Arkusz maturalny
Chemia2006MAJformuła starszaPOBIERZ
Zadanie 28.
1 pkt(1 pkt) przenikania przez materię różnych rodzajów Poniższy schemat przedstawia zdolność przen promieniowania jonizującego. BETON OŁÓW A LUMINIU PAPIER
Ładowanie…
Arkusz maturalny
(1 pkt) przenikania przez materię różnych rodzajów Poniższy schemat przedstawia zdolność przen promieniowania jonizującego. BETON OŁÓW A LUMINIU PAPIER
(3 pkt) Promieniotwórczy izotop węgla C-14 powstaje w górnych warstwach atmosfery i ulega asymilacji przez rośliny w postaci tlenku węgla(IV). Równowaga, jaka się ustala w procesach odżywiania i oddychania w danym środowisku sprawia, że zawartość węgla w organizmach żywych jest stała. W przypadku obumarcia organizmu izotop C-14 przestaje być uzupełniany i z upływem czasu jego ilość w obumarłych szczątkach organizmu ulega zmniejszeniu na skutek rozpadu promieniotwórczego.
(2 pkt) Do czterech probówek wlano po kilka cm3 wody destylowanej, a następnie do probówki I wsypano trochę chlorku wapnia, do probówki II – kilka kryształów sacharozy, do probówki III wprowadzono trochę etanolu, a do probówki IV – odrobinę białka jaja kurzego. Zawartość każdej probówki energicznie wymieszano.
(2 pkt) Poniżej przedstawiono wzory sumaryczne dwóch nierozpuszczalnych w wodzie wodorotlenków chromu. Cr(OH)2 Cr(OH)3 Spośród podanych wzorów wybierz wzór tego wodorotlenku, który ma charakter amfoteryczny. Napisz w formie jonowej skróconej dwa równania reakcji, które dowodzą właściwości amfoterycznych wybranego wodorotlenku. 4 Arkusz II
(2 pkt) Przeprowadzono doświadczenia, które ilustruje poniższy rysunek.
Podaj odczyn roztworów otrzymanych w obu probówkach. Odpowiedź uzasadnij, pisząc w formie jonowej skróconej równania zachodzących reakcji. Informacja do zadania 33. i 34. Na poniższym rysunku przedstawiono zestaw do otrzymywania tlenku siarki(IV) i badania jego wpływu na rośliny. probówka odczyn roztworu równanie reakcji I II
(1 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej podczas otrzymywania tlenku siarki(IV) przedstawioną wyżej metodą. 5 Arkusz II
(3 pkt)
Oblicz maksymalną objętość tlenku siarki(IV), jaka może być związana przez wodny roztwór zawierający 3 mole wodorotlenku sodu w temperaturze 25ºC i pod ciśnieniem 1013 hPa. Załóż, że produktem reakcji jest sól obojętna. hPa ⋅ dm 3 Wartość stałej gazowej R wynosi 83 1, . K ⋅ mol Informacja do zadania 35. i 36. W poniższej tabeli podano wartości oraz ocenę pH opadów deszczowych. pH ocena pH opadów deszczowych uwagi poniżej 4,0 bardzo mocno obniżone kwaśne deszcze 4,1 – 4,5 mocno obniżone
(2 pkt)
Określ pH badanej wody. Korzystając z informacji przedstawionych w tabeli, podaj jego ocenę.
(1 pkt)
Oceń, jak zmieni się pH wody deszczowej w badanym regionie po zainstalowaniu urządzeń do odsiarczania gazów kominowych w elektrociepłowni, w której jako paliwa używano węgla kamiennego. 32 33 34 35 2 1 3 2 1 6 Arkusz II
(3 pkt) W temperaturze 25ºC zmierzono pH wodnego roztworu słabego jednoprotonowego kwasu o stężeniu 0,1 mol·dm–3. Wynosiło ono 4.
Oblicz stałą dysocjacji tego kwasu w temperaturze 25ºC. Informacja do zadania 38. i 39. Dysocjacja kwasu ortofosforowego(V) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo: 1. H3PO4 + H2O H2PO4 - + H3O+ Ka1 = 7,1.10-3 2. H2PO4 - + H2O HPO4 2- + H3O+ Ka2 = 6,3.10-8
(1 pkt)
Napisz wzór jonu, którego stężenie w wodnym roztworze H3PO4 jest: a) największe ................................................................ b) najmniejsze ..............................................................
