Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Zadanie 25.
(2 pkt)(0–2)
Ładowanie…
Chemia
1114 wyników
Napisz nazwę systematyczną monomeru o budowie łańcuchowej, z którego można otrzymać polimer o powyższym wzorze. Rozstrzygnij, czy ten polimer powstał w reakcji polikondensacji. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Nazwa systematyczna związku: kwas 3-hydroksypropanowy Rozstrzygnięcie: tak Uzasadnienie: Produktem ubocznym tej reakcji jest woda.
2 pkt – poprawne podanie nazwy systematycznej monomeru oraz poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 1 pkt – poprawne podanie nazwy systematycznej monomeru ALBO – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) Próbkę związku X o masie 3,01 g poddano analizie spaleniowej i otrzymano 3,92 dm3 CO2 (w przeliczeniu na warunki normalne) oraz 3,15 g wody. O związku X wiadomo, że: • może utworzyć dwie monochloropochodne • nie odbarwia wody bromowej i nie reaguje z odczynnikiem Tollensa • jego cząsteczki mają nierozgałęziony łańcuch węglowy. Ustal wzór empiryczny, który jest jednocześnie wzorem rzeczywistym, związku X.
Napisz jego wzór półstrukturalny (grupowy).
3,92 dm3 𝑛CO2 = = 0,175 mol CO2 = 0,175 mol C 22,4 dm3 ∙mol−1 𝑚C = 0,175 mol ∙12 g ∙mol−1 = 2,1 g 3,15 g 𝑛H2O = = 0,175 mol H2O ⟹ 0,35 mol H 18 g ∙mol−1 𝑚H = 0,35 mol ∙1 g ∙mol−1 = 0,35 g 𝑚O = 3,01 g – (2,1 g + 0,35 g) = 0,56 g 0,56 g 𝑛O = = 0,035 mol O 16 g ∙mol−1 𝑛C : 𝑛H: 𝑛O = 0,175 ∶ 0,35 ∶ 0,035 = 5 ∶10 ∶1 ⟹𝐂𝟓𝐇𝟏𝟎𝐎 O Wzór związku X: H3C CH2 C CH2 CH3
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie wzoru elementarnego (sumarycznego) i wzoru półstrukturalnego (grupowego). 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do ustalenia błędnego wzoru. ALBO – podanie błędnego wzoru lub brak wzoru półstrukturalnego (grupowego) ketonu. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Poniżej przedstawiono wzór cząsteczki pewnego związku: H2 C O CO C17H35 H C O CO C17H33 H2 C O CO C17H35
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. | ||
| 2 | W wyniku hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze powstaje, oprócz glicerolu, mieszanina kwasów tłuszczowych. |
Rozstrzygnij, czy cząsteczki tego związku są chiralne. Odpowiedź uzasadnij.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. | ✓ | ✓ |
| 2 | W wyniku hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze powstaje, oprócz glicerolu, mieszanina kwasów tłuszczowych. | ✓ |
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Poniżej przedstawiono wzór pirydoksalu – jednego ze składników witaminy B6. a CH2 H O N CH3 Atom azotu ma wolną parę elektronową, dlatego pirydoksal – podobnie jak inne aminy – reaguje z kwasami.
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą 𝒂 oraz atomu węgla oznaczonego literą 𝒃 we wzorze pirydoksalu.
| Stopień utlenienia | Hybrydyzacja | |
|---|---|---|
| Atom węgla a | ||
| Atom węgla b |
Uzupełnij poniższe schematy. Wpisz wzory organicznych produktów przemian, tak aby powstały zapisane w formie jonowej skróconej równania reakcji pirydoksalu: • z wodorotlenkiem sodu (reakcja 1.) • z kwasem solnym (reakcja 2.). Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych. Równanie reakcji 1.:
Stopień utlenienia Hybrydyzacja Atom węgla a – I sp3 Atom węgla b I sp2
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli ALBO 4 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Równanie reakcji 1.: Równanie reakcji 2.: O H O H C C CH2 OH CH2 OH HO HO + H3O+ N+ CH3 N CH3 H + H2O
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów – poprawne napisanie dwóch równań reakcji. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu – poprawne napisanie jednego równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2)
Rozstrzygnij, który związek (nitrobenzen albo anilina) został wprowadzony do wody w opisanym doświadczeniu. Uzasadnij swoją odpowiedź. Spośród wymienionych niżej substancji wybierz tę, która mogła być użyta w drugim etapie doświadczenia, i zaznacz jej wzór. Wyjaśnij przyczynę zaobserwowanych zmian. KOH HCl NaCl NH3
Rozstrzygnięcie: anilina Uzasadnienie: Wodny roztwór aniliny ma odczyn zasadowy. W drugim etapie doświadczenia można było użyć: KOH HCl NaCl NH3 Wyjaśnienie: Powstała sól o budowie jonowej, której rozpuszczalność w wodzie jest większa niż rozpuszczalność aminy.
2 pkt – poprawne rozwiązanie zawierające dwa elementy: poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie (element 1.) ORAZ poprawny wybór i zaznaczenie wzoru substancji i wyjaśnienie (element 2.). 1 pkt – poprawne rozwiązanie zawierające jeden element: poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie (element 1.) ALBO 1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzoru substancji oraz wyjaśnienie (element 2.). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–2) W temperaturze 25 °C w 100 g wody rozpuszcza się 3,5 g aniliny.
Oblicz pH wodnego roztworu aniliny nasyconego w temperaturze 𝟐𝟓 °𝐂. Przyjmij, że masa molowa tego związku jest równa 𝟗𝟑 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏, a gęstość otrzymanego roztworu jest równa gęstości wody.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i napisanie poprawnej wartości pH nasyconego roztworu aniliny. 1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale: • popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego LUB • napisanie wyniku z jednostką. ALBO – obliczenie wartości stężenia jonów OH – w roztworze. 0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
rozwiązań zadań Przykładowe rozwiązanie W 100 g wody znajduje się 3,5 g aniliny; masa roztworu jest równa 103,5 g, a przy założeniu, że gęstość roztworu jest równa 1 g·cm–1 objętość roztworu jest równa 0,1035 dm3. 𝑀aniliny = 93 g · mol–1 ⇒𝑛aniliny = 0,0376 mol ⇒𝑐aniliny = 0,363 mol · dm–3 𝐾b = 4,3 · 10–10 (wartość odczytana z tablic) (Ponieważ spełniony jest warunek 𝑐0/𝐾𝑏 > 400, to można zastosować uproszczony wzór. Stężenie jonów OH– w roztworze:) [OH–] = √𝐾𝑏∙𝑐0 ⇒ [OH– ] = 1,25 · 10–5 pOH = 4,89 ⇒ 𝐩𝐇= 𝟗, 𝟏𝟏
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1)
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. | ||
| 2 | Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne. |
| Nr | Stwierdzenie | P | F |
|---|---|---|---|
| 1 | Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. | ✓ | ✓ |
| 2 | Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne. | ✓ |
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
Próbkę lecytyny ogrzewano z wodnym roztworem wodorotlenku sodu. Zaszła reakcja chemiczna, zgodnie ze schematem: O O C H2 C O R1 C CH3 R2 O C H O + NaOH (aq) CH2 CH2 N CH3 H2 C O P O T - CH3 O O O H2 C OH O CH3 - - + C + C - + H C OH + O P O + CH2 CH2 N CH3 R1 O- R2 O H2 C OH O - H O CH3
Uzupełnij zdanie. Określ stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny w opisanej reakcji. Stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny jest równy ……..… : ……...… Numer probówki Obserwowany efekt reakcji Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu 1 odbarwienie roztworu 2 3 3- - PO LUB C H COO 4 17 35
W celu potwierdzenia obecności wybranych produktów reakcji mieszaninę poreakcyjną podzielono na trzy części i umieszczono w ponumerowanych probówkach. Do probówki 1. dodano wodę bromową, do 2. – zalkalizowaną świeżo strąconą zawiesinę wodorotlenku miedzi(II), natomiast do probówki 3. dodano kilka kropel wodnego roztworu chlorku wapnia.
Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie miejsca: • obserwowane efekty reakcji • wzory produktów (cząsteczki lub jednego wybranego jonu), których obecność była przyczyną obserwowanych efektów (w miejsce grup –R1 albo –R2 wpisz wzór odpowiedniej grupy węglowodorowej).
Stosunek liczby moli wodorotlenku sodu do liczby moli lecytyny jest równy 4 : 1
1 pkt – napisanie poprawnej wartości stosunku molowego. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wzór wykrytej cząsteczki Numer probówki Obserwowany efekt reakcji lub jonu C17H33COO – 1 odbarwienie roztworu ALBO C17H31COO –; ALBO C17H29COO – wytworzenie szafirowego 2 C3H5(OH)3 roztworu 3 strącenie (białego) osadu PO43- LUB C17H35COO –
2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól w tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2015) · rozszerzony · formuła 2015
(0–1) Poniżej przedstawiono wzór pewnego tripeptydu.
Napisz nazwę lub trzyliterowy kod aminokwasu C-końcowego, czyli tego którego reszta w cząsteczce tego tripeptydu zawiera wolną grupę karboksylową połączoną z atomem węgla 𝛂 aminokwasu.
Walina ALBO Val
1 pkt – poprawne napisanie nazwy lub kodu aminokwasu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Matura CKE czerwiec, PR (F‑2023) · rozszerzony · formuła 2023
Liczba atomowa pierwiastka X jest dwa razy większa od liczby atomowej rutenu (Ru). Liczba neutronów w jądrze pewnego izotopu pierwiastka X jest równa liczbie masowej izotopu baru, w którego jądrze znajduje się 81 neutronów. Z tego izotopu pierwiastka X w ciągu rozpadów α i β– powstaje nietrwały izotop ołowiu zawierający w jądrze 127 neutronów. Ten izotop ulega następnie przemianie w trwały izotop 209 Bi .
Uzupełnij tabelę. Wpisz wartość liczby atomowej i symbol pierwiastka X oraz wartość liczby masowej opisanego izotopu pierwiastka X.
| Liczba atomowa | Symbol pierwiastka | Liczba masowa |
|---|---|---|
Uzupełnij tabelę. Wpisz liczbę przemian 𝛂 i β– zachodzących podczas powstawania izotopu ołowiu z opisanego izotopu pierwiastka X.
| Liczba przemian α | – Liczba przemian β |
|---|---|
Napisz równanie – opisanej w informacji – przemiany izotopu ołowiu w izotop bizmutu. Uzupełnij wszystkie pola w poniższym schemacie.
Liczba atomowa Symbol pierwiastka Liczba masowa 88 Ra 225
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Liczba przemian α Liczba przemian β– 4 2
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
rozwiązań zadań
209 209 0 – Pb → Bi + e 82 83 –1 Uwaga: Zamiast symbolu e– zdający może zastosować symbol e ALBO 𝜷− ALBO 𝜷.
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie równania reakcji rozpadu 𝜷−. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1. Związek o przedstawionym wzorze można zaliczyć do grupy tłuszczów. P W procesie hydrolizy zasadowej związku o przedstawionym wzorze oprócz 2. F glicerolu powstaje mieszanina kwasów tłuszczowych.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie: nie
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązania
: W cząsteczce nie ma • centrum stereogenicznego ALBO • asymetrycznego atomu węgla ALBO • atomu węgla połączonego z czterema różnymi podstawnikami). Cząsteczka ma płaszczyznę symetrii.
1. Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne. F Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka 2. P zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne.
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.