Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Ładowanie…
W celu potwierdzenia zasadowego charakteru tlenku baru przeprowadzono doświadczenie. Do probówki zawierającej pewien odczynnik z dodatkiem czerwieni fenolowej dodano nadmiar stałego tlenku baru. Zawartość probówki dokładnie wymieszano. Zaobserwowano, że tlenek baru roztworzył się całkowicie, a klarowny roztwór w probówce zmienił zabarwienie.
| Barwa zawartości probówki | |
|---|---|
| przed wprowadzeniem BaO | po wprowadzeniu BaO |
a) nadmiar BaO (s) HCl (aq) / H2SO4 (aq) / H3PO4 (aq) / NaOH (aq) + czerwień fenolowa b) Barwa zawartości probówki przed wprowadzeniem BaO po wprowadzeniu BaO żółta czerwona Uwaga: Należy uznać barwę pomarańczową dla zawartości probówki po wprowadzeniu BaO. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
2 pkt – zaznaczenie wzoru poprawnie wybranego odczynnika oraz poprawne uzupełnienie tabeli. 1 pkt – zaznaczenie wzoru poprawnie wybranego odczynnika ALBO – poprawne uzupełnienie tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Beryl jest metalem, który reaguje z kwasami oraz z mocnymi zasadami w stężonych roztworach. Na schemacie przedstawiono przebieg reakcji berylu z kwasem i z zasadą. + H3O+ [Be(H2O)4]2+ 1. Be + OH– [Be(OH)4]2– 2. W obu przemianach powstaje ten sam gaz. • z H3O+ – reakcja 1. • z OH– – reakcja 2. Uwzględnij fakt, że przedstawione przemiany prowadzą do tworzenia jonów kompleksowych berylu. Równanie reakcji 1.: Równanie reakcji 2.:
Równanie reakcji 1.: →Be + 2H3O++ 2H2O → [Be(H2O)4]2++ H2 ALBO Be + 2H++ 4H2O [Be(H2O)4]2++ H2 Równanie reakcji 2.: Be + 2OH–+ 2H2O → [Be(OH)4]2– + H2
2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższych schematach, a wygląd zawartości probówek po zakończeniu doświadczenia pokazano na zdjęciach. Wpisz do schematów wzory odpowiednich drobin tak, aby powstały równania reakcji • wodoroortofosforanu(V) potasu (probówka I) • wodorosiarczanu(VI) sodu (probówka II). Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda. kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ + kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ +
Probówka I: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + 2− ⇄ + − OH− H2PO4 H2O HPO4 Probówka II: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 – + ⇄ 2– + HSO4 H2O SO4 H3O+
rozwiązań zadań
2 pkt – poprawne uzupełnienie schematów – napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) W temperaturze 20 °C rozpuszczalność heksahydratu azotanu(V) niklu(II) wynosi 94,0 g w 100 g wody.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach z poprawnym zaokrągleniem. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB • podanie wyniku z niepoprawnym zaokrągleniem LUB • podanie wyniku z błędną jednostką lub inną niż wymagana ALBO 2 pkt – poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości masy azotanu(V) niklu(II) w roztworze o stężeniu 25 %. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r. Przykładowe rozwiązania Sposób 1. 194 g roztworu nasyconego —––– 94 g Ni(NO3)2 · 6H2O 100 g roztworu nasyconego —––– 𝑥 ⇒ 𝑥 = 48,5 g Ni(NO3)2 · 6H2O 291 g Ni(NO3)2 · 6H2O —––– 183 g Ni(NO3)2 48,5 g Ni(NO3)2 · 6H2O —––– 𝑦 ⇒ 𝑦 = 30,5 g Ni(NO3)2 𝑚s 30,5 g 𝑚r = · 100 % = · 100 % = 122 g 𝑐p 25 % 𝑚dodanej wody = 122 g −100 g = 𝟐𝟐 (𝐠) Sposób 2. 291 g Ni(NO3)2 · 6H2O —––– 183 g Ni(NO3)2 94 g Ni(NO3)2 · 6H2O —––– 𝑥 ⇒ 𝑥 = 59,1 g Ni(NO3)2 94 g + 100 g = 194 g 𝑚s 59,1 𝑐rozt. nas. = · 100 % = · 100 % = 30,5 % 𝑚r 194 𝑚s 𝑐rozt. = · 100 % 𝑦 – masa wody 𝑚r+ 𝑦 30,5 25 % = · 100 % ⇒ 𝑦= 𝟐𝟐 (𝐠) 100 + 𝑦 Sposób 3. 183 ∙94 ∙100 ∙100 𝑥= – 100 = 21,9 g ≈ 𝟐𝟐 (𝐠) 291 ∙194 ∙25
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–4) Tioacetamid w roztworze wodnym ulega hydrolizie z wydzieleniem siarkowodoru, więc jest stosowany do identyfikacji kationów metali, które tworzą trudnorozpuszczalne siarczki. S O H3 C C NH2 + H2O H3 C C NH2 + H2S Minimalne stężenie kationów, przy którym zaczyna się strącać siarczek danego metalu, zależy od jego iloczynu rozpuszczalności oraz od pH roztworu. Wykres przedstawia zależność logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log 𝑐), przy którym następuje strącanie jego siarczku (NiS), od pH roztworu.
rozwiązań zadań
4 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, oraz poprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach. 3 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, poprawne odczytanie wartości logarytmu stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego (masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B) LUB • niepodanie wyniku w miligramach ALBO 3 pkt – popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne odczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach ALBO 3 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędne odczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, oraz poprawne wykonanie obliczeń i podanie masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach. 2 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B, błędny odczyt wartości logarytmu stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku albo brak odczytu ALBO 3 pkt – popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz poprawne odczytanie wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku, dla uzyskanego pH roztworu, oraz błędna metoda prowadząca do obliczenia masy NiCl2 ∙ 6H2O niezbędnej do przygotowania roztworu w zlewce B w miligramach lub brak obliczeń. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do uzyskania innej wartości pH roztworu w zlewce po zmieszaniu roztworów ze zlewek A i B oraz błędny odczyt wartości logarytmu z najmniejszego stężenia kationów Ni2+ (log c), przy którym następuje strącanie jego siarczku lub brak odczytu. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r. Przykładowe rozwiązanie Obliczenie pH roztworu po zmieszaniu zawartości obu zlewek: Zlewka A: 𝑐H+ = 0,01 mol ∙dm–3 0,01 mol —––– 1 dm3 𝑛 —––– 0,1 dm3 𝑛 = 0,001 mol Zlewka B: 𝑐H+ = 10–1,27 = 0,054 mol ∙dm–3 0,054 mol —––– 1 dm3 𝑛 —––– 0,1 dm3 𝑛 = 0,0054 mol po zmieszaniu: 0,0064 𝑐H+ = = 0,032 mol ∙dm–3 0,2 pH = 1,5 Odczytanie z wykresu minimalnego stężenie kationów Ni2+ dla pH = 1,5 oraz obliczenie minimalnej masy NiCl2 ∙ 6H2O: na podstawie wykresu: dla pH = 1,5 minimalne stężenie kationów Ni2+, przy którym strąci się osad NiS jest równe 0,001 mol ∙dm–3. 0,001 mol Ni2+ —––– 1 dm3 𝑛 —––– 0,2 dm3 𝑛= 0,0002 mol Ni2+ (liczba moli kationów niklu(II) znajdujących się w roztworze w zlewce B) 0,0002 mol —––– 𝑥 g 1 mol —––– 237,7 g 𝑚= 𝟒𝟕, 𝟓𝟒 (mg NiCl2 ∙ 6H2O) Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Wykonano doświadczenie. W probówce umieszczono 3 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) srebra(I) o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3. Następnie przygotowano trzy odczynniki: • A – wodny roztwór chlorku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3 • B – wodny roztwór bromku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3 • C – wodny roztwór jodku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3.
Wybierz odczynnik, którego dodanie do roztworu azotanu(V) srebra(I) w ilości stechiometrycznej spowoduje, że stężenie jonów Ag+ w roztworze po reakcji będzie najmniejsze. Napisz oznaczenie literowe A, B albo C tego odczynnika. Uzasadnij wybór.
Odczynnik: C (wodny roztwór jodku potasu o stężeniu 0,1 mol · dm–3) Uzasadnienie: Iloczyn rozpuszczalności AgI ma najmniejszą wartość.
1 pkt – poprawny wybór odczynnika i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Płytkę wykonaną z metalu X włożono do roztworu soli innego metalu – Q. Przez pewien czas obserwowano ten układ, ale nie zauważono w nim żadnych zmian, po czym wykonano zdjęcie pokazane poniżej. a) Na podstawie wyników doświadczenia rozstrzygnij, który z metali – X czy Q – ma wyższy potencjał redukcji. Uzasadnij wybór. b) Dokończ zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Płytka użyta w doświadczeniu była wykonana z (Mg / Fe / Ag / Cu). Sól, której roztwór był zastosowany w doświadczeniu, ma wzór (NaCl / AgNO3 / FeCl3 / CuSO4).
Rozstrzygnięcie: X Przykładowe uzasadnienie: (W doświadczeniu) metal X nie zredukował kationów metalu Q. b) Płytka użyta w doświadczeniu była wykonana z (Mg / Fe / Ag / Cu). Sól, której roztwór był zastosowany w doświadczeniu, ma wzór (NaCl / AgNO3 / FeCl3 / CuSO4).
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie oraz poprawne dokończenie dwóch zdań. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie ALBO – poprawne dokończenie dwóch zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r. Przykładowe rozwiązanie a)
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–2) Do 300 cm3 kwasu solnego o stężeniu 0,750 mol · dm–3 wprowadzono mieszaninę opiłków miedzi i cynku o masie 5,00 g. Przebiegła wtedy reakcja opisana równaniem: 2+ Me + 2H3O+ → Me + H2 + 2H2O Otrzymany roztwór rozcieńczono wodą do objętości 500 cm3 i stwierdzono, że stężenie jonów H+ było w nim równe 0,300 mol · dm–3.
Oblicz, ile gramów miedzi znajdowało się w opisanej próbce mieszaniny opiłków metali. Wynik zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.
𝑛 𝑐𝑚= ⇒ 𝑛 = 0,750 ∙0,3 = 0,225 mol (H+) 𝑉 Po reakcji: 𝑛 = 0,3 ∙0,5 = 0,15 mol (H+) 0,225 mol – 0,15 mol = 0,075 mol (H+) 1 mol Zn —––– 2 mol H+ 𝑥 —––– 0,075 mol (H+) ⇒ 𝑥= 0,0375 mol Zn 𝑚 Zn = 0,0375 mol ∙ 65,4 g · mol–1 = 2,4525 g 2,45 g 𝑚 Cu = 5,00 g – 2,45 g = 𝟐, 𝟓𝟓 (𝐠) Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie liczby gramów miedzi z poprawnym zaokrągleniem. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego • podanie wyniku z niepoprawnym zaokrągleniem • podanie wyniku z błędną jednostką ALBO 1 pkt – poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczby moli cynku. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
W wysokiej temperaturze metan ulega rozkładowi na pierwiastki zgodnie z równaniem: CH4 (g) ⎯⎯ ⎯⎯→ C (s) + 2H2 (g) Miarą wydajności tej reakcji jest równowagowy stopień przemiany metanu 𝒙 opisany wzorem: 𝑛0[CH4] −𝑛[CH4] 𝑥= 𝑛0[CH4] W tym wzorze 𝒏𝟎[CH4] oznacza początkową liczbę moli metanu, a 𝒏[CH4] – liczbę moli tego gazu pozostałego po ustaleniu się stanu równowagi. Poniżej przedstawiono zależność równowagowego stopnia przemiany metanu 𝒙 od temperatury dla trzech wartości ciśnienia.
Rozstrzygnij, czy 𝚫𝑯 opisanej reakcji rozkładu metanu jest większa od zera, czy – mniejsza od zera. Uzasadnij odpowiedź. Uwzględnij informacje przedstawione na wykresie.
Wyjaśnij, dlaczego wydajność opisanej reakcji maleje ze wzrostem ciśnienia.
Rozstrzygnięcie: 𝚫𝑯 > 𝟎 Przykładowe uzasadnienie: Im wyższa jest temperatura, tym równowagowy stopień przemiany jest większy.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Ponieważ liczba moli gazowego substratu jest mniejsza od liczby moli gazowego produktu – zgodnie z regułą przekory: im niższe ciśnienie, tym powstaje więcej moli gazowych produktów. Uwaga: Jeżeli zdający porównuje liczbę moli (nie objętość) reagentów, to w wyjaśnieniu musi być adnotacja, że chodzi o reagenty gazowe. W wyjaśnieniu nie wymaga się podania nazwy reguły przekory, ale jej poprawnego zastosowania. Próbny egzamin maturalny z chemii – styczeń 2026 r.
Matura próbna CKE styczeń, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
(0–1) Przeprowadzono reakcję węglowodoru A z wodorem, w której stosunek molowy węglowodoru A do wodoru był równy 𝑛A : 𝑛H2 = 1 ∶2.
Napisz równanie reakcji węglowodoru A z wodorem. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
H2C CH CH CH2 + 2 H2 CH3 CH2 CH2 CH3 Uwaga: Określenie warunków reakcji nie podlega ocenie.
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań