHO H OH H OH CH2OH
rozwiązań zadań
1 pkt – napisanie w projekcji Fischera poprawnej formy łańcuchowej D-erytrozy. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Dwa pierwiastki oznaczone umownie literami A i X należą do jednego bloku konfiguracyjnego. Pierwiastek A leży w drugim okresie układu okresowego pierwiastków, a pierwiastek X – w trzecim. Wiadomo, że w stanie podstawowym: • atomy obu tych pierwiastków mają po jednym niesparowanym elektronie • liczba elektronów walencyjnych atomu X jest większa niż liczba elektronów walencyjnych atomu A.
Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.
| Symbol pierwiastka | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
| Pierwiastek A | ||
| Pierwiastek X |
Uzupełnij tabelę. Wpisz wartości liczb kwantowych: głównej i pobocznej, które opisują stan kwantowy niesparowanego elektronu atomu X w stanie podstawowym.
| Liczby kwantowe | ||
|---|---|---|
| główna liczba kwantowa 𝑛 | poboczna liczba kwantowa 𝑙 | |
| Wartości liczb kwantowych |
1 pkt – napisanie poprawnych symboli (lub nazw) pierwiastków oraz poprawnego symbolu bloku konfiguracyjnego. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania Symbol pierwiastka Symbol bloku konfiguracyjnego Pierwiastek A B LUB bor p Pierwiastek X Cl LUB chlor
Liczby kwantowe główna liczba kwantowa 𝑛 poboczna liczba kwantowa 𝑙 Wartości liczb 3 1 kwantowych
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli wartościami liczb kwantowych opisującymi stan niesparowanego elektronu atomu chloru w stanie podstawowym. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) W wyniku wzbudzenia elektronowego atomu fosforu jeden z elektronów sparowanych powłoki walencyjnej został przeniesiony na pustą podpowłokę o wyższej energii w tej samej powłoce elektronowej.
Napisz pełną konfigurację elektronową atomu fosforu w opisanym stanie wzbudzonym. Zastosuj zapis konfiguracji elektronowej z uwzględnieniem podpowłok.
([15P] =) 1s22s22p63s13p33d1 Uwaga: Za zastosowanie schematu klatkowego z oznaczeniami numerów powłok i symboli podpowłok zdający otrzymuje 1 pkt.
1 pkt – napisanie poprawnego zapisu konfiguracji elektronowej atomu fosforu w stanie wzbudzonym. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Jądro atomowe izotopu pewnego pierwiastka zawiera 126 neutronów. Stosunek liczby masowej tego izotopu do liczby atomowej wynosi 2,5. Opisany izotop występuje w jednym z naturalnych szeregów promieniotwórczych − powstaje w wyniku przemiany –, a ulega przemianie .
Napisz równanie przemiany –, której produktem jest opisany izotop, oraz równanie przemiany , której ten izotop ulega. Uzupełnij wszystkie pola odpowiednimi symbolami i wartościami liczbowymi. Przemiana –
Przemiana − 210 210 0 Bi Po + e– → 83 84 –1 Przemiana 210 206 4 Po Pb + He → 84 82 2
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów wszystkimi wartościami liczbowymi i symbolami pierwiastków i cząstek. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu wszystkimi wartościami liczbowymi i symbolami pierwiastków i cząstek. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Poniżej przedstawiono wzór opisujący jedną ze struktur elektronowych cząsteczki N2O. N N O
Uzupełnij tabelę. Określ typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu centralnego azotu (sp, sp2, sp3) i kształt cząsteczki (liniowa, kątowa) oraz wpisz, ile wiązań 𝝈 i 𝝅 występuje w cząsteczce N2O o przedstawionej strukturze.