(1 pkt)
Określ, jaką rolę według teorii Brőnsteda pełni jon H2PO4 – w reakcji opisanej równaniem 2. 7 Arkusz II
(1 pkt) W produkcji nawozu fosforowego z trudno rozpuszczalnego w wodzie ortofosforanu(V) wapnia otrzymuje się rozpuszczalny diwodoroortofosforan(V) wapnia.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji. Informacja do zadania 41. i 42. W silnikach spalinowych – w wysokiej temperaturze – przebiegają różne reakcje uboczne. Powstające spaliny w kontakcie z tlenem ulegają dalszym przemianom. Ze względu na szkodliwość produktów, do najważniejszych należą procesy: I. N2(g) + O2(g) 2NO(g) Δ H o 298 K = 182,5 kJ
(2 pkt)
Określ, jak zmieni się (w układzie zamkniętym) ilość produktu w stosunku do ilości substratów a) reakcji I, jeśli nastąpi wzrost temperatury. b) reakcji II, jeśli nastąpi wzrost ciśnienia.
(2 pkt) N2(g) + 2O2(g) 2NO2(g) 8 Arkusz II
(3 pkt) Chlor można otrzymać w wyniku reakcji kwasu solnego z manganianem(VII) potasu. Produktami tej reakcji, oprócz chloru, są: chlorek manganu(II), chlorek potasu i woda.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie tej reakcji i dobierz w nim współczynniki stechiometryczne metodą bilansu elektronowego. Zapisz wzory substancji, które pełnią w tej reakcji rolę utleniacza i reduktora.
(2 pkt) Wodny roztwór siarczanu(VI) sodu poddano elektrolizie z użyciem elektrod grafitowych.
Napisz równania reakcji, które przebiegały na elektrodach w czasie opisanego procesu. 9 Arkusz II Informacja do zadania 45. i 46. Poniżej przedstawiono zależność zawartości węgla (wyrażoną w procentach masowych) w alkanach, alkenach i alkinach od liczby atomów węgla w cząsteczce.
(1 pkt)
Przyporządkuj wykresom A, B i C nazwy szeregów homologicznych wymienionych w informacji wstępnej.
(1 pkt)
Określ, do jakiej wartości procentowej zawartości węgla dążą krzywe A i C. Odpowiedź uzasadnij obliczeniami. 10 Arkusz II
(2 pkt)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) trzech izomerycznych alkinów zawierających 5 atomów węgla w cząsteczce.
(1 pkt)
Określ liczbę wiązań typu σ i typu π między atomami węgla w cząsteczce związku H2 C C CH CH2
| H C C CH 3 3 O | Wzór izomeru: |
|---|---|
| OH H C CH C 3 2 O | Wzór izomeru: |
(2 pkt) Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) dwóch pochodnych propanu.
Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) jednego izomeru każdego z tych związków. 11 Arkusz II
(2 pkt) Związek A, będący chloropochodną pewnego alkanu, poddano przemianom, które ilustruje poniższy schemat. CH3 + KOH(aq) + CH3COOH A B H3 C CH O C st. H2SO4 O CH3 a) Podaj nazwę systematyczną związku A. b) Napisz, używając wzorów półstrukturalnych (grupowych), równanie reakcji, której ulega związek B.
(1 pkt)
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał on wzory pary enancjomerów kwasu mlekowego.
(2 pkt)
Określ, czy etanol może występować w formach enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij. 12 Arkusz II
(3 pkt)
Opisz, w jaki sposób można doświadczalnie sprawdzić obecność skrobi w bulwach ziemniaków, mając do dyspozycji wodę bromową i wodny roztwór jodku potasu. Podaj opis słowny wykonania doświadczenia oraz obserwacje, dotyczące wykrywania skrobi w bulwach ziemniaków.
(1 pkt)
Uzasadnij powyższe ostrzeżenie, zapisując w formie jonowej równanie reakcji chemicznej, która zaszłaby po zastosowaniu takiego preparatu do czyszczenia instalacji aluminiowej. Pamiętaj, że jednym z produktów reakcji glinu z zasadą sodową jest wodór. 13 Arkusz II
(1 pkt) Wodorotlenek sodu w obecności wody reaguje z tłuszczem znajdującym się w zatkanych rurach.
Napisz równanie tej reakcji przyjmując, że cząsteczki tłuszczu zbudowane są wyłącznie z tristearynianu glicerolu. W zapisie zastosuj półstrukturalne (grupowe) wzory tristearynianu glicerolu i glicerolu oraz sumaryczne wzory reszt węglowodorowych kwasu organicznego.
(1 pkt)
Określ, jaka właściwość fizyczna produktów reakcji tłuszczu z zasadą sodową jest podstawą opisanej metody udrażniania rur.