Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Ładowanie…
Chemia
Napisz sekwencję opisanego tripeptydu za pomocą trzyliterowych kodów aminokwasów.
Gly-Ala-Cys
1 pkt – napisanie poprawnej sekwencji tripeptydu za pomocą trzyliterowych kodów. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Alkohole tetrahydroksylowe o wzorze sumarycznym C4H10O4 występują w postaci diastereoizomerów. Jeden z nich, stosowany jako słodzik, nosi nazwę erytrol (lub erytrytol). Jego cząsteczki są achiralne, natomiast cząsteczki jego diastereoizomeru nazywanego treitolem są chiralne.
Przedstaw w projekcji Fischera wzór erytrolu i wzór jednego z jego diastereoizomerów –
CH2OH CH2OH CH3 CH3 HH OHOH HH OHOH H HH OHOH HOH OH CH2OHCH3 CH2OHCH3 erytrol L-treitol
2 pkt – napisanie dwóch poprawnych wzorów. 1 pkt – napisanie jednego poprawnego wzoru. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Poniżej przedstawiono wzór D-arabinozy w projekcji Fischera. CHO H O H H OH H OH CH2OH Na podstawie analizy wzoru D-arabinozy uzupełnij wszystkie pola schematu tak, aby przedstawiał on wzór 𝜶-D-arabinofuranozy w projekcji Hawortha (wzór taflowy).
CH2OH O H C C H OH H OH C C OH H
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Matura CKE maj, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Przeprowadzono doświadczenie, do którego użyto odczynnika Tollensa i roztworu pewnego cukru wybranego spośród podanych poniżej. glukoza fruktoza maltoza sacharoza Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu.
Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Wynik doświadczenia pokazany na zdjęciu zaobserwowano po dodaniu do odczynnika Tollensa roztworu maltozy. | ||
| 2 | Każdy z wymienionych cukrów wykazuje właściwości redukujące. |
PF
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Dwa pierwiastki A i Q należą do czwartego okresu układu okresowego. W stanie podstawowym atomy tych pierwiastków mają po jednym niesparowanym elektronie. Te elektrony znajdują się w obu atomach A i Q na zewnętrznej powłoce, ale na różnych podpowłokach. Pierwiastek A jest metalem, a pierwiastek Q – niemetalem. Metal A to jeden z najlepszych przewodników ciepła i prądu elektrycznego. Tworzy on tlenki o wzorach A2O (zdjęcie I) oraz AO (zdjęcie II). Pierwiastek Q występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek.
Uzupełnij tabelę. Wpisz dla każdego z pierwiastków: symbol chemiczny, numer grupy oraz symbol bloku konfiguracyjnego.
| Symbol chemiczny | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
|---|---|---|---|
| pierwiastek A | |||
| pierwiastek Q |
Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej jonu A2+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok. ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ 1s 2s 2p 3s
Uzupełnij tabelę. Wpisz liczbę: wiązań 𝝈, wiązań 𝝅 i wolnych par elektronowych znajdujących się w cząsteczce Q2.
| Liczba | ||
|---|---|---|
| wiązań σ | wiązań π | wolnych par elektronowych |
Symbol bloku Symbol chemiczny Numer grupy konfiguracyjnego pierwiastek A Cu 11 d pierwiastek Q Br 17 p 1Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie w odpowiedniej kolejności symboli pierwiastków A i Q oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu pierwiastka, numeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego ALBO 1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli – podanie symboli pierwiastków i numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ 1s 2s 2p 3s 3p 3d
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu konfiguracji elektronowej jonu Cu2+ (A2+) w stanie podstawowym z uwzględnieniem numerów powłok i symboli podpowłok. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1)
Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Wapń i potas w trakcie reakcji z wodą pływają po jej powierzchni, ponieważ gęstość każdego z nich jest mniejsza od gęstości wody. | ||
| 2 | Promień dwudodatniego jonu wapnia jest mniejszy od promienia jednododatniego jonu potasu. |
FP
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) W tabeli przedstawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku dla różnych wartości temperatury.
Jeżeli w układzie nastąpi obniżenie temperatury, to szybkość reakcji syntezy amoniaku A. Jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi nastąpi: ● wzrost temperatury w warunkach izobarycznych (𝑝= 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡), to wydajność reakcji syntezy amoniaku A. ● wzrost ciśnienia w warunkach izotermicznych (𝑇= 𝑐𝑜𝑛𝑠𝑡), to wydajność reakcji syntezy amoniaku B. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) W mieszaninie wodoru i azotu, użytej do syntezy amoniaku, objętość wodoru była trzy razy większa niż objętość azotu. Wydajność tej reakcji przeprowadzonej w temperaturze 𝑇 i pod ciśnieniem 𝑝 jest równa 93 %.
Oblicz, jaki procent objętości mieszaniny poreakcyjnej stanowi objętość amoniaku.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku w procentach. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB • podanie wyniku z błędną jednostką ALBO 2 pkt – obliczenie poprawnych wartości objętości albo liczby moli substratów i produktów w mieszaninie poreakcyjnej. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązania Sposób 1. N2 + 3H2 ⇄ 2NH3 𝑥 3𝑥, czyli np. 25 dm3 N2 i 75 dm3 H2 (100 dm3 mieszaniny na początku) skład mieszaniny po reakcji: 𝑉(N2) = 25 dm3 · 0,07 = 1,75 dm3 𝑉(H2) = 75 dm3 · 0,07 = 5,25 dm3 𝑉(NH3) = 25 dm3 · 2 · 0,93 = 46,5 dm3 46,5 · 100 % %(NH3) = = 86,92 % ≈𝟖𝟕 (%) 1,75 + 5,25 + 46,5 Sposób 2. N2 + 3H2 ⇄ 2NH3 𝑥 3𝑥 1 : 3 (np. 1 mol N2 i 3 mol H2) 2 mol NH3 —––– 100 % (wydajność reakcji) 𝑥 —––– 93 % ⇒ 𝑥 = 1,86 mol
rozwiązań zadań 1 mol N2 —––– 2 mol NH3 𝑦 —––– 1,86 mol NH3 ⇒ 𝑦= 0,93 mol N2 Liczba moli azotu w mieszaninie poreakcyjnej: 1 mol – 0,93 mol = 0,07 mol N2 3 mol H2 —––– 2 mol NH3 𝑧 —––– 1,86 mol NH3 ⇒ 𝑧= 2,79 mol H2 Liczba moli wodoru w mieszaninie poreakcyjnej: 3 mol – 2,79 mol = 0,21 mol H2 Liczba moli reagentów w mieszaninie poreakcyjnej: 0,07 mol N2 + 0,21 mol H2 + 1,86 mol NH3 = 2,14 mol 2,14 mol —––– 100 % 1,86 mol —––– 𝑊 ⇒ 𝑊= 86,92 % ≈𝟖𝟕 (%) Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Do reaktora o stałej pojemności wprowadzono próbkę gazowego związku A i zainicjowano A (g) ⇄ 2B (g) W czasie trwania reakcji mierzono stężenie związku A. Zależność zmian stężenia związku A od czasu przedstawiono na wykresie. 1,1 1,0 dm–3 0,9 · 0,8 mol 0,7 A, 0,6 0,5 związku 0,4 0,3 Stężenie 0,2 0,1 0,0 0 1 2 3 4 5 7 8 9 10 Czas, s Na podstawie podanych informacji narysuj wykres przedstawiający zależność stężenia związku B od czasu trwania reakcji. 1,2 1,1 dm–3 1,0 0,9 · mol 0,8 0,7 B, 0,6 0,5 związku 0,4 0,3 0,2 Stężenie 0,1 0,0 0 1 2 3 4 5 7 8 9 10 Czas, s
1,2 1,1 1,0 dm–3 · 0,9 mol 0,8 B, 0,7 0,6 0,5 związku 0,4 0,3 0,2 Stężenie 0,1 0,0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Czas, s Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r. Uwaga: Zdający nie musi zapisywać obliczeń (wystarczą szacunkowe stężenia związku B określone na podstawie równania reakcji i podanego w zadaniu wykresu dla związku A). • Wykres musi rozpoczynać się w punkcie (0,0). • Wykres w przedziale [0,6] musi być wykresem funkcji rosnącej (i wklęsłej). • Wykres w przedziale [8,10] musi być wykresem funkcji stałej (odcinkiem poziomym) o wartości 1,1.
1 pkt – poprawne narysowanie wykresu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) W celu zbadania zawartości węglanu sodu w mieszaninie Na2CO3 i Na2SO4 próbkę tej mieszaniny o masie 12,5 g rozpuszczono w wodzie i dodano 150 cm3 kwasu solnego o stężeniu c = 1,75 mol · dm−3. Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O Otrzymany roztwór ogrzano w celu całkowitego usunięcia wydzielającego się tlenku węgla(IV). Do ostudzonego roztworu dodawano w obecności wskaźnika wodny roztwór wodorotlenku sodu, aby zobojętnić nadmiar kwasu solnego. Na zobojętnienie zużyto 42,0 cm3 roztworu NaOH o stężeniu c = 1,75 mol · dm−3. Na podstawie obliczeń ustal stosunek masy Na2CO3 do masy Na2SO4 w badanej próbce.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego ALBO 1 pkt – obliczenie poprawnych wartości masy składników mieszaniny. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązanie Kwas HCl reaguje z zasadą NaOH w stosunku molowym 1 : 1. Liczba moli zasady zużytej na zobojętnienie kwasu: 𝑛z = c ∙ V = 1,75 ∙ 0,042 = 0,0735 mol = 𝑛k Liczba moli kwasu dodanego do mieszaniny: 𝑛k1 = 0,15 ∙ 1,75 = 0,2625 mol Liczba moli kwasu, który uległ reakcji z węglanem sodu: 𝑛k2 = 0,2625 – 0,0735 = 0,189 mol Z równania reakcji: 1 mol Na2CO3 reaguje z 2 molami HCl. 𝑀Na2CO3 = 106 g · mol–1 106 g Na2CO3 —––– 2 mol HCl 𝑥 g Na2CO3 —––– 0,189 mol HCl ⇒ 𝑥 = 10 g Na2CO3 12,5 – 10 = 2,5 g 𝑚węglanu 10 4 = = 𝑚siarczanu 2,5 1
rozwiązań zadań
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli – podanie liczby: wiązań σ i wiązań π oraz wolnych par elektronowych w cząsteczce Br2 (Q2). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.