Liczba Typ hybrydyzacji Kształt cząsteczki wiązań 𝜎 wiązań 𝜋 sp liniowa 2 2
2 pkt – poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Ciała stałe można podzielić na krystaliczne i na bezpostaciowe. Kryształy klasyfikuje się ze względu na rodzaj oddziaływań między tworzącymi je drobinami. Poniżej wymieniono nazwy substancji tworzących kryształy w stałym stanie skupienia. jod diament tlenek sodu magnez woda (lód) Spośród podanych substancji wybierz wszystkie tworzące kryształy jonowe, kryształy kowalencyjne lub kryształy molekularne. Wpisz ich nazwy w odpowiednie pola tabeli. Kryształy jonowe kowalencyjne molekularne
Kryształy jonowe kowalencyjne molekularne tlenek sodu diament jod, woda
2 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch pól tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
| Obliczenia pomocnicze: | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
(0–2) W celu wyznaczenia równania kinetycznego przemiany 2. przeprowadzono w temperaturze 𝑇 doświadczenia I–III. Wartości stężeń początkowych obu substratów oraz odpowiadające im wartości szybkości początkowych zestawiono w tabeli.
a) 2 2 𝟏 Równanie kinetyczne: 𝒗 = 𝒌 ∙ cNO ∙ c𝐎𝟐 ALBO 𝒗 = 𝒌 ∙ cNO ∙ c𝐎𝟐 b) A. 3,5 ∙ 103 1. dm𝟔 ∙ mol–𝟐 ∙ s–𝟏 B. 3,5 ∙ 104 2. dm3 ∙ mol–1 ∙ s–1 C. 3,5 ∙ 105 3. dm–6 ∙ mol–2 ∙ s–1 ALBO B1
2 pkt – poprawne uzupełnienie równania kinetycznego oraz poprawne zaznaczenie wartości stałej szybkości reakcji i właściwej jednostki. 1 pkt – poprawne uzupełnienie równania kinetycznego oraz błędne zaznaczenie wartości stałej szybkości reakcji albo błędnej jednostki. ALBO 0 pkt – błędne uzupełnienie równania kinetycznego albo brak uzupełnienia oraz poprawne zaznaczenie wartości stałej szybkości reakcji i właściwej jednostki. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1)
Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Zwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇 = const) w układzie będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie skutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II). | ||
| 2 | Obniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝 = const) w układzie będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie skutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku azotu(IV). |
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Zwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇 = const) w układzie będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie skutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II). | ✓ | ✓ |
| 2 | Obniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝 = const) w układzie będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie skutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku azotu(IV). |
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2)
Rozstrzygnij, czy schłodzenie układu, w którym przebiega przemiana 3., będzie • równowagowego stężenia amoniaku • szybkości reakcji syntezy amoniaku. Zaznacz TAK albo NIE. Odpowiedzi uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: zwiększenie równowagowego stężenia amoniaku TAK / NIE Uzasadnienie: Synteza amoniaku jest procesem egzotermicznym, dlatego ochłodzenie układu poskutkuje wzrostem stężenia amoniaku. Rozstrzygnięcie: zwiększenie szybkości reakcji syntezy amoniaku TAK / NIE Uzasadnienie: Szybkość reakcji rośnie wraz ze wzrostem temperatury, ponieważ cząsteczki szybciej się poruszają i częściej zderzają. To oznacza, że po ochłodzeniu układu szybkość reakcji zmaleje.
2 pkt – napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i napisanie dwóch poprawnych uzasadnień. 1 pkt – napisanie dwóch poprawnych rozstrzygnięć i błędnych uzasadnień albo brak uzasadnień ALBO 1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia dla jednej wielkości. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Tlenek azotu(II) można katalitycznie zredukować do azotu za pomocą amoniaku i przy udziale tlenu.
Napisz równanie opisanej redukcji tlenku azotu(II), w której stosunek molowy tlenku azotu(II) do tlenu wynosi 𝒏𝐍𝐎 : 𝒏𝐎𝟐= 𝟒∶𝟏.
4NO + 4NH3 + O2 → 4N2 + 6H2O
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
| ✓ |
Zwiększenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= const) w układzie 1. będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 1., będzie F skutkowało wzrostem stężenia tlenku azotu(II). Obniżenie temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= const) w układzie będącym w stanie równowagi, w którym przebiega przemiana 2., będzie 2. P skutkowało zwiększeniem wartości stałej równowagi reakcji syntezy tlenku azotu(IV).
1 pkt – poprawna ocena dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań